رفتار با بهائیان: آزمون حقوق بشر در ایران

مهدی خلجی

حکومت ایران شش تن از مدیران برجستهء بهائی را دستگیر و آنها را به "تهدید امنیت ملّی" متّهم کرد. زمان‌بندی اقدام به بازداشت، بعضی را به حدس و گمان سوق داد که حکومت ایران سعی دارد این مدیران را به انفجار ماه آوریل در مرکزی مذهبی در شیراز که منجر به کشته شدن 14 نفر شد ارتباط دهد. با توجّه به این که زعمای مذهبی ایران بر این باورند که وجود اقلّیت‌های دینی سبب تضعیف بنیادگرایی رسمی شیعه می‌گردد، این جدید‌ترین اقدام به بازداشت نشان سیاه دیگری به سابقهء دیرین و طولانی نکبت‌بار ایران در حمایت از حقوق بشر و آزادی‌های دینی می‌افزاید.بهائیان: تهدیدی برای بنیادگرایی شیعهآئین بهائی، بر خلاف آئین‌های زردشتی، کلیمی و مسیحی، بعد از اسلام ظهور کرد و مدّعی است که شیعه از دور خارج شده و این آئین جای آن را گرفته است. محور اعتقادی شیعه باور داشتن به امام دوازدهم، خَلَف علی است که باید در آخرالزّمان دیگربار ظاهر شود. دیانت بهائی از علی‌محمّد شیرازی (50-1819) نشأت گرفته است. او مدّعی شد که باب امام غائب است و بعداً اعلام کرد که خود امام است. او با این ادّعا که این شخصیت مهمّ دینی است، نه تنها زعمای مذهبی را زیر سؤال برد بلکه تعابیر و تفاسیر رسمی متون مقدّسه را نیز در معرض تردید قرار داد. اگرچه امر بهائی صریحاً از پیروانش می‌خواهد که در فعّالیت‌های سیاسی شرکت نکنند، امّا رهبران ایران در آن زمان (سلاطین قاجار) ادّعاهای شیرازی را به منزلهء مورد تردید قرار دادن مشروعیت دولت تلقّی کردند زیرا سلطان رئیس کشور شیعه بود. بعدها، سلسلهء پهلوی در مقابل فشار روحانیون که بهائی‎ستیزی را سیاست رسمی مملکت قرار دهد، مقاومت کرد.امّا، بعد از انقلاب ایران در سال 1979 سیاست مزبور تنفیذ گردید زیرا روحانیون امر بهائی را به منزلهء انکار مشروعیت خود می‌دیدند. در قانون اساسی جمهوری اسلامی، دولت آئین بهائی را به عنوان دین به رسمیت نمی‌شناسد و اعضاء آن را از انعقاد علنی مراسم و اجرای شعائر منع می‌کند. در زمان انقلاب، دهها بهائی بدون محاکمه اعدام و بسیاری دستگیر شدند. بهائیان اجازهء تحصیل در دانشگاه‌ها یا کار در دوایر دولتی را ندارند. حتّی در بخش خصوصی، بسیاری از محدودیت‌های رسمی و غیررسمی وجود دارد که زندگی را برای بهائیان دشوار ساخته است.رئیس‌جمهور آخرالزّمانی بهائیان را تحت فشار قرار می‌دهددر دوران ریاست جمهوری محمّد خاتمی، از 1997 تا 2005، بهائیان عموماً تحمّل شدند، زیرا معدودی از آنها اجازه یافتند به جای برنامه‌های آموزشی سرّی بهائی در دانشگاه‌های به رسمیت شناخته شده به تحصیل بپردازند. امّا از زمان جلوس محمود احمدی‌نژاد بر کرسی ریاست جمهوری در سال 2005، حکومت فشار خود را بر این گروه افزایش داده، بهائیان را از دانشگاه‌اخراج و از بعضی مناصب معزول کرده است. در مارس 2006 گزارشگر ویژهء سازمان ملل متّحد در آزادی دین یا عقیده در خصوص نامهء اکتبر 2005 که بعضی از نهادهای حکومتی را مأمور شناسایی بهائیان ایرانی و جمع‌آوری اطّلاعات در مورد آنها می‌کرد، ابراز نگرانی نمود.حکومت احمدی‌نژاد استدلال می‌کند که طبق قانون اساسی، آیین بهائی به رسمیت شناخته نشده و بنابراین در ایران تحت حمایت (اهل ذمّه) نیست. موضع سخت‌تر رئیس جمهور نسبت به بهائیان به احتمال قوی ناشی از دیدگاه‌های آخرالزّمانی و تمسّک خاصّ او به ایدهء امام غایب نیز هست. احمدی‌نژاد که بر این باور است که دولت او تحت نظارت و هدایت امام غایب است؛ نمی‌تواند دینی را تحمّل کند که وجود امام را انکار می‌کند؛ در عین حال بهائیان وارد امور سیاسیه نمی‌شوند. روز 23 مه، سیّد احمد علم‌الهدی، امام جمعه در مشهد و حامی احمدی‌نژاد اظهار داشت که "بهائیت نه دین است نه فکر یا عقیده. چگونه می‌توانیم قبول کنیم که این سربازان اسرائیلی ]یعنی بهائیان که مرکز جهانی آنها در حیفا واقع در اسرائیل است[ که دستشان به خون میلیون انسان آلوده است، در کشور ما آزاد باشند و هر نوع جنایتی را مرتکب شوند."سایر گروه‌های مواجه با تبعیض و خشونتسایر اقلّیت‌های مذهبی، مانند صوفی‎ها و دراویش (مرتاضانی که به علّت شدّت فقر و ریاضت اینگونه معروفند)، نیز تحت نظام جمهوری اسلامی آزار دیده‌اند. تصوّف، که هم از نوع شیعه وجود دارد و هم سنّی، دارای تفسیری مبهم و اسرارآمیز از اسلام است. اهل تصوّف معمولاً با اسلام نهادینه شده مخالفند و به این ترتیب غالباً مورد اذیت و آزار روحانیون ایرانی قرار می‌گیرند. صوفیان و دراویش، مانند بهائیان، از فعّالیت‎های سیاسی پرهیز می‌کنند و این دیدگاهی است که از قلب آئین مذهبی آنها نشأت می‌گیرد. امّا حکومت ایران این دو اقلّیت را، نه به علّت فعّالیت‌های سیاسی بلکه به علّت نفس وجود آنها، تهدیدی به حساب می‌آورد.جمهوری اسلامی هرگز اذعان نکرده که صوفی‎ستیزی سیاست رسمی این رژیم است. امّا، در وزارت اطّلاعات، دایرهء ویژه‌ای وجود دارد که دربارهء اعضاء این فرقه به جمع‌آوری اطّلاعات مشغول است. از زمانی که احمدی‌نژاد زمام قدرت را در دست گرفت، حکومت فشار را بر هر دو گروه تشدید کرده است. در نوامبر 2007، نیروی انتظامی ایران مرکز مذهبی صوفیه در استان لرستان را منهدم ساخت و دهها تن از دراویش را دستگیر کرد؛ در فوریه 2006، پلیس مرکز دراویش در قم را تخریب نمود. در طیّ این عملیات، که به مجروح شدن صدها تن انجامید، پلیس بیش از هزار درویش را دستگیر و رهبر آنها را از شهر تبعید کرد.به طور کلّی، کلّیه اقلّیت‎های دینی غیرشیعه و شیعیانی که جزء جریان اصلی محسوب نمی‌شوند، به درجات متفاوت از تبعیضات رسمی و غیر رسمی در تحصیل، اشتغال و مسکن در رنج و عذابند. این مطلب حتّی در مورد جریان اصلی اهل تسنّن نیز مصداق دارد. اگرچه صدها هزار سنّی در طهران زندگی می‌کنند، حکومت پیوسته نقشه‌های آنها برای ساخت مسجدی در این شهر نقش بر آب ساخته است. حکومت تا آنجا پیش رفت که مجامع نماز سنّی‌ها که در پارکهای عمومی برگزار شده بود بر هم زد، و حتّی سنّی‌هایی را که برای نماز به اراضی سفارت پاکستان رفتند مورد اذیت و آزار قرار داد.اقدام خطرناک در اِعمال فشار بر اقلّیت‌های دینیروز بیستم مه، غلامحسین الهام، سخنگوی دولت ایران، اظهار داشت که بازداشت اخیر شش مدیر جامعهء بهائی به دلایل امنیتی بوده و نه اعتقادات دینی. او گفت که آنها با "بیگانگان بخصوص صهیونیست‌ها" در ارتباط بوده و "علیه مصالح مملکت" فعّالیت داشته‌اند. اگرچه حکومت مستقیماً اتّهامی وارد نساخت، امّا ناظران گفتند که که دستگیری اخیر بخشی از تلاش حکومت برای مرتبط ساختن مدیران جامعهء بهائی با انفجار 13 آوریل در شیراز است که به کشته شدن چهارده نفر و مجروح شدن تقریباً دویست نفر منجر شد. مقامات رسمی، بعد از آن که اوایل مه وجود بمب در انفجار مزبور را انکار کردند، تغییر موضع داده اظهار داشتند که حمله تروریستی توسّط "سلطنت‌طلبان" که با امریکا و انگلیس ارتباط داشته‌اند صورت گرفته است. چند روز بعد، مأمورین وزارت اطّلاعات مدیران جامعهء بهائی را دستگیر کرد.استنتاجاستفادهء جمهوری اسلامی از دستاویز نگرانی نسبت به امنیت ملّی صرفاً جدید‌ترین شکل حرکت‌های ایذایی علیه اقلّیت‌های مذهبی است. شاید رهبران ایران معتقد باشند که این دستاویز به آنها امکان خواهد داد فشار سازمان‌های حقوق بشر بین‌المللی را از نقض آزادی دین منحرف سازد. معهذا، نگرش حکومت ایران نسبت به اقلّیت‌های دینی، اعم از فرقه‌های مذهبی کوچک امّا به رسمیت شناخته شده (صوفیان و دراویش) یا آن که به رسمیت شناخته نشده (آئین بهائی)، باید به عنوان معیاری در ارزیابی حقوق بشر و آزادی دین در ایران مشاهده شود.مهدی خلجی عضو مهمان در انستیتو واشنگتون است که نقطهء تمرکزش نقش سیاست در حمایت از دیدگاه روحانیون شیعه در ایران و عراق است.

http://www.washingtoninstitute.org/templateC05.php?CID=2895

درباره طبقات كرمل

BACKGROUND MATERIAL
Opening the Terraces on Mount Carmel
Terraces of the Shrine of the Báb
The Music: Original Compositions
The Music: Composers and Performers
Architects of Transformation
The Bahá'í Faith
A Brief History of Mount Carmel
Why a Garden?

كتابخانه هاي اينترنتي فارسي

کتابخانه ها
وبلاگ کتاب های فارسی
كتابخانه کارگر
كتابخانه جديد گلشن
كتابخانه پستي گلشن
كتابخانه اتحاديه ايرانيان سوسياليست آمريكاي شمالي
كتابخانه رضا قاسمي
كتابخانه داتيس
كتابخانه مجازي داستانهاي فارسي
كتابخانه ماركسيستها
كتابخانه پارس تك
كتابخانه آشيان
كتابخانه باني تك
كتابخانه سهراب
كتابخانه خوابگرد
كتابخانه امير حسين خنجي
كتابخانه اهل تسنن
كتابخانه ايران ساره
كتابخانه علوم رايانه
كتابخانه آواي آزاد
كتابخانه نيلوفرانه
Hermes Library
كتابخانه ديجيتال افغانستان
كتابخانه دل آباد(افغانستان)دري
كتابخانهBEST FOR U
كتابخانه كانون ايراني ها در آلمان
كتابخانه بهاييان
كتابخانه پرچم من
كتابخانه آريايي-افغانستان
كتابخانه نشر كارگري سوسياليستي
كتابخانه دوستانه-كودكان
كتابخانه ديجيتال IR-BUY
كتابخانه آدم وحوا
كتابخانه مجيد زهري
جستجودر كتابهاي فارسي
فهرست بندي كتابهاي فارسي
كتابخانه الكترونيكpol
كتابخانه چهارمحال وبختياري
كتابخانه شاهمامه
كتابخانه نهضت ملي ايران
كتابخانه كاوه آهنگر
كتابخانه تبرستان
گروه كتابهاي ايراني
كتابخانه محتشمي
بانك كتابهاي فارسي در اينترنت
كتابخانه معارف
كتابخانه الشيعه
كتابخانه جنبش بابيه
كتابخانه بين المللي كودكان
كتابخانه پارسا
كتابخانه ارشك
كتابخانه بدفرم
كتابخانه خوشه
كتابخانه كارگر
كتابخانه ديجيتال ايران باستان
كتابخانه ماني ها
كتابخانه دنياي كامپيوتر
كتابخانه باشگاه
كتابخانه كردي
كتابخانه برديا
كتابخانه كتابنماي جهاني
كتابخانه بهرام مشيري
كتابخانه حقيقت-اهل تسنن
كتابخانه ميكس ايران
كتابخانه آموزشي استاد
كتابخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر
كتابخانه صوتي گويا
كتابخانه پندار
كتابخانه كتابسرا
كتابخانه آفتاب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

كتابخانه هاي اينترنتي

کتابخانه ها
وبلاگ کتاب های فارسی
كتابخانه کارگر
كتابخانه جديد گلشن
كتابخانه پستي گلشن
كتابخانه اتحاديه ايرانيان سوسياليست آمريكاي شمالي
كتابخانه رضا قاسمي
كتابخانه داتيس
كتابخانه مجازي داستانهاي فارسي
كتابخانه ماركسيستها
كتابخانه پارس تك
كتابخانه آشيان
كتابخانه باني تك
كتابخانه سهراب
كتابخانه خوابگرد
كتابخانه امير حسين خنجي
كتابخانه اهل تسنن
كتابخانه ايران ساره
كتابخانه علوم رايانه
كتابخانه آواي آزاد
كتابخانه نيلوفرانه
Hermes Library
كتابخانه ديجيتال افغانستان
كتابخانه دل آباد(افغانستان)دري
كتابخانهBEST FOR U
كتابخانه كانون ايراني ها در آلمان
كتابخانه بهاييان
كتابخانه پرچم من
كتابخانه آريايي-افغانستان
كتابخانه نشر كارگري سوسياليستي
كتابخانه دوستانه-كودكان
كتابخانه ديجيتال IR-BUY
كتابخانه آدم وحوا
كتابخانه مجيد زهري
جستجودر كتابهاي فارسي
فهرست بندي كتابهاي فارسي
كتابخانه الكترونيكpol
كتابخانه چهارمحال وبختياري
كتابخانه شاهمامه
كتابخانه نهضت ملي ايران
كتابخانه كاوه آهنگر
كتابخانه تبرستان
گروه كتابهاي ايراني
كتابخانه محتشمي
بانك كتابهاي فارسي در اينترنت
كتابخانه معارف
كتابخانه الشيعه
كتابخانه جنبش بابيه
كتابخانه بين المللي كودكان
كتابخانه پارسا
كتابخانه ارشك
كتابخانه بدفرم
كتابخانه خوشه
كتابخانه كارگر
كتابخانه ديجيتال ايران باستان
كتابخانه ماني ها
كتابخانه دنياي كامپيوتر
كتابخانه باشگاه
كتابخانه كردي
كتابخانه برديا
كتابخانه كتابنماي جهاني
كتابخانه بهرام مشيري
كتابخانه حقيقت-اهل تسنن
كتابخانه ميكس ايران
كتابخانه آموزشي استاد
كتابخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر
كتابخانه صوتي گويا
كتابخانه پندار
كتابخانه كتابسرا
كتابخانه آفتاب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بازگشايي توبه‌نامه مؤسس بهائيت در مجلس

سايت خبري تحليلي بازتاب

www.baztab.com

۲۶ آذر ۱۳۸۴ - بعد از ظهر ۱۷:۵۸ تعداد بازديد : 12529 كد خبر : ۳۲۰۹۷ رازهاي صندوق قرمز اسناد مجلس پس از 24 سال در حضور نسخه‌شناسان و پژوهشگران بازگو مي‌شود. به گزارش ميراث خبر، اين صندوق كه در داخل گاوصندوق بزرگي داخل مجلس نگهداري مي‌شود محل نگهداري چندين سند تاريخي از جمله توبه‌نامه سيدعلي محمد باب و وصيت نامه دكتر مظفر بقايي است. گشودن اين صندوق بايد طبق آيين‌نامه داخلي مجلس انجام شود. بر طبق آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي اين صندوق بايد با موافقت رئيس مجلس و در حضور دو كارپرداز مجلس، رئيس حسابداري و رئيس روابط عمومي مجلس باز شود. اين صندوق چند هفته پيش با اجازه رئيس مجلس شوراي اسلامي بعد از 24 سال باز شد. مجيد تسلي بخش مدير كل دفتر هيأت ‌رئيسه مجلس شوراي با اشاره به مراسم بازگشايي اين صندوق به ميراث خبر گفت: «داخل اين صندوق تعدادي سند وجود داشت اما به دليل اين كه اين صندوق در حضور افراد متخصص گشوده نشد نمي‌توان درباره اسناد آن، نظر داد. به همين خاطر به آقاي حداد عادل پيشنهاد داده شد، كه اين صندوق بار ديگر و اين بار با حضور متخصصان سند شناس و پژوهشگران باز و اسناد داخل آن جهت تاييد بررسي مي‌شود». تسلي بخش از موافقت رئيس مجلس با اين پيشنهاد خبر داد: «قرار شد پس از بازگشت ايشان از سفر به روسيه از برخي اساتيد دعوت شود تا به همراه هياتي كه طبق قانون بايد در هنگام بازگشايي صندوق در اين جلسه حضور داشته باشند از اسناد ديدن كنند». پيش از اين در اين صندوق يك‌بار در سال 56 و بار ديگر در سال 1360 با حضور عبدالحسين حائري رئيس اسبق كتابخانه مجلس و كارشناس نسخ خطي باز شده است. مسئولان كتابخانه مجلس به رئيس مجلس پيشنهاد داده‌اند، اين بار نيز با حضور حائري اسناد بازبيني شود و حداد عادل نيز با اين پيشنهاد به طور شفاهي موافقت كرده است. كد خبر : ۳۲۰۹۷

The Case of the Bahá'í Minority in Iran

Douglas Martin reviews the history of the persecution of Bahá'ís in Iran and the success the community has had in using the U.N. system in their defense. This article first appeared in the 1992-93 edition of The Bahá'í World, pp. 247-271. The experience of the Bahá'ís of Iran is a classic case of the violation of human rights, produced by religious intolerance. Prior to the Islamic revolution a deep-seated prejudice against the Bahá'ís and their religion characterized not only Iran's Islamic clergy and the illiterate masses, but also many among the country's educated elite and middle class. The prejudice was widespread and communicated itself to many Western observers. Michael Fischer, a generally sympathetic commentator on the revolution notes, for example, that even the exercise of routine civil functions by Bahá'ís was seen as proof of a "Bahá'í conspiracy".1 Richard W. Cottam, author of Nationalism in Iran, pointed out the problem of even discussing the subject of the Bahá'í Faith in a country in which the word "Bábi" has long been freely used as an epithet, along with such words as "infidel", to describe anyone to whom the speaker is strongly opposed.2 This prejudice is proBábly the most important point to grasp for an observer wishing to understand the situation of the Bahá'ís in modern Iran. The second point is that, in the land of the Bahá'í Faith's origin, the prejudice is, paradoxically, combined with an almost universal ignorance of the religion's nature, teachings, and history. For over a century a curtain of silence has surrounded the subject. The Bahá'í community has consistently been denied the use of any means of communication with the general public: radio, television, newspapers, films, the distribution of literature, or public lectures. The academic community in Iran has studiously ignored the existence of the worldwide Faith founded there; the subject has never been treated in any university courses or textbooks. Indeed, census figures which provided statistics on all of the other religious and ethnic minorities in Iran have consistently been omitted for the Bahá'í community, the largest religious minority of all.3 Coupled with this calculated general neglect, the public mind has been subjected, for decades, to abusive propaganda from the Shi`ih Muslim clergy, in which the role of the Bahá'í community in Iran, its size, its beliefs, and its objectives have been grossly misrepresented. Both the ignorance and the prejudice are connected with the tragic events that surrounded the beginning of the Bábi and Bahá'í Faiths in nineteenth-century Persia. It may help in clarifying the events of the past decade if this background is briefly reviewed. Historical Background The Bahá'í Faith came into existence through the teachings of two successive Founders. The first, a young Persian merchant known to history as the Báb , announced in Shiraz, in May 1844, that He was the bearer of a Revelation from God, whom the Shi`ih branch of Islam had long expected under the title "the Twelfth Imam".4 The world stood, He said, on the threshold of an era that would witness the restructuring of all aspects of life. The challenge to humanity was to embrace these changes by undertaking a transformation of its moral and spiritual character. Central to the Báb's teaching was the announcement of the imminent appearance of yet a second Divine Messenger, one who would address all the peoples of the world.5 During the course of widespread attacks on His followers, incited by the Muslim clergy, the Báb was executed in the city of Tabriz, in 1850. There followed throughout Persia a horrific series of massacres of followers of the new religion. These pogroms aroused the revulsion of Western diplomats and scholars, and deeply scarred the Persian psyche, inspiring an effort to justify the killing of thousands of innocent people by excoriating the victims' beliefs and intentions. In 1863, however, one of the Báb's leading disciples, who had survived the pogroms, a Persian nobleman, Bahá'u'lláh , announced that He was the Messenger for whom the Báb had come to prepare the way. Partly because of the force of His own person and teaching, and partly because of unusual marks of distinction conferred upon Him by the Báb, Bahá'u'lláh quickly attracted the allegiance of virtually all the Bábis. From exile in the neighboring Ottoman Empire, He began a thirty-year mission which brought into existence the worldwide religion and community that today bear His name and that are distinct from the Bábi religion out of which the Bahá'í Faith emerged.6 Bahá'u'lláh's teachings are contained in a vast body of writings, in both Persian and Arabic, regarded by Bahá'ís as the source of authority in their Faith. At the heart of Bahá'u'lláh's teachings is the concept of the oneness of mankind: "The earth is but one country, and mankind its citizens".7 Strong emphasis is placed on the abolition of prejudices of all kinds, on full equality between men and women, and on the responsibility of each individual to investigate truth for himself. The great religious systems of humanity are seen as equally valid stages in the progressive revelation of the Divine Will, a process that will continue as long as the world endures. Bahá'ís are encouraged to apply the scientific principle to the study of all reality, including spiritual issues. Although forbidden by their beliefs to involve themselves in any form of partisan political activity, members of the Faith are urged to give all possible support to developments that conduce to global unification.8 Some of Bahá'u'lláh's most important writings call upon the rulers of the world to create an "International Tribunal" to which nations will surrender whatever degree of sovereignty is necessary for the establishment of world peace and disarmament. There is hardly a tenet of this credo that is not in conflict with some dogma promulgated by the clerics of Shi`ih Islam, the dominant religion of Iran. Muslim opposition was sharpened by Bahá'u'lláh's insistence that humanity has entered the age of its maturity, in which neither clergy nor rituals are any longer required. The central principle of the age, He says, is the process of consultation and group decision-making, the key to well-being for both the individual and society. To the clerics of Shi`ih Islam it seemed certain that the promotion of such ideas in Iran would bring to an end the system of tithes, endowments, social precedence, and political power which they have always regarded as their religious right. To religious bigotry was early added, therefore, the force of personal investment in the prevailing scheme of things. Outside the Muslim world, however, the new religion began to attract a growing body of adherents. Communities sprang up across North America and Western Europe, as well as in India, and lands in the East and Far East. While Bahá'u'lláh's teachings forbid proselytism as an infringement on the spiritual integrity of the individual, great encouragement is given to activities that promote public awareness of the Faith and that attract new members. Large scale enrollments began in the 1950s and 60s, particularly in Latin America and Africa. Today, the worldwide Bahá'í community numbers over five million members, representative of virtually all of the world's racial, religious, and cultural diversity. National administrative structures have been erected in 165 countries9 on a foundation of over 25,000 locally elected councils or "Spiritual Assemblies". Beginning in 1963, acting on provisions laid down in Bahá'u'lláh's writings, the membership of the National Assemblies have elected regularly at five-year intervals the Faith's international governing body, the Universal House of Justice.10 As a consequence of this expansion, Iranian Bahá'ís now represent considerably less than ten percent of the world's total Bahá'í population. It is this highly diverse global community that sees itself as the target of an entirely unjustified attack on its members in the land of the Faith's birth. The Pahlavi Period, 1925-1979 With the rise of the Pahlavi Shahs in 1925, a number of important developments occurred in Iran which were to have major repercussions on the welfare of the country's Bahá'í community. Central to these developments was the policy which Reza Shah and later his son, Muhammad Reza Shah, adopted toward the Muslim clergy. Their objective was to transform their country, then known in the West by its historic name Persia, into a modern secular state. In pursuing this goal Iran's new rulers sought to exclude the clergy from all major areas of social and cultural influence, while continuing to pay lip-service to Shi`ih Islam as the country's state religion and to provide funding for religious institutions. The tensions which this policy engendered were managed by the regime's alternating suppression and appeasement of Islamic interests. Since the Bahá'í minority represented a major pool of educated people, they had, of necessity, been employed in the many branches of the civil service, while continuing to be denied formal constitutional rights. The intensity of clerical opposition to the "Bahá'í heresy", however, made of the issue an irresistible means of placating the mullahs. Repeatedly, during the rule of both of the Pahlavi Shahs, eminent mullahs were allowed to incite mob attacks on Bahá'í holy places and other properties. The ensuing loss of life, however, inevitably attracted foreign protest. In 1955, a particularly flagrant involvement of the government in one of the pogroms resulted in interventions at the United Nations.11 The Shah was embarrassed when international pressure forced him to curtail the worst of the excesses. The Islamic Revolution The collapse of the Pahlavi regime in February 1979 appeared to free the Shi`ih clergy from the restraints which international considerations had forced the Shahs to place on their political and social influence. After ecclesiastical pressure had led also to the overthrow of two interim revolutionary administrations,12 the mullahs assumed the civil power they today exercise as cabinet ministers, justices of the Supreme Court, members of Parliament, heads of government departments, revolutionary judges, military commissars, and block wardens whose control extends to the details of daily life. Even the offices of President and Prime Minister were eventually filled by clergy. The media became organs of religious propaganda. Ration cards and other crucial permits were distributed at mosques. New legislation imposed rigid rules from the Islamic Sharia, the code of laws based on Islamic tradition, on day-to-day life, and used the courts and police to enforce these ordinances. This theocratic regime confirmed the status of non-Muslims as second-class citizens. Christians, Jews, and Zoroastrians were admitted to certain limited civil rights as "protected minorities" but were denied equality under the law with the Muslim majority. For the Bahá'í community, however, there was not even this protection. As early as December 1978, shortly before his return to Teheran, the Ayatollah Khomeini had made it clear that, in Islamic Iran, Bahá'í citizens would have no rights whatever.13 While the Islamic Constitution, adopted in 1979, makes a general reference to the enjoyment of "equal rights" by all citizens, clauses assign the enjoyment of such civil rights to persons who belonged either to the state religion or to one of the tolerated minority faiths specifically named: Judaism, Christianity, and Zoroastrianism. Persecution Intensifies Encouraged by this formal exclusion of Bahá'ís from the protections of citizenship, fanatical elements in the society began a full-scale assault on the community. Prominent Shi`ih clergymen launched attacks on Bahá'ís from the pulpit and in the media, denouncing them as "enemies of Islam", "corrupt on earth", and persons "whose blood deserves to be shed". The effect was to unleash waves of violence. Members of the Faith were beaten, many businesses were confiscated or destroyed, hundreds of houses burned, and efforts began with a view to forcing Bahá'ís to recant their faith. By early 1980 this campaign had begun to enlist key organs of the government. Bahá'ís were hunted out and discharged from all forms of government employment. Prominent members of the community were dragged before revolutionary tribunals and, in June of 1980, after summary mock trials, a series of executions began.14 With the assumption of full power by the mullahs that same month, horrors multiplied daily: Bahá'í girls kidnapped from their families and raped, the bodies of highly-respected Bahá'ís dragged through the streets, cemeteries bulldozed, their tombstones auctioned, widows forced to pay the price of the bullets which had been used to execute their husbands, and appalling tortures practiced on prisoners in the unending attempt to force the Bahá'ís to recant their faith. The background of these outrages was a daily life in which Iranian Bahá'ís had become social outcasts with no recourse against whatever abuse the ill-disposed chose to commit. Bahá'í marriages, regardless of duration, were declared null and void, Bahá'í marital life was deemed prostitution (itself punishable by death), and Bahá'í children were judged illegitimate. A "Law of Retaliation" exempted crimes against Bahá'ís from any punishment under the law. Bahá'í holy places were seized and publicly desecrated, Bahá'í children were expelled from schools throughout Iran, and retired Bahá'ís were summoned to repay not only the pensions to which they had contributed during government service but also the salaries that had been paid to them during their years of employment.15 International Protest Initially, during the Bazargan ministry, the first of the two revolutionary regimes which replaced Muhammad Reza Shah, the Iranian Bahá'í community limited its protests to representations to the new government. Efforts were made to overcome the prevailing prejudice against the Bahá'í community and to reassure the government that Iranian Bahá'ís were loyal citizens of their country. When these initiatives received no response from the civil authorities, Bahá'í communities around the world sought the intervention of their own governments in the hope that quiet representations might induce Iran to halt at least the worst of the abuses. The governments of Australia, Canada, and of several European nations were particularly supportive. The hostage crisis which began in the fall of 1979, sharply limited the role the United States could play in these initiatives. By the time the Bazargan ministry fell, in November 1979, however, it was apparent that such efforts were meeting with very limited success. As violence increased, Bahá'í communities began to intensify efforts to bring the situation to the attention of the world's media. Supporting documents exposed the growing implication of Iranian government officials in the persecutions, as well as the absence of any evidence for the charges on which Bahá'ís were being condemned by revolutionary tribunals. Newspaper stories and radio news reports on the subject began to appear in a great many Western countries.16 Television networks soon took up the case, several of them doing feature stories. As attention given to the situation by the media increased, foreign protest became open. As early as September 1979 the Human Rights Commission of the Federation of Protestant Churches in Switzerland undertook an independent investigation which led it to denounce the treatment of the Iranian Bahá'ís as a clear example of a campaign of religious persecution. On 16 July 1980, the Canadian Parliament passed a unanimous resolution urging that the United Nations Commission on Human Rights should intervene. Two months later, on 19 September the European Parliament went on record as describing the attacks on Iran's Bahá'ís as "a systematic campaign of persecution", and urged member nations of the European community to bring pressure to bear on the Iranian regime to halt the abuses. With political turmoil in Iran increasing, the accusations which were being made against the victims underwent a shift. For decades, the clerical leadership and their agents had focused on the dangers that "false religion" posed to the integrity of Islam and the purity of Islamic life. The growth of radical political rhetoric now led the mullahs to emphasize a second theme: the Bahá'í community was said to have been a clandestine ally of the Pahlavi regime and to have benefited from this alleged behind-the-scenes support. In the absence of any evidence for such accusations, the Muslim clergy argued that, under even the old Constitution, the Bahá'ís should have had no civil rights; the limited freedom they had to exercise civil functions, therefore, was proof that they had enjoyed a "privileged position". Significantly, these quasi-political charges were soon included in the efforts of Iranian embassies overseas to respond to press criticism of the persecution.17 Abstention from Violence Meanwhile, the government itself was becoming the target of violent opposition. It became apparent that the religious leadership was bent on establishing a theocratic regime in which its own members would hold all of the positions of power. Its political allies, particularly those on the left, considered this a betrayal of the trust they had placed in the Ayatollah Khomeini and the sacrifices they had made for the revolution. Their reaction was to launch a campaign to overthrow those whose rise they had assisted. Since all of the principal organs of the State were in the hands of the mullahs, the opposition turned to political assassination. Hundreds of members of the new regime and several thousand of the revolutionary guards who supported them were killed by bombs, bullets, knives, and dynamite in a campaign of terrorism which quickly turned government offices into virtual prison-fortresses.18 The Bahá'í community remained entirely aloof from these controversies. Among the principles strongly emphasized by Bahá'u'lláh are obedience to government and the avoidance of involvement in partisan political activity of any kind. Although not pacifists in the more technical sense of the term, Bahá'ís are guided by Bahá'u'lláh's injunction that "it is better to be killed than to kill".19 It is significant that, despite the extreme hostility of the regime to Bahá'ís, and the superstitions which had been carefully cultivated with respect to them, no suggestion has ever been made in any quarter that the community was implicated in assassinations or other terrorist acts. The reason was the historical record that the community had established. While the early Bábis had believed they had the right to take up arms in self-defense against religious persecution, Bahá'u'lláh had called on Bahá'ís to refrain from armed resistance against attacks. Successive outbreaks of persecution during both the Qajar and Pahlavi periods had been met by appeals for the intervention of the civil authorities and, increasingly, of the international community. When the Islamic revolution occurred, therefore, although members of the community were regarded with superstitious fear and suspicion by the general population, they were also seen as non-violent. Viewed superficially, this record of non-involvement in partisan politics or civil violence had only seemed to weaken the position of Iran's Bahá'ís. In the words of Hamid Algar, a contemporary Shi`ih scholar whose writings reflect an attitude generally hostile to Bahá'ís, the minority group: ...came to occupy something of a position between the State and the Ulama (mullahs), not one enabling them to balance the two sides, but rather exposing them to blows which each side aimed at the other. The government, interested in maintaining order, would resist the persecution of the Bahá'ís by the Ulama, but would equally, when occasion demanded, permit action against the Bahá'ís.20 When the crisis provoked by the new Islamic revolutionary regime arose, however, the historical record which the Iranian Bahá'í community had scrupulously established for over a century was to prove a key element in the successful international campaign for its defense. Appeal to the United Nations As it became increasingly apparent that leading circles in the new regime were bent on the destruction of the Bahá'í community, and that other means of deflecting the campaign had failed, the Bahá'í International Community21 turned to the United Nations. The appeal began in September 1980, and coincided with representations from a number of other sources about a range of alleged human rights violations in Iran. The work of the United Nations Commission on Human Rights is assisted by a sub-commission which deals with a range of concerns at the preliminary level. Responding to the representations of the Bahá'í International Community, the Sub-Commission on Prevention of Discrimination and Protection of Minorities adopted a resolution addressing the Bahá'í concern and asked the Iranian authorities to protect the fundamental rights and freedoms of this religious minority. There was no response from the Iranian government to this appeal. The following year, with the encouragement of certain governments, including those of the European Community, Bahá'í representatives expressed their concerns to the 37th Session of the United Nations Commission on Human Rights, which met in Geneva from 2 February to 13 March 1981. Later that same year a number of governments raised the matter of the human rights situation in Iran, specifically the persecution of the Bahá'ís, at the 36th Session of the United Nations General Assembly itself. Within Iran the persecution intensified. Accordingly, the Bahá'í International Community now made a direct appeal to the Commission on Human Rights. On 24 February 1982, the Commission had before it the report of the Secretary-General containing many serious allegations about human rights abuses in Iran, including the treatment of the Bahá'ís. The request for the submission of this information come from the Sub-Commission's resolution adopted at its 34th seminar, August/September 1981. In the face of determined efforts by the Iranian representatives, who argued that the report was motivated only by the desire of what they termed "United States imperialism and her European criminal friends" to interfere with the Iranian revolution, the Commission reviewed the Bahá'í submission. The latter included reproductions of official documents in which virtually every department of the Islamic Republic's government referred to the adherence of the victims to "the depraved Bahá'í religion" as its sole and sufficient reason for seizing property, discharging employees, revoking pensions, expelling schoolchildren, confiscating bank accounts, prohibiting business dealings, and passing death sentences. Copies of articles from major Iranian newspapers were provided, in which the details of the condemnations had been openly celebrated. Following this presentation the Commission adopted a resolution, 5 March 1982: the Secretary-General was directed to begin an investigation of the human rights situation in Iran, and the Iranian government was asked to cooperate.22 The Iranian Response The discussions at the Commission on Human Rights had begun to reveal a certain unease among Third World nations with respect to Iran's human rights record. Some of these had earlier spoken out at Geneva and had expressed solidarity with the revolution. Pressure from such smaller and disadvantaged countries, however, had an equal potentiality to become a serious embarrassment to Iran's revolutionary government. Atrocities against law-abiding citizens could not be justified even on those grounds of necessity which might be advanced to explain efforts to protect the revolution from its political opponents. An interesting feature of the debate at the 1982 Commission on Human Rights, therefore, was the development by representatives of the Iranian government of a new rationale for its treatment of the Bahá'í minority. The argument was to become the foundation for the regime's attempts to counter all criticism of its attitude toward its Bahá'í citizens. For many years Bahá'ís had been identified by fundamentalist Iranian Muslims as among the elements in Iranian society which were "Westernizing" the country. The charge owed its origin to the popular tendency in fundamentalist circles to regard such principles of social development as the equality of men and women, reliance on democratic decision-making processes, and freedom in scientific investigation as "satanic" influences originating in Western lands. Such ideals were widely associated with the beliefs of the Bahá'í minority. This prejudice was seized upon and elaborated into a conspiracy theory in which Iran's Bahá'ís were pictured as secret agents serving foreign governments. Foreign control of the community had much earlier been attributed to Tsarist Russia. Subsequently it passed, in a manner never explained, to the British Foreign Office. Now, however, the Bahá'í Faith was transformed, again through a process not revealed by those making the allegations, into an extension of "international zionism." At the meeting of the U.N. General Assembly's Third Committee, in November 1982, Iran's Permanent Mission distributed copies of a booklet entitled Human Rights in the Islamic Republic of Iran, in which these political accusations against the Bahá'í minority were explained in detail. With international attention growing, the Iranian authorities also undertook elaborate efforts to conceal the continuing executions of prominent Bahá'ís. Between 30 December 1981 and 9 January 1982, however, Le Monde carried a series of stories exposing the secret executions of the members of the National Spiritual Assembly of the Bahá'í community in Iran. The stories eventually forced the Chief Justice of Iran, Ayatollah Moussavi-Ardibili into an embarrassing public retreat from earlier denials.23 The Bahá'í Faith Formally Banned Initially, it appeared that the intervention of the United Nations Commission on Human Rights would have no more effect on the situation of Iran's Bahá'ís than had that of individual governments. Persecutions continued and, in some local cases, became particularly flagrant. On the night of 18 June 1983 the Islamic revolutionary authorities in Shiraz hanged ten Bahá'í women and teenage girls who had refused to recant their Faith and convert to Islam. Three days earlier the same authorities had hanged six men, including the husbands, fathers, and sons of four of the women. The Islamic judge who presided at the trials, Hujjatu'l-Islam Qaza'i, was quoted in the government-controlled newspaper Khabar-i-Junub as warning that, if Bahá'ís did not recant their Faith, "the day will soon come when the Islamic Nation will...God willing fulfill the prayer of Noah: `Lord leave not one single family of infidels upon the earth'..."24 In August of that year, Iran's Prosecutor-General announced the formal banning of all Bahá'í religious institutions in the country, and declared membership in them and service to them to be criminal offences. In accordance with the Bahá'í principle of obedience to government, the Iranian community immediately complied, dissolving both its National Spiritual Assembly and all of its local Assemblies throughout the country. In an open letter to the government, some two thousand copies of which were audaciously distributed by hand to the ministries, the press, and other public agencies, the community announced its complete submission, protested the treatment accorded to their Faith, and called on the government to fulfill the promise made by the Prosecutor-General that Bahá'ís would at least be permitted, as individuals, to practice their religion in the privacy of their own homes.25 The worthlessness of this promise was quickly demonstrated when a new wave of Bahá'í arrests followed immediately on the heels of the ban. The majority of the victims were people who had formerly been members of the now dissolved institutions. It was clear that the authorities were making use of the ban as a legal device to sweep up large numbers of prominent Bahá'ís and charge them, retroactively, with crimes against the State. The United Nations Appoints a Special Representative The Iranian government may have been counting on the case eventually losing momentum in the United Nations system, simply because of the difficulties and complexity of maintaining international concern. If so, it was disappointed. At the meeting of the U.N. Commission on Human Rights in 1984, a new resolution was adopted calling on the Chairman to appoint a Special Representative to undertake a thorough study of the human rights situation in Iran, including that of the Bahá'ís. Subsequently, the Economic and Social Council (ECOSOC) endorsed the Commission's decision. The report of the Special Representative, Mr. Andres Aguilar, expressed great concern at the number and gravity of the reported human rights violations in Iran. In endorsing these observations, the Commission extended the Representative's mandate and requested him to present an interim report to the General Assembly at its 40th Session, including in its resolution "the situation of minority groups such as the Bahá'ís." Again, the Economic and Social Council endorsed the decision.26 In consequence of these initiatives the General Assembly of the United Nations itself went on record, in Resolution 40/141, as expressing "its deep concern over the specific and detailed allegations of violations of human rights in the Islamic Republic of Iran," outlining in its statement some of the specific reported violations. The General Assembly decided "to continue its examination of the situation," by taking up the matter at its 41st Session, with the assistance of further reports submitted by the Special Representative of the United Nations Commission on Human Rights. By 1986 Mr. Aguilar had submitted his resignation. The Commission on Human Rights appointed Mr. Reynaldo Galindo Pohl to serve as the new Special Representative of the Commission, and had called on the Iranian government to extend its cooperation in his investigation by inviting him to visit Iran. For two years the Iranian government resisted this pressure to cooperate, insisting that the mission represented improper influence exerted on the Commission by various Western governments. With the assistance of one or two other delegations, Iran was able to secure the introduction at successive sessions of the Human Rights Commission, of procedural motions which would have had the effect of sidetracking the case and freeing Iran from accountability. All of these efforts failed, however, and the Human Rights Commission continued to renew the mandate of the Special Representative and to press Iran on the issue. By this time, political developments in Iran and the country's deteriorating economic condition produced a change in strategy on the part of the Iranian authorities. In 1988 it was announced that Iran would accept the visit of Mr. Galindo Pohl and lend its assistance to his investigation. After further delays the visit of the Special Representative took place from 21 to 29 January 1990. The First Visit by the UN's Special Representative The change in Iranian strategy included a number of steps to reduce some of those abuses of Iranian Bahá'ís which had attracted particular international protest. Beginning a year prior to the Galindo Pohl visit, the government began a systematic release of Bahá'ís from the prisons and jails where over 700 of them had been confined. While some new arrests would be made from time to time, the general effect was to reduce sharply the number of Bahá'í prisoners. At the same time, most Bahá'í parents were permitted to re-enroll their children in the school system without having to comply with regulations which had earlier made such re-admission dependent on the child's recantation of his Faith. Again, the new policy was hedged about with significant limitations: university students, for example, were not included in the permission. Executions, which had aroused particularly sharp criticism in the international media and had been the object of vehement condemnation by foreign governments, came to a halt. The last two Bahá'í victims in Iran prior to the first visit of the Special Representative were Iraj Afshin and Bihnam Pasha, both executed in 1988. In commenting on the situation in various public statements, the Bahá'í International Community acknowledged the improvements that had taken place in the situations of various of its members in Iran. The Community pointed out, however, that these improvements did not affect the status of the Bahá'í community in general, nor did they include any form of religious tolerance. The Bahá'í Faith remained a proscribed religion, its shrines and other properties confiscated, its members denied any right to practice their Faith, and the community excluded from all constitutional rights and protections. The report submitted by Mr. Galindo Pohl after his visit, while candidly acknowledging the continued disabilities and abuses experienced by Iranian Bahá'ís, expressed the hope that the situation in Iran might be moving toward a kind of general "tolerance" of the community. This view was presumably based on statements made to the Special Representative by Iranian authorities, since only one Bahá'í witness was able eventually, and with enormous difficulty, to gain access to the building where the hearings were taking place.27 The Representative's Second Visit Encouraged by the willingness of the Iranian government to permit the Representative's visit to take place at all, and by a number of human rights improvements which Mr. Galindo Pohl felt he had observed, the group of nations which had taken the lead in framing the succession of resolutions over the past several years likewise adopted a change of strategy. After behind-the-scenes negotiation with the Iranian delegation, the Western group drafted a relatively mildly worded resolution, renewing the Galindo Pohl mandate and inviting Iran to continue its cooperative stance by welcoming a second visit by the Special Representative. The resolution was carried unanimously, the Iranian delegation having indicated before the vote that it would not oppose adoption. The willingness of the Iranian delegation to give tacit consent to direct investigation of the situation, even where the Bahá'í concerns were specifically singled out for mention, marked an important turning point.28 The second visit occurred 9 to 15 October 1990. The subsequent report was, however, considerably more critical of the human rights situation in Iran than the first, concluding that "The enormous quantity and variety of allegations and complaints received from very diverse sources, even allowing for the fact that they may contain errors or exaggerations, provide a credible factual basis for the belief that human rights violations occur frequently..." For this reason, the report urged continued "international monitoring by the competent United Nations organs, with a view to insuring compliance with international human rights instruments in the Islamic Republic of Iran..." With respect to the situation of the Bahá'í minority, the Special Representative said: "Many documents signed by administrative authorities have been received, providing evidence of discrimination, confiscation, rejection by universities, suspension of pensions, demands for the return of pensions earned and paid, denial of passports and other irregularities ...This keeps the Bahá'ís in a perpetual state of uncertainty about their activities. The Government should therefore be requested to take effective action to ensure that these Iranian citizens enjoy the same civil and political rights as the rest of the population."29 Despite this rather somber evaluation, the delegations which had sponsored the previous year's resolution on Iran appear to have concluded that the consensus strategy still offered the greatest promise of maintaining pressure on the Iranian government and encouraging an amelioration of the human rights situation in the country. Accordingly, after considerable negotiation, they set aside their own proposed text of a new resolution, in favor of a compromise draft prepared in the name of the Commission's chairman.30 This resolution, which again passed without a vote, continued the mandate of the Special Representative to investigate the "allegations of human rights violations in the Islamic Republic of Iran" and once again called upon the government of Iran "to comply with international instruments of human rights." Significantly, this consensus text continued to single out "the situation of the Bahá'ís" for particular attention, a clear signal to Iran of the seriousness with which a large number of delegations continue to view the Bahá'í issue. The Representative's Third Visit When the Commission again took up the human rights situation in Iran, in February 1992, this pressure markedly increased. The new interim report submitted by the Special Representative after his third visit in December 1991 was still more severe in its criticism of Iran, including its references to the Bahá'í case, and much more explicit in endorsing the evidence for the charges being made by the Bahá'í International Community.31 While noting that there had apparently been no further executions of Bahá'ís and that the number of arrests had significantly fallen, the Special Representative reported that "harassment and discrimination" had persisted. He concluded that "the documentation gathered is reliable evidence of unfair and discriminatory treatment toward Bahá'ís", and made specific reference to property confiscations, denial of university education, refusal of permits to establish businesses, confiscation of cemeteries and places of worship, discrimination in matters of employment, access to public services, etc. The Commission's attention was particularly drawn to "harassment...aimed at forcing them [Bahá'ís] to recant their faith." Against this background, the 48th session of the Commission received from a group of eighteen nations the text of a draft resolution much firmer than those of the preceding two years, noting the Special Representative's view that "no tangible progress occurred in the Islamic Republic of Iran regarding the better implementation of human rights," expressing its concern about certain specific problems, including "discriminatory treatment of certain groups of citizens for reasons of their religious beliefs, notably the Bahá'ís," and endorsing the view of the Special Representative that "the international monitoring of the human rights situation in the Islamic Republic of Iran should be continued." Several other delegations associated themselves with the draft after it had been tabled. In the face of a Commission climate which was increasingly favoring the adoption of consensus resolutions, Iran rather unwisely pressed the matter to a vote. The resulting Resolution, which reproduced precisely the text of the draft, was carried by twenty-two votes to twelve, with fifteen abstentions.32 The mandate of the Special Representative was extended for a further year, and he was asked to present an interim report to the General Assembly at its forthcoming 47th session. Consideration of the situation in Iran would be maintained "as a matter of priority" at the following year's Commission session. On 18 March 1992, for the first time since 1988, a Bahá'í prisoner was executed. Three months later another Bahá'í was murdered by members of Iran's Disciplinary Forces, and in September 1992, two more death sentences were passed. On 27 August 1992, the 44th session of the Sub-Commission of Prevention of Discrimination and Protection of Minorities passed a resolution drawing attention to the renewed persecution of religious minorities and summary killings of Bahá'ís.33 On 23 November 1992, the Special Representative's report to the United Nations General Assembly was released and, in relation to the Bahá'ís, was the strongest one to date. On 18 December 1992, the United Nations General Assembly passed a strong resolution (88 votes in favor to 16 against, with 38 abstentions) making special reference to the treatment of the Bahá'í community and expressing regret that "the Islamic Republic of Iran has not given adequate follow-up to many of the recommendations contained in the previous reports."34 The examination of the human rights situation in Iran would continue during the General Assembly's 48th session in 1993. Mr. Galindo Pohl's annual report to the Commission on Human Rights in February 1993 revealed the existence of a circular, issued on 25 February 1991 by the Supreme Revolutionary Cultural Council and signed by President Khamenei, outlining the government's unpublicized policy towards the Bahá'í community. According to the Special Representative, the "guidelines have some slightly positive elements, in particular when they refer to the general status of this group and the granting of work permits, ration books and passports. But it must be observed that one rule limits all the others, namely, that which provides that the progress and development of the Bahá'ís shall be blocked."35 While the intention to oppress the Bahá'í community is clear, the contrast with the regime's earlier practices is dramatic. That those actions against the Bahá'ís which embarrassed the government in international fora would have to be curbed was made clear in the statement made by Ayatollah Khamenei, spiritual leader of the regime, as quoted in the preamble of the document: "in this regard, a specific policy should be devised in such a way that everyone will understand what should or should not be done." The original of the document carried an endorsement of the proposals in the handwriting of Mr. Khamenei himself. The key change, embodied in the government's circular, was that actions taken against the Bahá'ís would have to be controlled, and the most flagrant types of persecution restrained, in order to minimize the response of the international community. On 10 March 1993 a further strong resolution was passed at the 49th Session of the Commission on Human Rights by a margin of 22 votes to 11, with 14 abstentions, noting "that there was no appreciable progress in the Islamic Republic of Iran towards improved compliance with human rights standards in conformity with international instruments."36 Once again, the mandate of the Special Representative was renewed for a year and the matter would continue to be on the agenda of the General Assembly as a matter of priority. The stance of the Government of Iran continued to be one of maintaining that it respects human rights, and attributing the pressure of the Commission to the influence of Western governments hostile to the Iranian government. Despite the repeated protestations by various representatives of the Government of the Islamic Republic of Iran that the Bahá'í community is not being persecuted, the evidence seems to indicate that the intentions of the regime remain the same: to suffocate the Bahá'í community while trying to minimize negative reaction from the international community. Conclusion When the case of Iran's Bahá'í minority was first introduced in the United Nations human rights system ten years ago, the community in Bahá'u'lláh's native land faced the threat of eventual extinction. Influential voices in the revolutionary regime had made clear their belief that the Bahá'í Faith was a "satanic" influence, that the Bahá'í community had no place in Iran's future, and that its members were "apostates" subject to the death penalty if they did not recant their beliefs and convert to Islam. The energy of the pogrom thus launched, together with the overwhelming resources available to those who inspired it, made the threat fully credible to anyone familiar with the situation. Today, while Iran's Bahá'í community is still excluded from the protection which the Constitution and the laws assure to other segments of the society, and while its members suffer various forms of discrimination, the threat to its existence has been effectively lifted. Until the 1992 execution of Mr. Bahman Samandari, there had been no executions for four years. As of April 1993, only 7 members of the Faith remain in prison, most Bahá'í children have been re-enrolled in school, the prevailing economic discrimination is beginning to give way, and a small number of Bahá'ís have even been permitted to travel out of the country. Bahá'ís continue to suffer major deprivations in the areas of employment, retirement pensions, and access to university as well as a renewed threat to their personal property. The most serious disabilities under which the community still labors are the denial of any form of freedom to practice its religion and the refusal of the authorities to return its desecrated shrines and other properties. It is these communal, as well as individual, human rights that are the focus of the continuing efforts of the Bahá'í International Community in the United Nations human rights system. The United Nations human rights system is slow and admittedly cumbersome. Its requirements do not accord easily, if at all, with simultaneous recourse to the familiar weapons of political partisanship. As the case of Iran's Bahá'í minority convincingly demonstrates, however, it constitutes an enormous leap forward in the world's efforts to protect the human rights of oppressed people. In the view of Bahá'ís everywhere it represents humanity's best hope in this vital field of concern. 1. Michael M.J. Fischer, Iran: From Religious Dispute to Revolution (Cambridge: Harvard University Press, 1980), 281. 2. Richard W. Cottam, Nationalism in Iran (University of Pittsburgh Press, 1979), 88. 3. Prior to the Islamic revolution there were an estimated 400,000 Bahá'ís in Iran. The most recent (1978) census figures indicate that Iran has about 300,000 Christians, 80,000 Jews, and 30,000 Zoroastrians: Europa Year Book, 1989, 425-453. 4. The Báb (lit., "Door" or "Gate", i.e., of the expected universal revelation) was born `Ali-Muammad, in Shiraz on 20 October 1819. 5. The Báb referred to this figure as "He Whom God will make manifest". 6. Bahá'u'lláh (lit., "Glory of God") was born Husayn-`Ali, a member of a noble family, in Teheran on 12 November 1817. It was the Báb who first formally addressed him as "Bahá'u'lláh." 7. Bahá'u'lláh, Gleanings from the Writings of Bahá'u'lláh, (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1976), 250. 8. Bahá'ís regard the League of Nations and the United Nations Organization as initial stages in the gradual establishment of world government. 9. The Six Year Plan 1986-1992: Summary of Achievements (Haifa: Bahá'í World Centre, 1993), 111-114. 10. Britannica Yearbook, 1988, shows the Bahá'í Faith, despite its relatively small membership, as one of the most widely diffused religions on earth, second only to Christianity. 11. For a more detailed treatment of the subject see Douglas Martin, The Persecution of the Bahá'ís of Iran, 1844-1984 (Association for Bahá'í Studies, Ottawa, 1984), 15-29. 12. The two administrations referred to are those of Prime Minister Mehdi Bazargan, appointed by the Ayatollah Khomeini immediately following the revolution, and President Abol-Hassan Bani-Sadr, elected at the beginning of 1980, but overthrown and forced to flee in June, 1981. 13. In an interview with Professor James Cockroft of Rutgers University, published in Seven Days, 23 February 1979. 14. Yusuf Subhani, a highly regarded member of the Teheran Bahá'í community, was executed on 27 June 1980. To date, a total of 162 Iranian Bahá'ís have been executed, an additional 27 have been killed while in government custody, and 26 have been killed by mobs. The great majority of the victims were members of the national or local Spiritual Assemblies, clearly chosen in a campaign intended to destroy the community's elected leadership. The Bahá'í Faith has no clergy. 15. For detailed documentation of these abuses see the successive submissions made by the Bahá'í International Community to United Nations human rights agencies. See also a detailed study of the persecutions in Douglas Martin, Persecution, 31-66. 16. See New York Times, 21 July 1980; The Times, London, July 15 and 30 August 1980; Le Monde, 29 August 1980; The Sunday Statesman, New Delhi, 20 July 1980; Newsweek, 24 March 1980. 17. See for example, statements of the Iranian embassy in Buenos Aires (26 September 1979), and the Iranian consulate in Manchester, England (21 September 1979). Similar charges were made on PBS's "McNeil-Lehrer Report", 12 February 1980, by Mansour Farhang, the regime's spokesman and later representative at the United Nations. Farhang subsequently rebroke with the regime and repudiated his allegations against the Iranian Bahá'í community (The Nation, 27 February 1982), claiming that he had been misled by what he now regarded as a "fascist totalitarian ideology" that had seized control of his country. 18. The organization that took the lead in this campaign was the Mujahhidin-Khalq (Islamic Marxists). 19. Nabil's Narrative, xxxv. 20. Hamid Algar, Religion and State in Iran: 1785-1906 (Berkeley: University of California Press, 1969), 151. 21. "The Bahá'í International Community" is a Non-Governmental Organization holding consultative status with ECOSOC and UNICEF. It collaborates with a range of other United Nations agencies in various social and economic development projects throughout the world. 22. "Note by the Secretary-General", No. E/CN.4/1517, 31 December 1981, and "Commission on Human Rights Resolution 1982/27 on the Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran", 11 March 1982. 23. See series of articles in Le Monde, 30 December 1981, 1,5, 8, 9 January 1982. 24. Khabar-i-Junúb, Shiraz, 22 February 1983. 25. After announcing the ban, the statement of the Attorney-General goes on to say: "If a Bahá'í himself performs his religious acts in accordance with his own beliefs, such a man will not be bothered by us, provided he does not invite others to the Bahá'í Faith, does not teach, does not form assemblies, does not give news to others, and has nothing to do with the administration." (Kayhan, 21 September 1983). 26. "Commission on Human Rights Resolution 1984/54 on the Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran", 14 March 1984. 27. "Report on the Human Rights Situation in the Islamic Republic of Iran by Special Representative of the Commission on Human Rights... pursuant to Commission resolution 1989/66" No. E/CN.4/1990/24, 12 February 1990. 28. "Commission on Human Rights Resolution 1990/79 on the Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran", 7 March 1990. 29. "Report of the Economic and Social Council, Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran, Note by the Secretary-General", No. A/45/697, 6 November 1990, 17. 30. "Commission on Human Rights Resolution 1991/82 on the Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran". 31. "Report on the Human Rights Situation in the Islamic Republic of Iran by Special Representative of the Commission on Human Rights ... pursuant to Commission Resolution 1991", No. E/CN.4/1992/34, 2 January 1992. 32. Commission on Human Rights Resolution 1992, on the Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran, 3 March 1992. 33. Resolution No. E/CN.4/Sub.2/RES/1992/15, 27 August 1992. 34. Resolution 47/146 of the United Nations General Assembly, 18 December 1992. 35. "Final Report on the Situation of Human Rights in the Islamic Republic of Iran by the Special Representative of the Commission on Human Rights, Mr. Reynaldo Galindo Pohl, pursuant to Commission Resolution 1992/67 of 4 March 1992", No. E/CN.4/1993/41, 28 January 1993. 36. Resolution E/CN.4/RES/1992/62 of the Commission on Human Rights, 10 March 1993. .

Global governance needed to counter terrorism

	Some of the participants in the European Baha'i Conference on Law. > Larger Photo > Related Photos

GROESBEEK, Netherlands, 9 January 2006 (BWNS) -- The challenges that terrorism throws at governments can only be countered by global governance deeply grounded in unity, a keynote speaker told the European Baha'i Conference on Law.

Dr. Wendi Momen said that the challenges to the law that terrorism poses are not only in the area of balancing safety with human liberty but in the creation of new law to fit a new system of governance that is better adapted to the present globalized word.

"While the terrorist fires are burning, states and governments around the world are struggling with 19th century legal frameworks and notions of state sovereignty that prevent them from turning on the water hose -- this has to change, and quickly," Dr. Momen said.

Dr. Momen, who holds a doctorate in international relations from the London School of Economics, is an editor and author, and the former chair of the National Spiritual Assembly of the Baha'is of the United Kingdom.

Dr. Momen was delivering the Dr. Aziz Navidi Memorial Lecture, which is named after a prominent Baha'i lawyer renowned for his courage and skill in the area of human rights.

The conference, held 1-4 December 2005, attracted participants from seven countries and was organized by the Law Association of the Tahirih Institute, an educational institute of the Dutch Baha'i community.

Dr. Wendi Momen at the European Baha'i Conference on Law. > Larger Photo > Related Photos

In her address, Dr Momen said new responses are needed at the international level that enable, and even require, governments to work together, the strengthening of international bonds, and steps towards an international federal government.

Among other papers delivered at the conference were: "Consultation in a Multilateral Setting," by Joachim Monkelbaan; "Human Cloning -- Current Legal and Ethical Considerations seen from a Baha'i perspective," by Tinia Tober; "The Ethical Consciousness," by Eltjo Poort; "Some Thoughts on the Future of Crime and Punishment implied in the Baha'i Writings," by Shirin Milani-Ansinger.

Other presentations were made by Dr. Nicola Towfigh, Dr. Frank Dignum, and Dr. Virginia Dignum.

Workshop topics included "The denial of the right to education for Baha'is in Iran," "Freedom of Speech," and "Jury versus Judge.

تأملي بر مفهوم خاتميت

---

پاسخ محمد صدرزاده به عبدالكريم سروش

---

۴ دي ۱۳۸۴

عبارات زير، گفتاري است از آقاي سروش، پخش شده از طريق اينترنت و خطاب به شيعيان، كه بدين‌وسيله به تحليل و پاسخ آن از طرف راقم اين سطور، اقـدام شده است:
«چگونه ممكن مي‌شود كه پس از پيامبر خاتم كساني درآيند و به اتكاء وحي و شهود سخناني بگويند كه نشاني از آنها در قرآن و سنت نبوي نباشدو در عين حال تعليم و تشريع و ايجاب و تحريمشان در رتبه وحي نبوي بنشيند و عصمت و حجيت سخنان پيامبر را پيداكند و بازهم در خاتميت خللي نيفتد؟ پس خاتميت چه چيزي را نفي و منع مي‌كند؛ و به حكم خاتميت، وجود و وقوع چه امري ناممكن مي‌شود؟»

عرض مي‌شود:
رسالت شخص رسول اللهٌ صلي الله عليه و آله، در چه بود؟
در رساندن پيامهاي الهي به مردم و آموزش آنان به آنچه را كه به صورت كتابي براي آنان فرستاده شده بود.
«و لقد جئناهم بكتاب فصٌلناه علي علم هدي و رحمة لقوم يؤمنون»
هركتاب علمي، به معلمي آگاه به رموز علمي آمده در آن كتاب، نياز دارد؛ ودر پي فهم و درك مسائل آمده درآن كتاب، بدون استفاده از معلم مخصوص آن برآمدن، جز اتلاف وقت، عدم موفقيت، وگمراهي، سودي ديگر نخواهد داشت.

خداوند متعال، شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، را به عنوان معلم اين كتاب علمي نازله از جانب خود، معرفي فرموده است:
«إنٌا أنزلنا إليك الذكرلتبيٌن للناس ما نزٌل إليهم»
پس لازمه درك و فهم مسائل علمي مطروحه در اين كتاب آسماني، تمسٌك به معلم انحصاري آن،يعني:شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، و فراگيري مطالبي است كه آن حضرت به عنوان تعليم، بيان فرموده است .

آيا آموزش و فراگيري مسائل و مطالب علمي، در يك مرحله براي انسان امكان پذير است؛ يا در مراحلي متعدد، و با اختصاص زماني معين براي هر مرحله ؟
شخصي كه در پي فراگيري دانش پزشكي است، آيا با يك مرحله به خدمت استاد علوم پزشكي رسيدن، مي‌تواند تمام علوم پزشكي را فراگرفته بگونه‌اي كه در رشته پزشكي ديگر به استاد نياز نداشته باشد ؟! هرگــز.

بديهي است، ابتدا بايد مقدماتي را فرا گيرد تا براساس آن، قدرت فهم مسائل پزشكي كه استاد در پي تبيين آن است، دراو به وجود آيد؛ و پس از به وجود آمدن قدرت درك مسائل پزشكي در دانشجو، از شرائط مهم موفقيت او در فراگيري، به حضور استاد رسيدن پياپي او، و گوش فرادادن و به خاطر سپردن تعاليم استاد است؛ كه درصورت عدم حضور دانشجو نزد استاد، و يا عدم حضور استاد در كلاس درس، عدم موفقيت دانشجو در فراگيري علوم پزشكي، قطعي است.

در تعليم كتاب علمي قرآن كريم، و ابلاغ رسالات الهي به مردم، آيا شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، در زمان حيات خود تنها بود، يا در اين امر خطير ياوري براي او از جانب خداوند متعال در نظر گرفته شده بود؟
با دقت و تدبر در حديث متفق عليه نزد جميع مسلمين بنام المنـزلة صادره از رسول الله، صلي الله عليه و آله:
«يا علي! أنت منٌي بمنزلة هرون من موسي إلا أنٌه لا نبيٌ بعدي»
(اي علي! موقعيت و مقام تو نسبت به من، همچو موقعيت و مقام هارون است به موسي؛ با اين تفاوت كه پس از من ديگر پيامبري نيست)
و با تدبر در شأن و مقام هارون نسبت به موسي(ع)، شراكت علي، عليه السلام، با رسول الله، صلي الله عليه و آله، در ابلاغ رسالات الهي به مردم و در تزكيه و تعليم علوم قرآني به آنان، امري است كاملا مشهود.
حضرت موسي(ع) از خداوند متعال چنين تقاضا نمود:
«واجعل لي وزيرا من أهلي. هرون أخي. اشدد به أزري. و أشركه في أمري. كي نسبٌحك كثيراؤ و نذكرٌك كثيرا. إنٌك كنت بنا بصيرا. قال قد أوتيت سؤلك يا موسي. و لقد مننٌا عليك مرٌة أخري»
(خداوندا! از خانواده ام برايم ياوري قرارده، يعني: برادرم هارون را، و به او پشتم را محكم گردان، و او را در كارم شريك کن، تا تورا بسيار تسبيح گوئيم، و از تو بسيار ياد كنيم، كه تو به احوال ما بينا و بصيري. خداوند متعال فرمود: خواسته ات داده شد، وبار ديگر با برآوردن حاجتت، بر تو منت گذارديم)
خواسته حضرت موسي(ع) چه بود؟
شريك قراردادن خداوند متعال هارون را در كار او: «أشركه في أمري».
كار موسي(ع) چه بود؟
رسالاتي كه خداوند متعال به او سپرده، و ابلاغ آن را به مردم، از او خواسته بود.
با اجابت خداوند متعال خواسته موسي(ع) را، هارون در امر رسالت، شريك موسي(ع) گرديد؛ بدون اينكه اين شراكت، خللي را در رسالت موسي(ع) موجب شده باشد.

لازمه شراكت در امر رسالت و ابلاغ آن، دانائي شريك نبي به موضوع رسالت است، دانائي همچون دانائي خود نبي؛ و گرنه از شريك نبي در امر ابلاغ رسالات، كاري ساخته نخواهد بود.
حصول اين دانائي در شريك خاتم انبياء، يعني: رسول الله، صلي الله عليه و آله، از چه طريق بود؟
«و لقد كنت أتٌبعه اتٌباع الفصيل أثر امٌه، يرفع لي في كل يوم من أخلاقه علما، و يأمرني بالاقتداء به. و لقد كان يجاور في كل سنة بحراء فأراه و لا يراه غيري.
ولم يجمع بيت واحد يومئذ في الاسلام غير رسول الله – صلي الله عليه وآله – و خديجة و أنا ثالثهما. أري نور الوحي و الرٌسالة، و أشمٌ ريح النبوة. و لقد سمعت رنٌة الشيطان حين نزل الوحي عليه، صلي الله عليه و آله، فقلت: يا رسول الله، ما هذه الرٌنٌة؟ فقال:
‹هذا الشٌيطان قد أيس من عبادته، إنٌك تسمع ما أسمع، و تري ما أري، إلاٌ أنٌك لست بنبيٌ، ولكنٌك لوزير و إنٌك لعلي خير›... »
(من همچو سايه‌اي به دنبال آن حضرت حركت مي‌كردم، و او هر روز نكته‌اي تازه از اخلاق نيك را براي من آشكار مي‌ساخت، و به من امر مي‌فرمود، به او اقتدا كنم. و مدتي از سال را مجاور كوه حراء مي‌شد، و تنها من اورا مشاهده مي‌كردم، وغير من ديگري او را نمي ديد. در آن روزها غير از خانه رسول الله،صلي الله عليه و آله، خانه‌اي كه در آن از اسلام سخني باشد، وجود نداشت؛ و در آن خانه جز حضرت رسول، صلي الله عليه و آله، و خديجه، و من كه سومين نفر آن جمع بودم، ديگري وجود نداشت.
من نور وحي و رسالت را مي‌ديدم، و نسيم نبوت را استشمام مي‌كردم.
ناله‌اي از شيطان را شنيدم! از رسول الله، صلي الله عليه و آله، پرسيدم: اين ناله، چيست؟ فرمود: اين شيطان است كه ازپرستش مايوس گرديده!
تو مي‌شنوي آنچه من مي‌شنوم، و مي‌بيني آنچه من مي‌بينم! با اين تفاوت كه تو پيامبرنيستيي؛ ليكن تو وزير من، و بر راه خيرقرار تو است)

لازمه حامل قرآن كريم شدن، طهارت ذاتي است؛ امري كه مشترك بين رسول الله،
صلي الله عليه و آله، و امامان معصوم،عليهم السلام، ازاهل بيت او است:
«إنٌما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت و يطهٌركم تطهيرا»
اختصاص يك نوع درود و صلوات برمحمد، صلي الله عليه وآله، واهل البيت(ع)،، صلواتي كه نماز‌هاي روزانه تمام شدني نيست مگر به آن، از شراكت آل، يعني: اهل البيت(ع) در ابلاغ رسالات رسول الله، صلي الله عليه و آله، و از برخورداري آنان از همان ويژگي‌هاي لازم براي تزكيه و تعليم امت، و لازم براي پياده نمودن نظام تشريع كه رسول الله، صلي الله عليه و آله، واجد آن بود، حكايت مي‌كند.
و براي تذكر بشر به معلم انحصاري قرآن بودن اهل البيت(ع)، و واجد ويژگي‌هاي لازم براي تزكيه وتعليم بشر، و براي پياده نمودن نظام تشريع، و واجد عين ويژگي‌هاي شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، بودن؛ خداوند متعال مي‌فرمايد:
«قل لاأسئلكم عليه أجرا إلاٌ المودٌة في القربي»

منظور از مودت نسبت به القربي، چيست؟
كشاندن امت را به سوي اطاعت از القربي:
«قل إن كنتم تحبٌون الله فاتٌبعوني يحببكم الله»،
اطاعتي كه وجوب آن را طي آيه شريفه:
«يا أيٌها الٌذين آمنوا اطيعوا الله و اطيعوا الرٌسول و أولي الأمر منكم»،
برهمگان اعلام فرموده است.
و شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، براي رساندن اين حقيقت به مردم، يعني: شراكت علي،عليه السلام، در خصائص نبوت و تبليغ رسالات، و بر عهده او(ع) بودن ادامه تزكيه و تعليم امت«أنا صاحب التنزيل و أنت صاحب التأويل»، و ادامه پياده نمودن نظام تشريع است كه، مي‌فرمايد: «من كنت مولاه فهذا عليٌ مولاه» .
پس ولايتي را كه علي(ع) واجد آنست، عينا همان ولايتي است كه به شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، از جانب خداوند متعال تفويض شده است:
« النبيٌ أولي بالمؤمنين من أنفسهم»
آيا، اين شراكت در ولايت، نقض خاتميت است، يا اتمام و اكمال آن ؟!

پياده شدن نظام تشريع جديد در يك مرحله وبگونه‌اي تام و تمام، نظامي كه جاودانگي و عدم بطلان از خصائص آن است: «لا يأتيه الباطل من بين يديه و لا من خلفه»، بگونه‌اي كه امت مربوطه بتواند به سطح معلمي براي سائر ملت‌ها و نسل‌هاي بعد ارتقاء يابد، تا خللي از روي جهل و ناداني، به نظام تشريع واردنشود، امري بود غيرممكن.
پس لازمه اكمال دين و اتمام نعمت، و جود معلماني بود با همان خصيصه شخص رسول الله، صلي الله عليه وآله، براي تداوم تزكيه و تعليم امت، و رساندن تدريجي افراد لائق امت به سطح معلمي براي همان امت و سائر ملل و براي نسل‌هاي بعد.
بر اساس اين فرمان خداوند متعال«أطيعوا الله و أطيعوا الرٌسول و أولي الأمرمنكم»، هرخصيصه و ويژگي موحود در شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، كه واجب الاطاعة بودن او را موجب شده است، عينا اولوا الامر‌ها واجد آنند، چون واجب الاطاعة گرديده‌اند.

از مهمترين اين ويژگي‌ها: دانائي، عصمت،و ولايت است؛ كه شرط لازم براي قابليت ادامه تزكيه و تعليم امت، و تداوم در پياده نمودن نظام تشريع است؛ و وجود چنين افرادي به عنوان معلم در نظام تشريع، لازمه تكميل خاتميت و تماميت نظام تشريع است، نه ناقض آن.
«يا أيٌها الرسول بلٌغ ما أنزل اليك من ربٌك، وإن لم تفعل فما بلٌغت رسالته و الله يعصمك من الناس، إنٌ الله لا يهدي القوم الكافرين»
ناگزير، لازمه اتمام ابلاغ رسالات خداوندي، معرفي و شناساندن فردي بود به امت، واجد همان ويژگي‌هاي شخص رسول الله، صلي الله عليه وآله، و در نتيجه واجب الاطاعة.
پس اتمام ابلاغ رسالات،يعني: انجام وظيفه محوله و اتمام خاتميت، به معرفي يار و ياور و جانشين خود به مردم بود؛ كه اين معرفي، موجب اكمال دين و اتمام وظيفه خاتميت شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، بود، نه ناقض خاتميت!
«من كنت مولاه فهذا عليٌ مولاه»
و براي تفهيم اين حقيقت، كه مسئوليني برگزيده از جانب خداوند متعال عهده دار ادامه پياده نمودن نظام تشريع از راه تزكيه و تعليم مي‌باشند، شخص رسول الله(ص)، طي توصيه‌اي متفق عليه نزد جميع فرق مسلمين، فرموده است:
«إنٌي تارك فيكم الثقلين، كتاب الله و عترتي ما إن تمسٌكتم بهما لن تضلٌوا أبدا»
و يا: «اهل بيتي أمان لأمٌتي عن ضلالتهم في أديانهم»

پس تمسٌك به قرآن كريم و اهل البيت(ع) اماني است براي امت اسلامي از ضلالت و گمراهي؛ و اين تمسٌك به زماني غير از زمان ديگر، محدود نشده است.
آيا، به دستور رسول الله، صلي الله عليه و آله، كه دستور و امر خداوند متعال است، چون: «ماينطق عن الهوي إن هـو إلاٌ وحي يوحي»، سراغ اهل البيت(ع) رفتن، نقض خاتميت است يا ادامه و به منصٌه ظهور رساندن هرچه بيشتر آن؟!
پياده نمودن هر نظام جديد، و تعليم مردم به شناخت اصول آن نظام، و تربيت آنان به مراعات و پاي بندي به اصول آن، امري نيست قابل تحقق و پياده شدن در يك مرحله، و بدون نياز به گذشت زمان، و بدون نياز به فرد يا افرادي دانا به آن نظام و حاكم بر مردم براي پياده نمودن آن نظام.
آيا برداشت از اصول مدونه نظام تشريع، كه علمي است غير قابل دستيابي،مگر پس از نزول آن از جانب خداوند متعال، ونازله به صورت قرآن كريم براي نظامي كه ختم نظام‌ها است، براي همگان يكسان است ؟!

براي شخصي چون رسول الله، صلي الله عليه وآله، برداشت يكجا و در يك مرحله از تمام علوم و معارف آمده در قرآن كريم، امري بود امكان پذير:
«إنٌـا أنزلنـاه في ليـلة القـدر»؛ ولي براي تفهيم و تبيين مسائل مطروحه در اين كتاب منزله، اكثريت قريب به اتفاق مردم به فراگيري كلمه به كلمه، و آيه به آيه، نيازمند بوده و هستند؛ و براي توجه و هشدار به اين نياز است كه خداوند متعال مي‌فرمايد:
«لا تحرٌك به لسانك لتعجل به. إنٌ علينا جمعه و قرآنه. فإذا قرأناه فاتٌبع قرآنه. ثم إنٌ علينا بيانه»
شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، و فردي كه در دامان او رشد و تربيت يافته، و ناظر به نور وحي و رسالت، داراي استعدادي بودند خدادادي، براي دريافت و برداشت
يك جا و در يك مرحله علوم و معارف وحياني كه خداوند متعال براي پياده نمودن نظام تشريع جديد، نازل فرموده بود.

پس لازمه اكمال دين و اتمام نعمت محوله به رسول الله،صلي الله عليه و آله، وجود افرادي بود واجد همان ويژگي‌هاي رسول الله(ص)، يعني :دانائي، عصمت، و ولايت، براي ادامه تزكيه و تعليم امت به مباني نظام تشريع، و سعي در ادامه همان راه رسول الله(ص)، در پياده نمودن نظام تشريع، نظامي كه لازمه جاودانگي آن، كمال و تماميت آن است براي همه دورانها.

«الائمة بمنزلة رسول الله (ص)، إلاٌ انهم ليسوا بانبياء»1
پياده شدن نظام، امري است تدريجي، همراه با تربيت مردم به رعايت اصول مدونه نظام، يعني: تزكيه؛ و آموزش آنان به آنچه كه در آن نظام براي آنان در نظر گرفته شده است، يعني :تعليم.
آگاهي هرچه بيشتر امت به مقررات نظام، و پاي بندي هرچه محكمتر آنان به عمل طبق مقررات نظام، رشد بيشتر امت خلف را نسبت به امت سلف موجب مي‌شود.
مسائلي است غير قابل پياده شدن در نظام، مگر پس از رسيدن امت به رشدي مطلوب كه حاصل شدني نيست مگر با تداوم تزكيه و تعليم.
چه كساني دانا به نظام تشريع در ادوار مختلفه، و دانا به قابليت يا عدم قابليت پياده شدن مرحله‌اي از نظام در دوره‌اي مخصوص، مي‌باشند؟
آناني كه به جهت دارا بودن خصيصه‌هاي رسول الله، صلي الله عليه و آله، علم كتاب نزد آنان به وديعه سپرده شده است؛ و در نتيجه معلم انحصاري قرآن كريم مي‌باشند.
«ثمٌ أورثنا الكتاب الٌذين اصطفينا من عبادنا»

هر خصيصه و ويژگي در رسول الله، صلي الله عليه و آله، كه واجب الاطاعة بودن آن حضرت را موجب شده، بايد عينا در اولوا الامر و جانشينان آن حضرت نيز موجود باشد، تا واجب الاطاعة بودن آنان قابل تحقق باشد.
لازمه عدم وجود چنين اشخاصي، محدوديت تزكيه و تعليم به زمان رسول الله، صلي الله عليه و آله، و قطع كامل تزكيه و تعليم پس از رحلت آن حضرت(ص)مي باشد؛ زماني كه مقاومت‌ها و عدم پذيرش هدايات، جنگ‌ها و ناآرامي هائي را موجب شده، كه در نتيجه فرصت‌هاي لازم براي تزكيه و تعليم را به اندك تقليل داده بود؛ و وجود مبارك مولي امير المؤمنين، عليه السلام، در آن زمان و پس از رحلت رسول الله، صلي الله عليه و آله، بهترين عامل مؤثر در جبران نسبي از دست دادن فرصت‌ها براي تزكيه و تعليم بود.
علوم وحياني اسلام و نظام تشريع، جاودانه است؛ بدون اينكه پيشرفت علمي بشر، در حقائق وحياني نازله، اثري منفي داشته باشد.

لازمه جاودانگي، ادامه تزكيه و تعليم بر اساس همان علوم و معارف وحياني است؛ و لازمه تداوم تزكيه و تعليم، وجود معلماني است واجد همان ويژگي‌هاي رسول الله، صلي الله عليه و آله، و دانائي‌هاي او نسبت به نظام تشريع.
مولي اميرالمؤمنين،عليه السلام، مي‌فرمايد:
«تالله لقد علٌمت تبليغ الرسالات، و إتمام العدات، و تمام الكلمات. و عندنا – اهل البيت – أبواب الحكم، و ضياء الأمر...»
( بخدا سوگند ابلاغ رسالت ها، وفاي به عهد و پيمانها، و تفسير كلمات(خداوند) را من آموزش ديده ام، و در‌هاي دانش و روشنائي امو، نزد ما اهل البيت است)
نزد چه كسي مولا اميرالمؤمنين(ع)، آموزش تبليغ رسالات، ديده است؟ نزد رسول الله، صلي الله عليه و آله.

آيا، مراد از «تبليع رسالات» كه آموزش آن را مولا اميرالمؤمنين، عليه السلام، به خود نسبت مي‌دهد، غير از رسالاتي است كه شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، مامور به ابلاغ آن بوده است؟!
آيا، اين آموزش، براي هدف و پياده نمودن برنامه‌اي همچون ادامه تبليغ رسالات توسط رسول الله، صلي الله عليه و آله،بود؛ يا تنها براي آگاهي از چگونگي ابلاغ رسالات، بدون اجازه استفاده از آن ؟!
اگر آموزشي بوده باشد بدون رخصت در عمل به آن، يعني: بدون رخصت در تبليغ رسالات؛ پس دانشي بود عبث و بيهوده.
ولي مقام رسول الله،صلي الله عليه و آله، و مقام مولي امير المؤمنين، عليه السلام، أجلٌ از آنست كه به تعليم و تعلٌم دانشي غير مفيد و غيرقابل استفاده، پرداخته باشند.
و اگر اين دانش، ادامه همان روش تزكيه و تعليمي باشد كه رسول الله، صلي الله عليه و آله، از جانب خداوند متعال به آن مامور بوده است، «يزكٌيهم و يعلمهم الكتاب و الحكمة»، پس لازمه آن اتمام رسالت و خاتميت است، و نه نقض آن. خطا در برداشت معنا و مفهوم خاتميت، موجب اينگونه سوء بر داشت‌ها شده است.

خاتميت، يعني چه ؟
يعني: پايان يافتن تدوين نظام تشريع ها، به نظام تشريع نويني بنام اسـلام، به عنوان آخرين نظام تشريع.
و چون ابلاغ هر نظام تشريعي از طريق ارسال رسل و انزال كتب صورت مي‌گرفته است؛ پس رسولي كه آخرين نظام تشريع به وسيله او، وبا استفاده علوم وحياني قرآن كريم ابلاغ گرديده است، پايان رسل؛ و كتاب وحياني نازله بر او نيز، آخرين كتاب سماوي منزله مي‌باشد.
در آخرين مرحله آموزش در دانشگاهي قرار داشتن، نه به معناي پايان يافتن علم و دانش است؛ بلكه در آن دانشگاه كلاسي برتر و مرحله‌اي بالاتر، تدارك ديده نشده است.
تفحص و تدبر در علومي كه تا مرحله پاياني به آموزش آن مبادرت شده، موجب گسترش دامنه آن علم، و رسيدن به حقائقي جديد مي‌شود.
خاتميت، به عنوان قطع برنامه پياده شدن نظام تشريع، پنداشته شده است!

نظامي كه جاودانه است، بايد در جميع ادوار پاسخگوي نياز بشر باشد، كه لازمه آن واجد بودن برنامه هائي است براي همه ادوار تا پايان اين جهان.
«ما فرٌطنا في الكتاب من شئ» (از بيان چيزي در كتاب فروگذاري ننموده ايم)
پيشرفت روز به روز بشر، امري است مشهود همگان.
آيا، بشر امروز از نظر بينش بابشر زمان نزول قرآن كريم، يكي است؟!
در نتيجه، آنچه مورد نياز بشر امروز است، غير از آنچه را است كه بشر زمان نزول قرآن كريم،يعني: زمان نزول دستور العمل نظام، به آن نياز داشت .
به همين دليل, تبيين علوم وحياني مندرج در قرآن كريم با خداوند متعال است:
«ثمٌ إنٌ علينا بيانه›؛ و به همين دليل, دو گونه تعويل براي قرآن كريم است. تعويل متصل همراه با نزول هر آيه مباركه اي؛ و تعويل علي المنفصل كه پس از آماده سازي افراد براي گيرائي مطالب وحياني، به تبيين آن توسط رسول الله، صلي الله عليه و آله، و پس از او توسط ائمه اهل البيت(ع)، به آن مبادرت مي‌شده است.

آيا فردي كه در مرحله نخست آموزش مطالب علمي، كه آموزش آن طي مراحلي صورت مي‌پذيرد، قرار دارد؛ مي‌تواند بدون گذران مراحل نخست، گيراي مطالب علمي آمده در مراحل بعد و مرحله آخر باشد ؟!
آيا، دانش آموز كلاس اول دبستان، بدون گذران كلاس‌هاي دبستاني، مي‌تواند گيراي مطالب مورد بحث در كلاسهاي دبيرستاني شود؟!
پس، توان گيرائي علوم وحياني در فرد ايجاد نمي شود، مگر به آموزش وتعلم مرحله به مرحله آن، نزد معلمان انحصاري آن علوم.
«لا تحرٌك به لسانك لتعجل به، إنٌ علينا جمعه و قرآنه. و إذا قرأناه فاتٌبع قرآنه، ثم إنٌ علينا بيانه»
عبارت«ثمٌ إنٌ علينا بيانه» از آيه شريفه فوق الذكر، بر لزوم تعويل علي المنفصل علوم و معارف وحياني، دلالت دارد.
آموزش علوم و معارف وحياني و دسترسي به آن، از چه راهي ممكن است؟
«نحن الشعار و الاصحاب والخزنة و الابواب، و لاتؤتي البيوت إلاٌ من أبوابها؛ فمن أتاها من غير ابوابها سمٌي سارقا»
(ما اهل البيت، محرم اسرار حق، ياران راستين، گنجينه‌هاي علوم پيامبر، و درب‌هاي ورودي آن هستيم. كسي به خانه‌ها از غير درب وارد نمي شود؛ و هر كه از غير درب وارد خانه‌اي شود، سارق خوانده مي‌شود)
و يا: «ما من شئ تطلبونه إلاٌ و هو في القرآن، فمن اراد ذلك فليسألني»
اگر مطلبي از علي، عليه السلام، سئوال كنيم كه از رسول الله، صلي الله عليه و آله، سؤال نشده باشد؛ آيا، پاسخ آن حضرت، ناقض خاتميت است يا اكمال و اتمام آن ؟!
بنا بر اين، راه انحصاري دستيابي به علوم و معارف وحياني نازله به رسول الله، صلي الله عليه و آله، اهل البيت(ع) مي‌باشند.
پس، پاسخ دو سؤال زيرين، چنين خواهد بود:
(سوال -1):پس خاتميت چه چيزي را نفي و منع مي‌كند، وبه حكم خاتميت، وجود وقوع چه امري ناممكن مي‌شود ؟
پاسخ: نفي تدوين و حاكميت نظام تشريع ديگري غير از اسلام؛ وغير ممكن بودن برقراري هرگونه نظامي غير از اسلام. «من يبتغ غير الاسلام دينا، فلن يقبل منه»

(سوال-2): و چنان خاتميت رقيقي كه همه شئون نبوت را براي ديگران ميسور و ممكن ميسازد، بود و نبودش چه نفاوتي دارد ؟
پاسخ: با دقت در معناي خاتميتي كه ذكر آن گذشت؛خاتميت، شئون نبوت، يعني: حامل شريعتي جديد بودن، را براي كسي ميسور و ممكن نمي سازد؛ و بودش، حامل نظام تشريع جديد و آوردن آن را موجب شده؛ و نبودش، عدم وجود نظام تشريع جديد را, موجب مي‌شده است. شئون نبوت، امري نيست ميسور و ممكن براي ديگران.

تاليف كتاب داريم و تدريس آن. در تاليف كتاب، ممكن است مؤلف به مطالب جديدي رسيده و آن را با تاليف كتابي، در اختيار اساتيد فن قرار داده باشد .
اساتيد با استفاده از آمده‌هاي در آن كتاب، مسائل علمي جديد را براي دانش پژوهان تبيين، و به پياده نمودن آن مي‌پردازند؛ بدون اينكه اين تبيين و احيانا پياده نمودن رموز آمده در كتاب به صورت عملي، وارد آمدن خللي بر شئون مؤلف را موجب شود.
هرچه بيشتر در حقيقت «والسٌماء بنيناها بأيد و إنٌا لموسعون»، كه غير قابل تبيين در زمان نزول بود، و اخيرا بشر به آن پي برده است، كاوش و بررسي شود، اكمال هرچه بيشترخاتميت را در پي دارد، نه نقض آن و وارد آوردن خللي برآن.
با برداشت شما از خاتميت، كه به معناي قطع همه چيز با رحلت رسول الله،صلي الله عليه و آله، است؛ كاوش در اينگونه حقايق وحياني، خطا است!

واما اين سخن:
«شارح و مبين خواندن پيشوايان شيعه هم گرهي از اين كار فروبسته نمي گشايد. چرا كه كثيري از سخنان آن پيشوايان احكامي جديد و بي سابقه است و در آنها ارجاعي به قرآن يا سنت نبوي نرفته و نرفتني است و نشاني از تعليق و تبيين در آنها ديده نشده و و ديده ناشدني است، مگر اينكه در معناي «شرح و تبيين» چنان توسعه و تصرفي بعمل آوريم كه عاقبت سر از وحي و نبوت درآورد و كار پيشوايان، نه شرح شريعت، بل تداوم نبوت گردد. اين همان راهي است كه شيعيان غالي رفته‌اند و امامتي ناسازگار با خاتميت بناكرده اند».
عرض مي‌شود:
به دعاوي بدون ارائه : نمونه، سند، ونشان، كذب و افتراء گفته مي‌شود.
با اين شدت! انكار عدم ارجاع احكام صادره از جانب اهل البيت(ع) را به كتاب و سنت، بدون ذكر نمونه‌اي از آن، حاكي از يك نوع كوردلي است كه ممكن است در پي تجاوز به حدود الهي، در فرد پديد آيد«كذلك نطبع علي قلوب المعتدين».
حول دعاوي مستند بر اكاذيب، و افترائات، چگونه مي‌توان سخن گفت ؟!
آزاده باشيم، و سخن خود را بر حقائقي بنيان نهاده، و سپس به عنوان ادعاء، آن را مطرح كنيم.

از صاحب مقاله تقاضا مي‌شود: نمونه هائي از سخنان اهل البيت(ع) را كه به ادعاي ايشان« ارجاعي به قرآن يا سنت نبوي نرفته و نرفتني است»، ارائه دهد؛ تا سخن ايشان از دائره كذب، دروغ، و افتراء خارج شده؛ و در آن قابليت براي صرف وقت ايجاد شود، و براي پي گيري از صحت يا سقم، در خور انديشه شود.
صرف وقت در اكاذيب و افترائات، اتلاف وقت و اسراف در عمر، و فسادي در نظام تشريع است؛ كه اجتناب از آن ضروري است.
اضافه مي‌كنم: نبوٌت يعني حامل نظام تشريع بودن نبيٌ؛ و چون علمي است برتر از سائر علوم متداوله در هرامتي، و پياده نمودن آن منوط به تزكيه و تعليم در همه امت ها، امري كه با عكس العمل‌ها و موانعي بس بسيار مواجه مي‌شود، و فائق آمدن براينگونه موانع كار انبياء را بس مشكل و گاه غير عملي مي‌سازد، همچون امت نوح؛ پياده شدن آن در امت ها، مستلزم آموزش مرحله به مرحله يكايك امت، و در نتيجه به گذشت زماني بس طولاني نياز دارد.
در پياده نمودن نظام تشريع، مسئوليت اوصياء پيامبران اولوالعزم، عينا همان مسئوليت انبياء است در تزكيه و تعليم امت به آنچه در نظام تشريع، براي آن امت، در نظر گرفته شده است؛ بدون آنكه اين مشاركت، خللي را در امر رسالت انبياء اولوا العزم موجب شود.

و اما اين گفته:
«آدميان دانش خود را يا بي واسطه اكتساب و اجتهاد بدست مي‌آورند يا به واسطه آن. و دانش پيامبران از قسم نخست است. و اين دانش، يا مقرون به عصمت است يا نيست و دانش پيامبران از قسم نخست است. و اين دانش بي واسطه مقرون به عصمت، يا براي ديگران حجت است يا نيست و دانش پيامبران از قسم نخست است. حال شيعيان غالي همه اين مراتب سه گانه را براي امامان خود قائل‌اند وغافلند از اينگه چنين اعتقادي گويا با خاتميت نمي سازد. برآن دانش بي‌واسطه اجتهاد و اكتساب، نام وراثت نهادن، و عمل پيشوايان را تبيين ناميدن و خودشان را شارحان نه شارعان خواندن، مطلقا ماهيت امر را عوض نمي كند و از خاتميت جز اسمي باقي نمي گذارد.اين هم پذيرفتني نيست كه بگوئيد: «امامان هرچه دارند از پيامبر دارند» چون پيامبر خاتم نمي تواند منصبي را به ديگران اعطا و تفويض كندكه ختميت او را نقض نمايد و نبوت او را تداوم بخشد. از اينكه بگذريم، هر درجه‌اي از درجات قرب الهي براي سالكان، علي قدر مراتبهم ميسور است»
در پاسخ به اين سخن: «حال، شيعيان غالي همه اين مراتب سه گانه را براي امامان خود قائل اند»،
عرض مي‌شود: آيا جز عصمت، خصيصه و ويژگي ديگري مي‌تواند فرد را واجب الاطاعة نمايد ؟!
اگر عصمت نباشد، فرد مصون از گناه نيست؛ و واجب الاطاعة بودن درغيرمعصوم، غير قابل تحقق است،چون: «لاطاعة في معصية الله».
پيامبر اكرم، صلي الله عليه و آله، با خصيصه عصمت، و به فرمان الهي، واجب الاطاعة گرديده است.

صدور يك نوع فرمان راجع به واجب الاطاعة بودن پيامبر اكرم، صلي الله عليه و آله، و اولوا الامر، حاكي از وجود عصمت در اولوا الامر است.
«اطيعوا الله و اطيعوا الرسول و اولي الامر منكم»
حال، آيا انطباق اولوا الامر را بر اهل البيت(ع)، شما پذيرا هستيد يا نه، سخن ديگري است؛ لازم است اعلام فرمائيد.

در هرحال، عصمت به وجود پيامبر اكرم، صلي الله عليه و آله، منحصر و ختم نمي شود.
وجود جميع خصائص و ويژگي‌هاي موجود در پيامبر اكرم، صلي الله عليه و آله، كه موجب شده خداوند متعال اعلام فرمايد كه او وفرشتگانش بر نبيٌ درود مي‌فرستند، و در پي آن مؤمنان را نيز امر به درود فرستادن بر او نمايد:
«إنٌ الله و ملائكته يصلٌون علي النبيٌ، يا أيٌها الذين آمنوا، صلٌوا عليه و سلٌموا تسليما»، ولازمه صلوات همزمان بر نبي و برآل، و عدم ختم نمازهاي روزانه مگر با درود و صلوات بر نبيٌ و آل، دليلي است آشكار بر و جود خصائص و ويژگي‌هاي نبيٌ درآل، مطلبي كه اهل سنت نيز به آن اذعان و اعتراف دارند.

قال النيسابوري في تفسيره عند قوله تعال«قل لا أسئلكم عليه أجرا إلاٌ المودٌة في القربي» :
«كفي شرفا لآل الرٌسول و فخرا ختم التشهد بذكرهم و الصلوة عليهم في كلٌ صلوة»
باپذيرش عصمت در آل، يعني: اهل البيت(ع)، كذب و دروغ را در ساحت مقدس آنان، نمي تواند راهي باشد.
علي اميرالمؤمنين،عليه السلام، مي‌فرمايد:
«نحن شجرة النبوة، ومحطٌ الرٌسالة، ومختلف الملائكة، و معادن العلم، و ينابيع الحكم، ناصرنا و محبٌينا ينتظر الرحمة، و عدونا ومبغضنا ينتظر السطوة»
(ما‹اهل البيت› شجره نبوت، جايگاه رسالت، محل رفت و آمد فرشتگان، معادن دانش، وچشمه سارهاي حكمتيم. ياران و دوستان ما در انتظار رحمت پروردگار، و دشمنان ما در انتظار عقاب او هستند)
لازمه شريك رسول الله، صلي الله عليه و آله، بودن اهل البيت(ع) در امر تبليغ رسالات، مجهز بودن آنانست به همان ويژگي‌ها و خصائصي كه پيامبر اكرم(ص) واجد آن بود؛ بدون آنكه بر نبوت و خاتميت آن حضرت(ص) خللي وارد آيد.

خاتميت نه به معناي قطع انوار هدايات الهي، قطع برنامه تزكيه و تعليم امت، و قطع ادامه پياده شدن نظام تشريع است؛ بلكه به معناي پايان يافتن ارسال رسل براي آوردن نظام تشريع ديگري، غير از اسلام، است.
كافي است دقت در معناي خاتميت، و سپس دقت در حديث المنـزلة كه متفق عليه نزد جميع مسلمين است.
اگر به عصمت در اهل البيت(ع) قائل باشيم، لازمه فرموده اميرالمؤمنين(ع):
«أري نور الوحي و الرٌسالة، و أشمٌ ريح النبوة»؛ وفرمايش رسول الله،صلي الله عليه و آله:
«إنٌك تسمع ما أسمع، و تري ما أري...»
آگاهي آن حضرت به علوم وحياني است كه بالاصالة بر رسول الله، صلي الله عليه و آله، نازل مي‌شد، و بالتبع آن حضرتش گيراي آن بود.
واما اين گفته:
«تا اين جهان به نور وجود حضرت خير البشر منور بود، اين احكام ظاهر نبود و از آن سرور به مردم نرسيده بود و بعد از رحلت نبي و اقطاع وحي الهي، حكم شرعي متجدد نمي تواند شد. پس قرار اين نوع احكام شرعيه به چه نحو مي‌تواند شد و علم به آنها از چه راه حاصل مي‌شود»

عرض مي‌شود:
قرآن كريم، كتابي است علمي براي نظام تشريعي جاودانه؛ كه لازمه جاودانگي، در بر داشتن اين كتاب است آنچه را كه بشر باديه نشين زمان نزول، بشر متمدن كنوني، و تا آخرين بشر متمدن جهان هستي، نياز مند آن باشد.
«ما فرٌطنا في الكتاب من شئ» ويا: «لا رطب و لا يابس إلاٌ في كتاب مبين»، براين امر دلالت دارد.
سراغ روايات نمي روم, و تنها به يكي دو فرموده باز گو شده از مولي اميرالمؤمنين، عليه السلام، اكتفا مي‌كنم.
حضرتش(ع) فرموده بود:
«ما من شئ تطلبونه إلاٌ و هو في القرآن، فمن اراد ذلك فليسألني»
آيا، مخاطب اين فرموده، تنها مردم صدر اسلام بودند؛ يا خطابي است به بشريت تاپايان هستي او در اين جهان؟
پس چه بسيار مسائلي در قرآن كريم كه به يكي از دلائل زيرين، هنوز باز نشده است.
1- نرسيدن زمان لازم براي پياده شدن آن قسمت از نظام.
2- در غيبت بسر بردن امام معصوم، صلوات الله عليه، كه عالم بكل ما في القرآن است.

به جهت همين عدم امكان دستيابي به جميع علوم قرآني است، كه تاكيد فرموده‌اند در زمان غيبت، دين موضوع سياست قرار داده نشود؛ زيرا ممكن است مسائلي عنوان شود كه دانش شما به علوم قرآن، كافي براي پاسخ به آن مسائل نباشد.
به عنوان مثال عرض مي‌كنم:
آيا، موضوع توان بشر به سفر به كرا ت آسماني، و گسترش روز افزون جهان آفرينش در زمان نزول قرآن كريم، باسلطه هيئت بطلميوسي برجهان، قابل طرح و پياده شدن بود ؟!

هر دو موضوع به عنوان بيان حقيقتي، در قرآن كريم آمده است؛ ولي چون زمان، پياده شدن آن برنامه‌ها را اقتضاء نمي كرد، آن حقائق تبيين نگرديد.
1- «يا معشر الجن و الإنس إن استطعتم أن تنفذوا من اقطار السماوات و الارض فانفذوا، لا تنفذون إلاٌ بسلطان»
2- «و السماء بنيناها بأيد و إنا لموسعون»
آيا، حال كه زمان مناسب براي تبيين آن فرا رسيده، اگر تبيين شود؛ چون به نظر شما ختم نبوت به معناي ختم برنامه پياده شدن نظام تشريع است، و با رحلت نبي اكرم (ص) و اقطاع وحي الهي حكم شرعي مجدد نمي تواند شد، تبيين اين حقايق و مانند آن، امري باطل است ؟!

ابتدا به تربيت مردم در باره لزوم و وجوب رعايت مقررات پرداخته مي‌شد، يعني:«تزكيه»؛ و ضمن آن هريك را، هنگام پيش آمدهائي فردي و يا اجتماعي، با قانون و مقررات مربوط به آن پيش آمد، آگاه مي‌نمودند؛ و پس از پياده شدن آن قانون خاص در مرحله اي، آن را به صورت عام براي همگان به عنوان قانوني لازم الاتباع، اعلام مي‌داشتند.
شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، كه قرآن كريم براي او يكجا نازل شده بود، بالاصالة، و مولي علي،عليه السلام، كه در دامان نبي اكرم(ص) پرورده شده، و ناظر به انوار نازله وحياني بود،بالتبع، از محتواي قرآن كريم و آنچه را كه خداوند متعال از فرموده‌هاي خود اراده فرموده بود، به طور كامل آگاه بودند؛ نه آگاهي و دانشي تنها مختص زمان وحي، بلكه براي مراحل مختلفه پياده شدن نظام تا آخر اين جهان هستي.

با رحلت رسول الله، صلي اله عليه و آله، پياده شدن نظام تشريع متوقف نشد؛ بلكه تا جهان باقي است، پياده شدن اين نظام در مراحل مختلفه همچنان ادامه خواهد داشت.
در زمان حيات رسول الله،صلي الله عليه و آله، مراحلي از نظام پياده شد؛ وپس ازرحلتش(ص)، مراحلي ديگر پياده گرديد.
و همانگونه كه عرض شد، اين پياده شدن پس از مواجهه افراد جامعه بامشكلاتي, و حل آن طبق مقررات نظام جديد، براي آحاد امت تفهيم و تبيين مي‌شد؛ و اين تبيين و تفهيم نياز به وحي جديد نداشت، چون دستور العمل نظام به طور تمام و كمال در قرآن كريم آمده است؛ و تنها شرط لازم براي تبيين، دانش به علوم آمده در اين كتاب آسماني بود كه در علي اميرالمؤمنين، عليه السلام، در زمان حيات رسول الله،صلي الله عليه و آله، وبالتبع در سائر امامان معصوم،عليهم السلام، از ذريه علي،عليه السلام، به وجود آمده بود.
آيا، بدون به وجود آمدن دانش نسبت به تمام علوم و معارف وحياني آمده در قرآن كريم، در علي(ع)، شخص رسول الله (ص) فرموده است: ظمن كنت مولاه فهذا عليٌ مولاه؟!

همين عبارت، به تنهائي براي اثبات واجد بودن علي،عليه السلام، تمام خصائص و ويژگي‌هاي موجود در نبي اكرم(ص)، ولازم براي ولايت بر امت، و لازم براي تداوم پياده نمودن نظام تشريع، كافي است .
تنها فرقي كه بين رسول الله(ص)، با علي اميرالمؤمنين(ع)، از نظر نظام تشريع جديد، وجود دارد: حامل و عالم بودن رسول الله،صلي الله عليه و آله، به نظام تشريع، و تنها عالم بودن علي اميرالمؤمنين(ع) نسبت به آنست؛ كه حامل بودن همان رسالت و نبوت است.
به اين گفته دلالت دارد اين عبارت از خطبه غدير رسول الله، صلي الله عليه و آله، هنگام معرفي علي اميرالمؤمنين، عليه السلام، را به مردم:
«...ما من علم إلاٌ و قد علمته عليٌـا و هو الإمام المبين»
(دانشي نبود مگر آنكه من آن را به علي آموختم، و او است امام مبين)
بنا براين، علوم و معارف قرآن كريم، كه «فيه تبيان كلٌ شئ» است، به صورت تام و تمام در اختيار علي، عليه السلام، قرار داده شده بود.
آيا، مراد از«تبيانا لكلٌ شئ» بودن قرآن كريم، تبيين امور و مسائل زمان نزول قرآن كريم است؛ ويا به جهت جاودانگي، تبيان همه امور و مسائل، تا پايان جهان هستي ؟

بنابراين، پياده نمودن نظام تشريع، و برقراري قوانين و مقررات آمده درآن، و تعليم امت را نسبت به آن، نياز به حيات رسول الله، صلي الله عليه و آله، و نياز به وحي جديد، ندارد؛ بلكه دانش به محتويات علوم وحياني آمده در قرآن كريم همراه با عصمت، كه امري است قرار گرفته دراهل البيت (ع)، براي اين منظور كافي است.
به همين جهت است توصيه و تاكيد رسول الله، صلي الله عليه و آله، نسبت به تمسٌك امت به: الثقليـن، يعني: قــرآن + اهل البيت(ع).
با اين توضيح، اگر مشكل همچنان لاينحل، و جواب پرسش زيرين:
«وحالا چنين اعتقادي با خاتميت پيامبرچگونه قابل جمع است، پرسشي است كه پيگيرانه از تشيٌع غالي بايد پرسيد و نوميدانه به انتظار پاسخ بايد نشست»، داده نشده است، موارد اشكال خود را بر اين توضيح اعلام داريد؛ تا به توضيحي يشتر، مبادرت شود.

و اما امامت و ولايت، در مكتب تشيع خاص اهل البيت(ع) است؛ و امري است، همچون رسالت، انتخابي از جانب خداوند متعال.
در تعريف امامت، رسول الله، صلي الله عليه و آله، مي‌فرمايد:
«سمٌي الإمام إماما لأنٌه قدوة للناس، منصوب من قبل الله تعالي ذكره مفترض الطاعة علي العباد»
(امام، امام ناميده شده چون الگو و سرمشقي است براي مردم، منصوب به اين مقام از جانب خداوند متعال، و واجب الاطاعة براي همگان).
امـام فردي است منصوب به امامت از جانب خداوند متعال، ولازمه واجب الاطاعة بودن امام، وجود ويژگي عصمت است در او؛ كه در غير اين صورت، امامت غير قابل تحقق است.
ويا: فرموده ثامن الحجج علي بن موسي الرضا،صلوات الله عليه، در مورد امامت مولي امير المؤمنين، عليه السلام:
«إنٌ الإمامة لا تكون بفعل منه في نفسه، و لا بفعل من الناس فيه اختيار او تفضيل او غير ذلك، إنٌما يكون بفعل من الله عزٌ و جلٌ فيه، كما قال لإبراهيم:‹إنٌي جاعلك للناس إماما›، و كما قال عزٌ و جلٌ لداود(ع): ‹يا داود، إنٌا جعلناك خليفة في الأرض›...
فالإمام إنٌما يكون إماما من قبل الله باختياره إيٌاه»
(امامت كاري از جانب خود آن حضرت، يا كاري از جانب مردم كه در آن اختيار، برتري، ومانند آن در نظر گرفته شده باشد، نبود؛ بلكه كاري بود از خاوند متعال در او(علي)؛ چنانچه به ابراهيم مي‌فرمايد:‹ما تو را براي مردم امام قرار داديم›؛ و يا فرموده اش خطاب به داود(ع):‹ما تو را خليفه در روي زمين قرار داديم› ...پس امام تنها از جانب خداوند و به انتخاب اوا، امام مي‌شود)
ويا:
«إنٌ الأئمة من قريش غرسوا في هذا البطن من هاشم، لاتصلح علي سواهم، و لا تصلح الولاة من غيرهم »
(امامان از قريش اند، و درخت وجودشان در اين دودمان از هاشم غرس شده است؛ ديگران را نه شايستگي امامت و رهبري است؛ و نه شايستگي ولايت وحكومت)
«ليس علي الإمام إلاٌ ما حمٌل من امر ربٌه »
( برعهده امام نيست، مگر آنچه از جانب پروردگارش به عهده او قرار داده شده است)

از اينگونه فرموده‌ها در كتب روائي سني و شيعه، كه بر انحصاري بودن امامت در اهل البيت(ع)، و بر منصوب بودن آنان از جانب پروردگار دلالت دارد، بسيار است؛ كه در صورت نياز، به ذكر آنان خواهم پرداخت.
لازمه تحقق«ولايت مطلقه اي»،كه ادعا مي‌شود، عصمت است؛ خصيصه و ويژگي كه منحصر در اهل البيت(ع) است.
دعاوي و عملكرد اهل عرفان را نبايد به حساب دين گذاشت، چون هنگامي كه اهل عرفان ادعاي الوهيت و خدائي را برهمگان جائز بدانند:«صحٌ له التـألٌه»3، سائر دعاوي، بدون رعايت تطابق آن با اصول دين و مذهب، كار مشكلي نخواهد بود.
ائمه اهل البيت(ع) برائت خود را از اهل عرفان (صوفيه) با صراحت و طي عباراتي گوناگون اعلام فرموده‌اند. براي آگاهي بيشتر به كتاب راقم اين سطور به نام «فلسفه و عرفان از نظر اسلام)، مراجعه فرمائيد.
الگو و سرمشق همگان در عمل مطابق علوم و معارف اسلامي، و چگونگي بهره وري از آن در امور فردي و اجتماعي، تنها و تنها اهل البيت(ع) مي‌باشند:
«لقد كان لكم في رسول الله أسوة حسنة».
برداشت ناصحيح از خاتميت،و رحلت رسول الله،صلي الله عليه و آله، را، به معناي قطع رابطه خلق با خدا پنداشتن، اينگونه اشكالات عقيدتي را موجب مي‌شود.
عرض شد: خاتميت يعني: ختم همه نظام‌هاي تشريع پيشين به اسـلام، و ختم
دستورالعمل نظام‌هاي تشريع پيشين به دستور العمل جديدي به نام قرآن كريم، بدون قطع رابطه خداوند متعال با خلق خود.
چون، در اين نظام تشريع جديد نيز، هدايت همگان به دست خداوندمتعال است:
«إنٌ علينا للهدي»، ويا: «يزيد الله الذين اهتدوا هدي»،
بدون نياز به واسطه‌اي به نام رسول يا نبيٌ براي اخذ اين هدايات به صورت وحي
«إنٌا هديناه السبيل إمٌا شاكرا و إما كفورا» ويا: «فألهمها فجورها و تقواها»،
كه الهامي است مستقيم، بدون نياز به رسول يا نبيٌ.
شرط قرارگرفتن در صراط مستقيم، و برخورداري از جميع نعم و آلاء الهي:
«وأسبغ عليكم نعمه ظاهرة و باطنة»، متابعت كامل از دستورالعمل نظام تشريع نازله و مدونه در كتابي به نام قرآن كريم است.
« اتٌبعوا ما أنزل اليكم من ربٌكم و لا تتٌبعوا من دونه أوليـاء، قليلا ما تذكٌرون»

و اما اين گفته:
«شيعيان با طرح نظريه غيبت، خاتميت را دو قرن و نيم به تأخير اندختند و گرنه همان آثاري كه بر غيبت مترتب است بر خاتميت هم متفرع است، با اين تفاوت كه براي خاتميت ذاتي رسول، تبيين خردپسندتري مي‌توان عرضه كرد تا براي غيبت عرضي و ناگهاني و نا منتظر امام منتظر»
عرض مي‌شود:
در اين انديشه نيز، همان برداشت نابجاي از خاتميت، حاكم است.
خاتميت، يعني آورنده آخرين نظام تشريع براي بشر، نظام تشريعي تام و تمام با دستور العملي مدون و مناسب براي بشر، و لازم الاتباع تا پايان اين جهان.
رشد روز افزون بشر، عدم اقتضاء پياده شدن نظام را در يك مرحله و در زمان نزول دستور العمل نظام، يعني: زمان نزول قرآن كريم، در پي داشت.

ناسخ و منسوخ‌ها در زمان وحي، به چه معنا است؟
قانوني به صورت موقت ابلاغ مي‌شد، تا مردم را براي پذيرش قانون اصلي نظام آماده سازد؛ و پس از آمادگي و ابلاغ قانون اصلي، قانون موقت نسخ مي‌شد.
«ما ننسخ من آية او ننسها نأت بخير منها او مثلها»
در دستورالعملي كه براي اين نظام تشريع فرستاده شده از تبيين چيزي كه ممكن است روزي بشر، تا پايان اين هستي، به آن نياز داشته باشد، كوتاهي نشده است.
«ما فرٌطنا في الكتاب من شئ» و «نزٌلنا عليك الكتاب تبيانا لكل شئ»

با رسيدن بشر به رشدي پذيراي اموري نوين، نظام جديد كه همه اصول و فروع آن در قرآن كريم آمده است، پياده خواهد شد.
چه كسي از عهده پياده نمودن كامل اين نظام، مطابق دستور العمل از پيش فرستاده شده، برمي آيد ؟
كسي كه واجد همان خصائص و ويژگي‌هاي شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، بوده و با برخورداري از عصمت و دانش كامل نسبت به دستور العمل نظام، قرآن كريم، دانشي كه در اختيار افراد منتخب و ويژه‌اي است:
«ثمٌ أورثنا الكتاب الذين اصطفينا من عبادنا»
همراه با ولايت كليه‌اي بر همه چيز و همگان، وقدرت و توان براي پياده نمودن نظام و دفع عكس العمل ها؛ چون: «ليس شئ أبعد من عقول الرجال من تفسير القرآن».
اگر پياده شدن اين نظام در زمان رسول الله، صلي الله عليه و آله، امكان پذير مي‌بود؛ آيا به تأخير انداختن آن، و محروم داشتن بشريت از بهره وري از چنين نظامي كامل، ظلم به حساب نخواهد آمد؟!
اگر قانوني از قوانين اين نظام توسط يكي از ائمه اهل البيت(ع)، با وجود قبض يدها، روشده است كه در زمان رسول الله، صلي الله عليه و آله، رو نشده بوده است، به دليل اقتضاء زمان براي ظهور آن بوده است؛ و هيچگاه اهل البيت(ع) خودسرانه و براساس رأي خود، حكمي صادر نفرموده و فتوائي نداده‌اند. به اين حقيقت دلالت دارد فرموده صادق آل محمد، صلوات الله عليهم:
«ما من أمر يختلف فيه إثنان إلاٌ و له أصل في كتاب الله، لكن لا تبلغه عقول الرجال»
وبا اين اعلام رسمي:
«إنٌا لو كنٌا نحدثكم برأينا و هوانا لكنٌا من الهالكين، و لكنا نحدٌثكم بأحاديث نكنزها عن
رسول الله، صلي الله عليه و آله، كما يكنز هؤلاء ذهبهم و ورقهم»
(اگر به رأي و هواي نفس خود با شما سخن مي‌گفتيم، از هلاك شوندگان بوديم؛ و لكن
با شما سخن مي‌گوئيم به سخناني كه از رسول خدا(ص) ذخيره نموده ايم؛ همانگونه كه
ديگران طلا و اوراق بهادار خود را ذخيره مي‌كنند)
آيا، ممكن است كساني كه نزد شما:
«در جلالت شأن آن بزرگواران سخن و نزاعي نيست»،
خلاف گفته خود، عمل نموده باشند؟!
آيا، پياده شدن هرچه كاملتر نظام، كه لازمه اش رشد هرچه كاملتر بشريت براي گيرائي مسائلي نوين است، اتمام خاتميت است يا ناقض آن؟!
پس، آثاري كه بر غيبت مترتب است، يعني: رشد بشريت و در نتيجه اقتضاء پياده شدن نظام تشريع بالتمام و الكمال، از آثار خاتميت و مكمل آنست، نه ناقض و وارد كننده خللي برآن.

و اما اين گفته:
«رهاسازي عقل انساني» و «به خود وانهادگي» آدميان را كه از بركات خاتميت برشمرده بودم، مدلولش آن نيست(چنانكه شما پنداشته ايد) كه عقل در اسارت ديانت است و انبياء دشمن خرد ورزي اندو با پايان گرفتن دوره نبوت، ايام طربناك آزادي فرا مي‌رسد. بلكه معنايش اين است كه پس از در گذشت خاتم رسولان، آدميان در همه چيز حتي (وبالاخصٌ)در فهم دين به خود وانهاده‌اند و ديگر هيچ دستآسماني آنان را پا به پا نمي برد تا شيوه راه رفتن بياموزد. و هيچ نداي آسماني تفسير«درست» و نهايي دين را در گوش آنان نمي خواند تا از بد فهمي مصون بمانند. راه دينداري از آن پس،جون راه زندگي، از ميان زدوخورد‌ها مي‌گذرد و تكامل خود را نه از دخالت‌هاي گاه و بيگاه ماورائي، بل از تنازع و تعاون خردهاي وارسته
زميني مي‌گيردكه در نقد و فهم و تحليل، بي پروا و از تقليد رسته‌اند. اين رهايي از دخالت مستقيم آسمان را شيعيان از دوران غيبت مهدي آغاز مي‌كنند.
عرض مي‌شود:
هيچگاه انسان به خود وگذاشته نشده و نمي شود، چه قبل از ظهور رسول الله، صلي الله عليه و آله، و چه پس از ظهور.
برداشت نابجاي از خاتميت، ايجاد چنين تخيلاتي را موجب شده است!
خداوند متعال مالكيت خود را برنظام هستي رها ننموده، تا موجودي از موجودات آن به نام انسان، يله رها شده و به خود واگذاشته شده باشد.
«أيحسب الانسان أن يترك سدي» (آيا انسان به اين پندار است كه يله رها مي‌شود)
اقدام به انجام هركاري، در انساني كه از اختياري جزئي برخوردار است، به عهده انسان؛ ولي تحقق انجام يا عدم انجام آن كار،، به اذن خداوند متعال است.
«ما قطعتم من لينة او تركتموها قائمة علي اصولها فبإذن الله»
(قطع درختي، يا باقي گذاردن آن بر تنه اش، به اذن خداوند است)
از كجا به اين پندار رسيده ايد كه «پس از در گذشت خاتم رسولان، آدميان در همه چيز حتي (وبالاخص) در فهم دين، به خود وانهاده اند»؟!
شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، حامل پيامي بود براي انسان‌ها از جانب خداوند متعال مبني بر پايه گذاري نظام تشريعي نوين، و مامور به ابلاغ اين نظام به مردم آن روزگار بلاواسطه، و براي روزگاران پس از خود با واسطه؛ و مامور به جا گذاردن منشور اين نظام نوين را پس از خود در اختيار مردم، همراه با معرفي آناني كه پس از او، تبيين، تعليم، و آموزش اين منشور، در توان و قدرت آنان بود:
«مثل اهل بيتي كسفينة نوح من ركبها نجي و من تركها غرق»
كه حديثي است متفق عليه بين سني و شيعه؛و از اينگونه احاديث، چه بسيار!

هدايت انسان‌ها منوط به فراگيري اين منشور نظام، يعني: قرآن كريم، نزد معلمان انحصاري آن و معرفي شده از جانب رسول الله، (ص)، و عمل طبق آن مي‌باشد؛ و روي اين نكته پيامبر خاتم(ص)، بس تاكيد فرموده است.
«من التمس الهدي في غير القرآن أضلٌه الله»،
«من ابتغي العلم في غير القرآن أضلٌه الله»
با ارسال پيامبرخاتم(ص)، همراه با منشوري حاوي آنچه را كه ممكن است بشر روزي به آن نياز داشته باشد، و با اعلان رسمي :«قد جائكم من الله نور و كتاب مبين»، خداوند متعال بشر را به تنها راه اصلي سعادت، مي‌خواند.
اگر بشر در همه چيز و بالاخص در امر دين، به خود واگذاشته شده بود؛ ديگر اينهمه اوامر و نواهي و وعد و وعيدها، و بشر را به متابعت از رهنمون‌هاي آمده در قرآن كريم امر نمودن، معنا نداشت.
«اتٌبعوا ما أنزل اليكم من ربٌكم و لا تتٌبعوا من دونه أولياء قليلا ما تذكرون»
(از آنچه از جانب پروردگارتان برشما نازل شده، پيروي كنيد؛ و از اولياء ديگري جز او پيروي نكنيد؛ چه كم متوجه مي‌شويد!)،
هذا صراطي مستقيما فاتٌبعوه و لا تتٌبعوا السبل فتفرٌق بكم عن سبيله، ذلكم وصٌاكم به لعلٌكم تتٌقون»
آيا، شخص رسول الله(ص)، در زمان حيات به همه آحاد امت دست رسي داشت، تا آنان را پا به پا ببرد وشيوه راه رفتن به آنان بياموزد ؟!
كه پس از رحلتش(ص)، احساس چنين كمبودي در شما بوجود آمده است؟!
«فذكٌر إنٌما أنت مذكٌر، لست عليهم بمصيطر»

هدايات، همواره به دست خدا است؛ بدون منوط بودن آن به حضور فيزيكي نبي يا امام «إنٌ علينا للهدي»
وجود نبي يا امام، تنها به منظور تعليم و آموزش است؛ اگر آموزش هائي از قبل پياده شده باشد، تمسك امت‌هاي خلف به آن آموزش ها، همراه با إعمال تزكيه برخود، يعني:عمل صالح، گيرايي انوار هدايات الهي و به صراط مستقيم هدايت شدن، امري حتمي است. «أنٌ الٌذين آمنوا و عملوا الصالحات يهديهم ربٌهم بايمانهم»
پس هدايات سماوي، قطع ناشدني و همواره در حال تابش است؛ ولي گيرائي آن امري است كه به خود انسان بستگي دارد.
اگر به عللي، انسان دچار كوردلي شده باشد«طبع علي قلوبهم فهم لايعلمون»، «طبع علي قلوبهم فهم لايفقهون»، ديگر براي تنفيذ انوار هدايات سماوي در دل اينگونه افراد، راهي نيست؛هرچند در حضور رسول الله، صلي اله عليه و آله، ويا امامي معصوم(ع) باشند. «إنٌك لا تهدي من أحببت، ولكنٌ الله يهدي من يشاء»

و اينكه:
و هيچ نداي آسماني تفسير«درست» و نهايي دين را در گوش آنان نمي خواند تا از بد فهمي مصون بمانند.
آيا رسيدن نداي آسماني بر بشر، منوط به حيات و حضور فيزيكي شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، نزد يكايك افراد بشر است ؟!
آيا، همه گروندگان به اسلام در زمان حيات حضرتش(ص)، به جهت حضور فيزيكي آن حضرت(ص) در مكه يا مدينه، از بد فهمي مصون مانده بودند ؟!
در زمان حيات رسول الله، صلي الله عليه و آله، افراد يا ملت هايي كه با فاصله‌هاي هزاران كيلومتري از حضرتش(ص) مي‌زيسته اند، چگونه نداي آسماني در گوش آنان خوانده مي‌شد ؟!
آيا اسلام و ايمان همه ملت ها، در زمان حيات رسول الله، صلي الله عليه وآله، بوده است؟!
افراد يا ملت هايي كه پس از رحلت آن حضرت(ص) به اسلام گرويده و ايمان آورده اند، چگونه نداي آسماني در گوش آنان خوانده شده،وچگونه از بد فهمي مصون مانده اند؟!

واينكه:
راه دينداري از آن پس، جون راه زندگي، از ميان زدوخورد‌ها مي‌گذرد و تكامل خود را نه از دخالت‌هاي كاه و بي گاه ماورائي، بل از تنازع و تعاون خرد‌هاي وارسته زميني مي‌گيرد كه در نقد و فهم و تحليل، بي پروا از تقليد رسته‌اند.
عرض مي‌شود:
دينداري چيزي است و ايمان چيز ديگر.
«يمنٌون عليك أن أسلموا، قل: لا تمنٌوا عليٌ اسلامكم، بل الله يمنٌ عليكم بأن هداكم للإيمـان»
ممكن است من به عنوان دين، گوساله پرست، گاوپرست، بت پرست وحتي هستي پرست باشم.
ناگزير، هدايات الهي به هيچ وجه شامل حال من نخواهدشد؛ چون براي خداوند متعال شريك قائل شده ام، و مرتكب گناهي شده ام غير قابل بخشش؛ و در پي آن، دچار كور دلي شده ام که «طبع علي قلوبهم فهم لا يفقهون»، در نظام تشريع برآن مترتب است.

و چون انوار هدايات سماوي را ديگر به سوي دل من راهي نيست؛ از ايمان حقيقي، و ورع و تقواي حقيقي، در من مانندي، نمي تواند اثري باشد؛ و شيطان نيز كه دشمن ترين دشمن انسان ودر پي هلاكت ابدي او است،
«إنٌ الشيطان لكم عدوٌ مبين. إنٌما يأمركم بالسوء و الفحشاء و أن تقولوا علي الله ما لاتعلمون»، مرا از راه «أن تقولوا علي الله ما لاتعلمون» به شرك كشانده، و به هدف خود مي‌رسد؛ در نتيجه، من مانندي را با افكاري باطل سرگرم مي‌كند، تا به كمبود هايي چون: عدم شرح صدر، عدم تابش نور ايمان،...كه از جانب خداوند متعال است، متوجه نشوم.
«إنٌ الٌذين ارتدٌوا علي أدبارهم من بعد ما تبيٌن لهم الهدي الشيطان سوٌل لهم و أملي لهم»

ولي اگر من به عنوان دين، به نظام تشريعي گرويده باشم كه خداوند متعال آن را براي هدايت انسان، مقرر و ارسال داشته است؛ لازمه آن تحت تابش انوار هدايات سماوي قرارگرفتن من، و تنفيذ آن انوار دردل من خواهد شد؛ و با پديد آمدن ايماني در من، در جميع امور مورد هدايت خداوند متعال قرار خواهم گرفت:
«يهديهم ربٌهم بايمانهم»؛ و در نتيجه سيطره ولايت رباني، كه ولايتي است تنها بر مؤمنان به الله؛ نه مؤمنان به هر گاو، گوساله، بت، ويا مؤمن به هستي؛ نه درتاريكي وظلمتي خواهم ماند، و نه پشت درب بسته اي.
«الله وليٌ الٌذين آمنوا يخرجهم من الظلمات إلي النٌور».

پس، در هر حال هدايات، منحصر در هدايات سماوي است كه از جانب خداوند متعال است: «إنٌ هدي الله هو الهدي»؛ و اگر از طريق ديگري به مطلبي برسيم و آن را هدايت به پنداريم، يقينا از القائات شيطاني است«الشيطان سوٌل لهم و أملي لهم».
بنابراين، رحلت رسول الله، صلي الله عليه و آله، و خاتميت، به معناي قطع هدايات سماوي نيست، بلكه گروندگان به اين نظام تشريع جديد، يعني : اسـلام، با سعي در تزكيه خود از طريق عمل صالح، به صالحين نيز خواهند پيوست.
«و الٌذين آمنوا و عملوا الصٌالحات لندخلنٌهم في الصٌالحين»

و اما اينكه:
اين رهائي از دخالت مستقيم آسمان را شيعيان از دوران غيبت مهدي آغاز مي‌كنند
هر ادعائي بدون شاهد، مدرك، و يا سند، تهمت و افتراء نام دارد.
چه شده كه به اين راحتي به شيعه تهمت مي‌زنيد ؟!
شيعه، يعني: پيرو اهل البيت(ع) و پيرو تعاليم آمده در مكتب اهل البيت(ع).
آيا،از فرموده‌هاي اهل البيت(ع) برادعاي خود، كه افتراء وتهمتي است، شاهدي داريد؟
توصيه و سفارش بس شديد اهل البيت (ع) به شيعيان، عدم رجوع به منبعي غير از قرآن است : «من طلب الهدي في غير القرآن أضـله الله »
«لا تتجاوز في التوحيد ما ذكره الله تعالي في كتابه فتهلك»

آنچه را كه من راجع به هدايت، و انحصار آن در سماوي بودن آن، عرض كردم، براساس تعاليم آمده در قرآن است.
و من نيز بحمد الله و منٌه يكي ازخدمتگذاران دوستان و شيعيان اهل البيت، صلوات الله عليهم اجمعين، مي‌باشم؛ و برداشت من از تعاليم اسلام، انحصارهدايات د ر سماوي بودن آنست.
كدام شيعه، رهائي از دخالت مستقيم آسمان را از دوران غيبت مهدي آغاز كرده است؟! اميد است شنواي پاسخ اين سئوال باشيم!

و اما اين گفته:
من نيك مي‌دانم كه ختم نبوت، مفهوم فاخر و فربهي است كه كلام شيعي به دليل موانع دروني، تاكنون به درستي و انصاف با آن روبرو نشده است و حق آن را چنانكه بايد نگذارده است و بر حسنات و بركات آن آگاهي نيافته و گواهي نداده است و آن قدر در تحليل و توجيه (ناكام) غيبت، تكلٌف و تفلسف ورزيده است كه از تبيين كامياب و كمياب خاتميت فرومانده است، و «سنگ خاتميت به سينه زدن» را گويي سيٌئه‌اي مي‌داندكه بايد از آن استغفار كرد.
عرض مي‌شود:
به اضلال الهي دچار شدن، بگونه‌اي كه نه هدايتي پس از آن باشد«من يضلل الله فما له من هاد»؛ و نه يادآوري و تذكري، سودبخش «و إذا ذكٌروا لا يذكرون، ؛ تنها در پي غفلت و لغزشي است!
و احتياط بسيار در گفتار و كردار لازم است، تا انسان ناخودآگاه بدينگونه چالش ها، نيفتد.
معناي خاتميت همانست كه عرض شد: رسولي از جانب خداوند متعال مامور به آوردن آخرين نظام تشريع براي بشر شده است، و چون اين نظام تشريع جاودانه است، و نظام تشريع ديگري در پي آن نخواهد بود، پس ارسال رسل به آورنده آخرين نظام تشريع، ختم شده است .

و نفس عنوان خاتميت، موضوعي نيست كه منع بهره وري ما را از تعاليم كساني كه شريك در موضوع خاتميت بوده اند، موجب گردد.
صلوات دائم امت‌هاي اسلامي نمازگزار بر محمٌـد، صلي الله عليه و آله، و آل او، براي رسيدن به اين حقيقت كه خاصيت وجودي محمٌـد، صلي الله عليه و آله، در زمان حيات، عينا بريكايك آل، پس از رحلت خاتم (ص) مترتب است، كافي است.
در هر نظام تشريعي، معلم آن دوره نسبت به ملت خود كه شاگردان معلم آن دوره اند، داراي يك ارزشند؛ ولي نسبت به مجموعه نظام، معلم كلاس آخر به علت واجد بودن دانش برتر، از سائرين ارجح است.

دانش آموزان و دانشجويان كلاس و ترم آخر نيز، در سطح بالاتري از دانش نسبت به سائر دانش آموزان و دانشجويان قرار دارند.
در نتيجه نسبت ارزشي معلمان به شاگردان امري است ثابت«لا نفرق بين احد من رسله»، و نفس ختـم كلاس ها، و مراحل دانش پژوهي به معلمي در آخرين كلاس، و استادي در آخرين مرحله، هيچگونه امتيازي را براي آخرين معلم و استاد نسبت به دانش آموز و دانشجو، موجب نمي شود؛ جز ارجحيت آخرين معلم در مجموعه نظام نسبت به سائر معلمين، بل نسبت به همگان.
پس ارزش وجودي آخرين معلم و برتري او بر همگان، امري بديهي است؛ ولي ارزش افراد امت، كه دانش پژوهان اين دوره آخر به حساب مي‌آيند، به چگونگي و ميزان بهره وري آنان از اين معلم آخر بستگي، دارد؛ و گرنه، نفس در كلاس آخر بودن، و معلم آخر بودن، امتياز آفرين براي شاگرد و معلم نيست.

آيا، به جا نبود صاحب مقاله از آن مفهوم فاخر و فربهي كه نفس خاتميت براي ايشان ايجاد كرده است، به ادعاي صرف اكتفا نكرده، و چيزي از آن ارائه مي‌نمود، تا با تدبر در آن ديده مي‌شد، تشيع چه مانعي بر سر راه بهره وري از عنوان خاتميت ايجاد كرده است؟!
يقينا، اين نيز همچو عشق خودساخته عارفان(صوفيه)، با معبودي خود ساخته به نام هستي است؛ كه از آن چه بزم و طربي براي خود به راه انداخته اند!
با دور شدن از خداي حقيقي، شيطان بايد با چنين بزم و طرب هائي، عارفان را با عشق, وشما مانندهائي را با مفهوم خاتميت، سرگرم سازد، «الشيطان سوٌل لهم و أملي لهم»، تا تذكر و يادآوري ها، نتواند كارساز باشد! «فإذا ذكٌروا لا يذكرون».

اما اين گفته:
«آن كه كانون و ذاتي دين است شخص پيامبر و تعليمات گوهري او است، وباقي هرچه صبغه تاريخي و گوهري دارد، قشري و عرضي است، يعني حكمي يا واقعه‌اي است «ممكن» كه مي‌توانست بگونه‌اي ديگر باشد لذا در دائره ايمانيات نمي گنجد. نزاع بر سر غيبتي كه (به اعتقاد شيعيان) در شرايط تاريخي ديگر، مي‌توانست رخ ندهد و پيشوايي كه مي‌توانست غيبت نكند و بماند و به اجل طبيعي درگذرد، و امام ديگري پس از او در آيد، حاصل چنداني براي دينداري ندارد و بر ضعف و قوت ايمان كسي نمي افزايد و مسلمان بودن يا نبودن گسي را رقم نمي زند».
عرض مي‌شود:
باشخص پيامبر، صلي الله عليه و آله، و تعليمات نخستين او، كلاس درس و دانشگاهي همراه با كتاب علمي، به نام قرآن كريم، براي تدريس در آن حوزه، تشكيل شد.

آيا، با رحلت رسول الله، صلي الله عليه و آله، درب اين حوزه علمي الهي، بايد بسته مي‌شد؛ يا بنا بر ادامه تعليم و تعلٌم در آن بود؟
ولايت رسول الله، صلي الله عليه و آله، حاكي از دانش كلي او(ص) نسبت به كتاب درسي نازله، و دانش او در چگونگي تزكيه و تعليم امت است.
آيا، در زمان حيات رسول الله(ص)، امت به بهره وري كامل از وجود معلم و كتاب درسي مربوطه، دست يافت؛ و همگان به دانش آمده در كتاب، كتابي كه «لا رطب و لا يابس إلاٌ في كتاب مبين» و« تبيانا لكل شئ» است، و فارغ التحصيل شدن نسبت به آموزش آن، موفق گرديدند ؟!
لزوم معلم همراه با كتاب علمي، آنهم كتابي كه «فيه تبيان كل شئ» است، امري است اجتناب ناپذير؛ پس هيچگاه بشراز وجود معلم نسبت به قرآن كريم، بي نياز نخواهدشد.

به همين دليل است معرفي رسول اللهٌ,، صلي الله عليه و آله، معلم پس از خود را با عبارت:
«من كنت مولا فهذا علي مولاه»، با خطاب به امت در خطبه غدير، و سائر فرموده‌هاي او(ص) در لزوم تمسك به اهل البيت(ع)، به عنوان معلمان انحصاري قرآن، فرموده هايي كه علاوه بركتب روايي شيعه، كتب روايي اهل سنت نيز مملو است از آن؛ همچون فرموده اش(ص) در خطبه غدير:
«و أوقفه يوم غدير خم فأعلم الناس:«أنٌه مولي كل مؤمن و مؤمنة» و قال له :«أنت منٌي وأنا منك»، و قال له :«تقاتل علي التأويل كما قاتلت علي التنزيل»، و قال له: «أنت منٌي بمنزلة هرون من موسي»، و قال له:«أنا سلم لمن سالمت و حرب لمن حاربت»،و قال له :«أنت العروة الوثقي»، و قال له:«أنت تبيٌن لهم ما اشتبه عليهم بعدي»، وقال له:«أنت إمام كل مؤمن و مؤمنة و وليٌ كل مؤمن و مؤمنة بعدي»
ويا:«عليٌ باب علمي و مبيٌن لأمٌتي ما اختلف فيه من بعدي»
ويا:«ياعلي! أنت وارث علمي و المبيٌن لأمٌتي ما أرسلت به»
ويا :«من طلب الهدي من غيرهم فقد كذٌبني»

آيا، پذيرش توصيه‌ها و اوامر آنكس كه كانون و ذاتي دين است، ضروري است، يا نه؟
آنكس كه فرستنده رسول الله، صلي الله عليه و آله، و منزل قرآن كريم است، لازمه پياده شدن نظام تشريع را، پذيرش آورده‌هاي پيام آور خود، و اجتناب از آنچه كه او نهي مي كند، اعلام داشته است:
«وما آتاكم الرسول فخذوه و مانهاكم عنه فانتهوا»

1- بر پيام آور خود امر فرموده است معرفي معلم كتاب، و معرفي آنكس را كه، پس از او، ادامه تزكيه و تعليم، همراه با ولايتي كلي بر بشر، با او است.
2- «يا أيٌها الرٌسول بلٌغ ما أنزل إليك من ربٌك و إن لم تفعل فما بلغت رسالته ...»
و در اهميت موضوع همين بس، كه در صورت عدم اجراء اين امر، نبوت و رسالت شخصيتي چون رسول اكرم، صلي الله عليه و آله، كأن لم يكن، وغير انجام شده به حساب مي‌آمد.

اگر احيانا در صدور اين آيه شريفه در مورد امامت علي، عليه السلام، شك داريد؛ به كتاب شريف الغدير ج2-ص214، مراجعه شود تا ناظر بر اين داستان, از زبان اهل سنت باشيد.
البته، مقام نبي اكرم(ص) والاتر از آن است كه به فرمان خداوند متعال بي اعتناء باشد؛ ولي براي تفهيم اهميت موضوع به امت، و اينكه تكميل رسالت به امامت، و ادامه تزكيه و تعليم، به انجام اين وظيفه، يعني: تعيين امام و معرفي امامت بستگي دارد، خداوند متعال بدينگونه با شدت پيامبر(ص) خود را مورد خطاب قرار داده است!

پس، آغازرسالت، كه گشودن دار العلم و دانشگاهي الهي است براي آموزش بشريت، بدينگونه نيست كه در وجود نبي اكرم،صلي الله عليه و آله،خلاصه شده باشد، تا لازمه رحلت حضرتش(ص)، بسته شدن درب اين دار العلم علمي الهي بر روي جهانيان باشد!
خيـــر! با تعيين و معرفي معلمان انحصاري اين دارالعلوم الهي، باز بودن آن براي هميشه، اعلام گرديده ست،چون: «ما إن تمسٌكتم بهما لن تضلوا أبدا»
(با تمسك به قرآن كريم + اهل البيت(ع)، هـرگز گمراه نخواهيد شد)؛ به ‹هـرگز›، دقت شود.

و اما اينكه:
نزاع بر سر غيبتي كه (به اعتقاد شيعيان) در شرايط تاريخي ديگر، مي‌توانست رخ ندهد و پيشوايي كه مي‌توانست غيبت نكند و بماند و به اجل طبيعي درگذرد، و امام ديگري پس از او در آيد، حاصل چنداني براي دينداري ندارد و بر ضعف و قوت ايمان كسي نمي افزايد و مسلمان بودن يا نبودن گسي را رقم نمي زند»
عرض مي‌شود:
ابتداء بايد ديد دينداري چيست، و سپس در پي شناخت عوامل ايجاد، تخريب، تقويت، و تضعيف كننده دين برآمد.
دينداري، يعني: خداشناسي؛ حال چه اين خدا، گاو، گوساله، بت، هستي، و مانند آن باشد؛ وچه خداوندي بنام الله تبيين شده در قرآن كريم.

ارسال رسل و انزال كتب براي معرفي و شناساندن خداي حقيقي به انسان ها، از راه تزكيه و تعليم، بوده است.
در پي خدا بودن، امري است در سرشت انسان ها؛ كه با عدم دسترسي به تعاليم انبياء الهي، بشربراي خود وبراساس فرهنگي كه درآن رشد يافته، خداياني مي‌ساخته است.
در فرهنگ ايران باستان،هستي به عنوان خدا انتخاب شده بوده است؛كه خدائي هستي در گروهي از ملت ايران به نام عارف(صوفي)، به قوت خود باقي است.

انبياء و رسل بشر را به سوي خداي حقيقي، از راه تزكيه و تعليم، هدايت مي‌نمودند؛ ولي مي‌بينيم با اندك فاصله‌اي بين مردم و معلم دين، رفتن به سوي خدايان ساختگي، وعقايد نياكاني، بر پي گيري صراط مستقيم و عبوديت خداي حقيقي، ترجيح داده مي‌شده است ! به داستان موسي(ع)، توجه كنيد:
«و واعدنا موسي ثلاثين ليلة و أتممناها بعشر فتمٌ ميقات ربٌه أربعين ليلة»
ده روز از قرار برگشت موسي(ع)به قومش، تاخير شد؛ و طي آن:
«ثم انخذوا العجل من بعد ما جائتهم بينات»
با اينكه خداشناسي براي آنان تبيين شده بود«بعد ما جائتهم البيٌنات»، ده روز تاخير در برگشت موسي(ع)، قوم او به گوساله پرستي سوق داده شدند:
«اتخذوا عجلا جسدا له خوار».

پس، نظارت و سرپرستي دائم معلمان الهي بر مردم، وتربيت مردم بر لزوم تمسك دائم به اين معلمان، امري قطعي است؛ چون در غير اين صورت، برگشت ملت‌ها از پرستش خداي حقيقي به معبودهاي ساختگي، و به چاله شرك افتادنشان، اجتناب ناپذير خواهد شد.
دينداري و خداپرستي در سرشت انسان‌ها است؛ ولي بسيار بسيار اندكند آناني كه به پرستش خداي حقيقي، نائل مي‌گردند. «و ما يؤمن اكثرهم بالله إلاٌ و هم مشركون»

بيشتر آناني كه به سراغ خداي حقيقي مي‌روند، سر از شرك در مي‌آورند، و حال آنكه اكثر مردم در بي راهه به سر برده و درپي خداي غيرحقيقي مي‌باشند.
حال، چگونه بايد فاصله بين نبي(ص)، پس از رحلتش، و مردم، و نظارت بر عقائد مردم، و حفظ آنان از گرايش به سوي فرهنگ‌هاي نياكاني خود، «أفإن مات او قتل انقلبتم علي اعقابكم ؟!»، حفظ شود؟
وجود معلمان انحصاري قرآن، منتخب از جانب خداوند متعال، معرفي شده توسط اين آخرين پيام آور الهي؛ وادامه تزكيه، كه يكي از موارد آن تربيت امت به لزوم تمسٌك به معلمين منتخب؛ و تعلٌم و فراگيري علوم قرآني از آنان، كه تنها منبع موثق مي باشند، تا از هرگونه كجي واعوجاج، مصون مانند.

آيا همه امت در زمان حيات رسول الله، صلي الله عليه و آله، موفق به بهره وري كامل و فراگيري علوم قرآني از او(ص) شدند؟!
همواره آنانيكه هدايت شده و از معلمان الهي بهره ور مي‌شدند، و به خداي حقيقي ايمان آورده، و سپاسگزار نعمت‌هاي الهي بودند، اندك بوده‌اند.
«مايؤمن اكثرهم بالله إلاٌ و هم مشركون»،«ما آمن معه إلا قليل»، «إلاٌ الٌذين آمنوا
وعملوا الصالحات و قليل ماهم»، «ثمٌ توليٌتم إلاٌ قليلا منكم و أنتم معرضون»، «بل لعنهم الله بكفرهم فقليلا مايؤمنون»،«ولكن لعنهم الله بكفرهم فلا يؤمنون إلاٌ قليلا»، «و لا تتٌبعوا من دونه أولياء قليلا ما تذكٌرون»،«وجعلنا لكم فيها معايش و قليلا ما تشكرون»، «أ إله مع الله قليلا ما تذكٌرون»،

از اينگونه آيات كه بر اندك بودن مؤمنان، صالحان، گيرندگان حقايق،... دلالت دارد بسيار است؛ و اكثريت همواره با مشركان، غيرخدا پرستان، غير مؤمنين، غير صالحين، وغير شاكرين، بوده و هست.
«نزاع بر سر غيبتي كه (به اعتقاد شيعيان) در شرايط تاريخي ديگر.....»
نزاع بر سر غيبت، يعني چه ؟ نزاع بين كي و با كي ؟
غيبت كه امري است متفق عليه، و بسياري از علماء اهل سنت برآن اذعان و اعتراف دارند.

آيا نظام تشريعي كه شخص رسول الله، صلي الله عليه و آله، به عنوان ختم نظام‌هاي تشريع، آورنده آن بود، نمي توانست از همان ابتداء خلقت آورده شده و پياده شود؛ و نيازي به اين تاخير نداشته باشد ؟!
تفاوت گيرائي بشر در ادوار مختلفه، و كلاس در س بودن زندگي براي او، و ارتقاء او به سطحي بالاتر نسبت به گذشتگان، امري است كاملا مشهود.

آيا مي‌توان گفت: دانش آموزي با ورود به دبستان، چرا او را دركلاس آخر دبستان، دبيرستان، و يا دانشگاه، جاي ندهيم؛ تا اين چنين تاخيري چندين ساله‌اي را براي رسيدن او به درجات عاليه دانش، موجب نشده باشيم؟!
گذران مراحلي، با كسب دانش در آن مراحل، براي حصول قابليت درك مطالب مطروحه در مراحل بالاتر، امري است اجتناب ناپذير.
اين برنامه نظام تكوين است؛ و لازمه ارتقاء بشر به مراحلي برتر، گذران مراحلي مادون است، تا قابليت ارتقاء به مراحلي برتر، در او پديدآيد؛ و بدون گذران مراحل مادون، ارتقاء به مراحلي برتر، غير ممكن است.

آيا از استاد دانشگاه براي ارتقاء دانش آموز به مرحله دانشجويي، بدون گذراندن مراحل دانش آموزي، كاري ساخته است ؟!
عامل تاخير دست يابي بشر به تمدن روز، و سفر او به كرات آسماني، چه بوده است؟
گذران مراحلي، يكي پس از ديگري، براي به وجود آمدن قابليت و استعداد گيرائي دانش و تمدن روز در او .
آيا، ختم رسل(ص)، مي‌توانست در يك مرحله عرب باديه نشين زمان نزول وحي را به بشر متمدن امروزي، ارتقاء دهد ؟!
آيا بينش عرب زمان شروع رسالت، با بينش عرب زمان رحلت رسول الله، صلي الله عليه و آله، در يك سطح بود ؟!
آيا، آياتي كه در حدود پايان عمر آن حضرت تبيين مي‌شد، در آغاز امر سالت قابل تبيين بود؟!

لازمه پياده شدن نظام تشريع به طور تام و تمام، رسيدن بشر به قابليت و استعدادي است پذيراي تمام رموز نظام؛ كه بدون ارتقاء اوبه اين سطح، طرح مسائل نوين نظام تشريع، عكس العمل شديد بشررا در مقابل طرح مسائل نظام، موجب شده؛ و ايجاد موانعي هرچه بيشتر را در مقابل پياده شدن يكايك مسائل مطروحه در نظام را، در پي خواهد داشت.
آيا، مدلول آيات شريفه‌اي چون:
«سخٌر لكم مافي السماوات و ما في الارض جميعا منه؛ إنٌ في ذلك لآيات لقوم يتفكٌرون»، «الله الٌذي رفع السماوات بغير عمد ترونها»
«والسماء بنيناها بأيد و إنٌا لموسعون»
در زمان نزول آيات شريفه، قابل تبيين و پياده شدن بود ؟!
آيا، بر تاخير تبيين آن به زمان حاضر، اعتراضي وارد است ؟!

بشر زمان نزول آيه شريفه، نمي توانست گيراي حقايق مدلول اين آيات شريفه باشد.
ولي، پس از گذران مراحلي طي بيش از هزار سال، قابليت و استعداد درك مدلول آيات شريفه ياد شده، در او پديد آمده است.
و چه نكات بي شمار ديگري راجع به عالم هستي و رموز آن در قرآن كريمي كه
«ما فرطٌنا في الكتاب من شئ»، وجود دارد كه بوئي از آن حتي به مشام بشر متمدن امروزي، هنوز نرسيده است؛ و لازمه آن تبييناتي است غير قابل پياده شدن مگر توسط شخصي به همان خصلت و ويژگي‌هاي رسول الله، صلي الله عليه و آله، و دانا به علوم ورموز آمده در قرآن كريم همچون دانائي حضرتش(ص)، و ارتقاء بشر به سطح دانايي لازم.

آيا، برتاخير تبيين همه مدلولات آيات شريفه قرآن، اعتراضي وارد است.
آيا، بر وجود شخصي مبيٌن و معلم تمام علوم آمده در قرآن كريمي كه «لا رطب و لا يابس إلاٌ في كتاب مبين» در زمان مناسب و معين، اعتراضي وارد است؟!
وجود چنين شخصي، صلوات الله عليه، موجب تماميت رسالت و خاتميت است؛ كه بدون او، و بدون تبيين علوم قرآني توسط او، رسالت و خاتميت نمي تواند به تماميت و كمال توصيف شود؛ و اكمالي را كه خداوند متعال به دين و نظام تشريع نسبت داده است:
«اليوم أكملت لكم دينكم و أتممت عليكم نعمتي» كمالي است بالقوة، و به فعل در آمدن آن منوط به پياده شدن كامل اين نظام است.
لازمه ختم نظام‌ها بودن اين نظام تشريع، و لازمه «لا يأتيه الباطل بين يديه و لا من خلفه» بودن آن، تام و تمام بودن آنست؛ بگونه‌اي كه اگر بشر به هرنوع تمدني كه ممكن است به مخيله بشر كنوني خطور نكند، برسد؛ اين نظام تشريع، به شرط به صورت كامل پياده شدنش، كافي براي اداره آن تمدن باشد.

و اما اين گفته:
نزاع بر سر غيبتي(كه به اعتقاد شيعيان) در شرايط تاريخي ديگر، مي‌توانست رخ ندهد و پيشوايي كه مي‌توانست غيبت نكند و بماند و به اجل طبيعي درگذرد، و امام ديگري پس از او درآيد، حاصل چنداني براي دينداري ندارد و بر ضعف و قوت ايمان كسي نمي افزايد و مسلمان بودن يا نبودن كسي را رقم نمي زند.
عرض مي‌شود:
مطالبي كه به عقائد شيعه نسبت داده مي‌شود، از كجا آمده است؟
آيا عقائدي است مقتبس از مكتب اهل البيت(ع) ؟!
پس، چرا نمونه‌اي از آن را، به عنوان صدق گفتار خود، بازگو نكرده‌ايد؟!

اين سخن مانند اين است كه گفته شود:
خداوند متعال مي‌توانست، بدون آفرينش اين جهان، همه موجودات را در عالم پس از اين جهان، اسكان دهد؛ پس جهان آفرينشي كه مي‌توانست نباشد؛ و زندگي و مرگي را انسان در آن تجربه نكند، نمي تواند برفلاح يا عدم فلاح، ورستگاري يا عدم رستگاري موجودي در دار آخرت، رقم بزند.
بلي، هركاري از خداوند متعال ساخته است«إنٌه علي كل شئ قدير»،ولي براي آگاهي از افعال ربوبي، بايد بركرسي الوهيت نشست تا بتوان از رموز كار او و از رموز آفرينش، با خبر شد.

يكي از علت‌هاي آن ممكن است عدم توان بشر بر سكني گزيدن در عالم آخرت، بدون تجربه زندگي دراين دنيا باشد.
در اسلام و مكتب تشيع، همانگونه كه در شناخت ذات، راهي نيست؛ در شناخت افعال او نيز، راهي نيست.
«ولم تجعل للخلق طريقا الي معرفتك إلاٌ بالعجز عن معرفتك»
ولي، براي گروهي به نام عارف(صوفي)،كه از فرهنگ قديم ايران ارث مي‌برند، چون خدا شدن امكان پذير است«صحٌ له التـألٌه»؛اينگونه شناخت‌ها نيز، با فناء در ذات، امكان پذير مي‌شود.

در مكتب تشيع، وجود فيزيكي يكايك ائمه اهل البيت(ع)، بمنزله همان وجود فيزيكي رسول الله، صلي الله عليه و آله، در حال حيات بود:
«الأئمة بمنزلة رسول الله(ص)، إلاٌ انهم ليسوا بأنبياء»
پس، همان خاصيت فيزيكي كه وجود شخص رسول الله(ص)، براي امت اسلامي داشت؛ در پي اين امر خداوند متعال:«قل لا أسألكم عليه أجرا إلاٌ المودٌة في القربي»، ائمه اهل البيت(ع)، نيز براي شيعيان و دوستان خود داشتند؛ وبا فقدان رسول الله(ص)، شيعه خود را يتيم و بي سرپرست، نيافت. «أنا و عليٌ أبوا هذه الأمة».

پس، شيعه همواره معادني براي فراگيري علوم قرآني، در اختيار داشت؛ و آن شعف و سروري را كه براي هر مؤمن به خدايي از رسيدن به خدمت رسول لله(ص)، حاصل مي‌شد؛ براي شيعه نيز از خدمت امامان معصوم(ع) رسيدن، حاصل مي‌شد، كه تقويت ايمان، و آگاهي بيشتر به علوم و معارف دين را نيز براي آنان، در پي داشت.
و باوجود سياست خلفاء جور بر منع رفت و آمد به خدمت حضرات(ع)، شيعيان آشنا به علوم و معارف اهل البيت(ع) خود را به هر وسيله به خدمتشان مي‌رساندند.

پس وجود فيزيكي يكايك ائمه اهل البيت(ع)، عاملي بود در رشد دانش وحياني شيعيان، و شناخت بهتر خداوند متعال؛ و در نتيجه تقويت ايمان در آنان.
و چون امامت، اتمام دين و اكمال نظام تشريع است«فإن لم تفعل فما بلٌغت رسالته»، پس امري است ذاتي دين؛ نه عرضي و تاريخي نسبت به آن.
رحلت رسول الله، صلي الله عليه و آله، اگر به معناي قطع همه چيز انگاشته شود، لازمه آن فرو رفتن در ظلمت و تاريكي‌ها است؛ چون فردي كه تبيين آيات قرآني به وجود فيزيكي او بستگي داشت، ديگر وجود ندارد.
و نسبت آنچه كه آن حضرت(ص) در زمان حيات توانست به تبيين آن جهت عرب جاهليت به پردازد، به آنچه قرآن كريم حاوي آنست، همچون نسبت قطره به دريا است.

ولي نزد شيعه و بر اساس احاديثي بسيار، متفق عليه بين سنٌي و شيعه، و از آنها حديث المنـزلـة: «يا علي! أنت منٌي بمنـزلة هارون من موسي إلاٌ أنٌه لا نبيٌ بعدي»، شخص رسول الله،(ص)، تبيين علوم وحياني را پس از خود به علي(ع)، واگذار نمود.
«يا علي! أنت الذي تبيـٌن لأمٌتي ما يختلفون فيه من بعدي، و تقوم فيهم مقامي، قولك قولي، و أمرك أمري، وطاعتك طاعتي، و طاعتي طاعة الله...»
پس، شيعه با رحلت رسول الله(ص)،همه چيز را از دست نداد، بلكه با پذيرش و لايت علي و اولاد علي،عليهم السلام، همچنان به راه پيامبر خدا(ص) در پذيرش تزكيه و تعليم از اهل البيت(ع)،ادامه داد؛ و مسائلي كه براي شيعه آشنا به علوم و معارف اهل البيت(ع) درامر توحيد و خدا شناسي روشن شده است، ديگران را از آن بهره‌اي نيست.

به جهت بي بهره بودن از معارف اسلامي، و عدم درك تام و تمام بودن آن، و عدم درك اهميت آنست، كه افرادي حتي با عنوان آيت اللهي، به فرهنگ بيگانگان، و مطالب آمده در كتاب هائي چون اثولوجيـا، كه احيـاء فرهنگ قديم ايراني است، پناه برده؛ و به احياء مطالب فرهنگ بيگانگان، با عباراتي چون:
«نحن قد إحيينا رسوم المتقدمين» افتخار مي‌كنند؛ و براي پرده پوشي بر عدم درك و بينش خود از معارف اسلامي، مي‌گويند:
«ما در قرن سوم و چهارم دانشمندان ورزيده و زبردستي داشته ايم كه توانسته‌اند انديشه‌هاي يوناني و احيانا هندي و ايران باستان را ترجمه كنند.آنان در واقع در هرگوشه‌اي از دنيا انديشه تابناكي يافتند به جهان اسلام آوردند...»
ويا:
«فرهنگ اسلامي مانند يك سلول زنده رشدكرده و فرهنگ‌هاي ديگر را از يوناني و هندي و ايراني در خود جذب كرد و به صورت موجودي جديد با چهره و سيمائي مخصوص به خود ظهور و بروز كرد»

اگر اسلام به آنچه كه از فرهنگ‌هاي بيگانه جذب كرده، نيازمند بوده است؛ اين نيازناقض ادعاي تام و كامل بودن اسلام است.
در صورت عدم نياز، جاذبيتي از جانب اسلام نمي توانسته نسبت به آن مسائل وجود داشته باشد؛ بلكه نمايانگر سعي ديگراني است در واردنمودن فرهنگ بيگانگان، براي سرگرم نگهداشتن ملت اسلامي با مسائلي غير اسلامي، و ايجاد غفلت در آنان نسبت به آورده‌هاي اسلام.
نفس باور به وجود ولي و امامي موجود، ناظر برهمه امور، همچون حضور رسول الله، صلي الله عليه و آله، در زمان حيات، عاملي است در زنده نگه داشتن علوم و معارف اسلامي تبيين شده در مكتب اهل البيت(ع)، و بازدارنده امت از بازگشت به سوي عقائد نياکان, وچيزهائي همچون عجل سامري، و مانند آن؛ با اين امتياز كه امت صدر اسلام را از ولايت، خصيصه‌اي كه از ويژگي‌هاي اهل البيت(ع) بوده، و غير قابل دسترس براي ديگران، برداشتي نبود؛ ولي اكنون، بر اثر رشد افكار، برداشت آن، به مراتب بهتر از گذشتگان است؛ و با اين بينش، نظارت ولي برهمه امور و برهمگان، و بر رفتار و كردارها، امري است محقق.

و اما اين گفته:
«...قلم را به پرسشي ديگر مي‌كشاند و آن سمت و صفت "پاسداران علم پيامبر و مستحفظان شريعت" است كه شما به پيشوايان شيعه داده ايد و امامت را بدين سب واجب شمرده ايد و امام غائب را نيز"مستحفظ معاصر" خوانده ايد و همين را حجت حضور غائبانه او دانسته ايد. در جلالت شأن آن بزرگواران سخني و نزاعي نيست. اما نگاه جستجوگر تاريخ- تجربي- پسيني صادقانه مي‌خواهد ببيند كه جدٌ وجهد اين "حافظان" چه چيز را براي شيعيان محفوظ نگهداشته است كه غير شيعيان از آن محروم مانده اند؟»
عرض مي‌شود:
هيچگاه شيعه در امر تشريع، امري كه خاص خداوند متعال است، دخالت نكرده، چون شركي است محرز، و«ذنب لايغفر» گناهي نابخشودني؛ وخودسرانه براي كسي منصب و مقامي در نظام تشريع، نتراشيده است.
و اگر براي امامان معصوم خود، عليهم السلام، مقام ومنزلتي قائل است، همان مقام و منزلتي است كه خداوند متعال تعيين فرموده و فرستاده خود را، صلي الله عليه و آله، امر به ابلاغ آن به امت نموده است.

لازمه بحث و گفت‌وگويي صحيح پيرامون هرموضوعي، ابتدا شناخت صحيح آن موضوع است.
حداقل تاثير ويژگي و خصيصه «در جلالت شأن آن بزرگواران سخني و نزاعي نيست» كه باور شما است، بايد دور بودن واجدان آن خصيصه، از خلاف واقع و حقيقت سخن گفتن باشد.
تنها به سراغ فرموده‌اي از مولايمان ثامن الحجج علي بن موسي الرضا، عليه السلام، در تعريف و تبيين امامت، مي‌رويم؛ كسي كه در جلالت شأن ايشان، قاعدتا نبايد نزد شما، نزاعي باشد:
«...إنٌ الله عزٌ و جلٌ لم يقبض نبيٌه، صلي الله عليه و آله، حتٌي أكمل له الدين و أنزل عليه القرآن فيه تبيان كل شئ، بيٌن فيه الحلال و الحرام، و الحدود و الاحكام، و جميع ما يحتاج اليه الناس كمٌلا، فقال عزٌ و جل:«ما فرٌطنا في الكتاب من شئ»، و أنزل في حجة الوداع و هي آخر عمره،صلٌي الله عليه و آله، «اليوم أكملت لكم دينكم و أتممت عليكم نعمتي و رضيت لكم الاسلام دينا»، و أمر الإمامة من تمام الدين، و لم يمض(ص) حتٌي بيٌن لأمٌته معالم دينه و أوضح لهم سبيله، و تركهم علي قصد الحق، و أقام لهم عليٌـا،عليه السلام، علما و إماما، و ماترك شيئا يحتاج اليه الأمٌـة إلا بيٌنه، فمن زعم أنٌ الله عزٌ و جلٌ لم يكمٌل دينه فقد ردٌ كتاب الله فهو كافر به. هل تعرفون قدر الإمامة و محلها من الأمة فيجوز فيها اختيارهم؟!

إنٌ الإمامة أجلٌ قدرا و أعظم شأنا و أعلا مكانا و أمنع جانبا و أبعد غورا من أن يبلغها الناس بعقولهم، أو ينالونها بآرائهم، أو يقيموا إماما باختيارهم، إنٌ الإمامة خصٌِ الله عزٌ و جلٌ بها ابراهيم الخليل(ع) بعد النبوٌة والخلٌة مرتبة ثالثة، و فضيلة شرٌفه بها و أشاد بها ذكره، فقال:‹إنٌي جاعلك للناس إماما›، فقال الخليل(ع) سرورا بها:‹و من ذريٌتي›، قال الله تبارك و تعالي:‹لا ينال عهدي الظالمين›. فأبطلت هذه الآية إمامة كل ظالم إلي يوم القيامة وصارت في الصفوة، ثمٌ أكرمه الله تعالي بأن جعلها في ذريته أهل الصفوة و الطهارة فقال:‹و وهبنا له إسحاق و يعقوب نافلة و كلاٌ جعلنا صالحين. وجعلناهم أئمٌة يهدون بأمرنا و أوحينا إليهم فعل الخيرات و إقام الصلوة و إيتاء الزكاة و كانوا لنا عابدين›.

فلم تزل في ذريٌته يرثها بعض عن بعض قرنا فقرنا حتٌي ورٌثها الله تعالي النبيٌ، صلي الله عليه و آله، فقال جلٌ و تعالي: ‹إنٌ أولي الناس بإبراهيم للٌذين اتٌبعوه و هذا النبيٌ و الٌذين آمنوا والله وليٌ المؤمنين»فكانت له خاصٌة فقلٌدها عليٌا(ع) بأمر الله تعالي علي رسم فرض الله، فصارت في ذريته الأصفياء الٌذين آتاهم الله العلم و الايمان، بقوله تعالي: «وقال الٌذين أوتوا العلم و الإيمان لقد لبثتم في كتاب الله إلي يوم البعث»
فهي في ولد علي، عليه السلام، خاصٌة إلي يوك القيامة؛ إذ لا نبيٌ بعد محمٌٌد، صلي الله عليه و آله، فمن أين يختار هؤلاء الجهٌال.
إنٌ الإمامة هي منزلة الأنبياء، و إرث الأوصياء، إنٌ الإمامة خلافة الله و خلافة الرسول، صلي الله عليه و آله، و مقام أمير امؤمنين(ع) و ميراث الحسن و الحسين، عليهما السلام.

إنٌ الإمامة زمام الدين، و نظام المسلمين، و صلاح الدنيا و عزٌ المؤمنين، إنٌ الإمامة أسٌ الإسلام النامي، و فرعه السامي، بالإمام تمام الصلاة و الزكاة و الصيام و الحجٌ و الجهاد، و توفير الفئ و الصدقات، و إمضاء الحدود و الأحكام، و منع الثغور و الأطراف.
الإمام يحلٌ حلال الله، و يحرٌم حرام الله، و يقيم حدود الله، و يذبٌ عن دين الله، و يدعوا إلي سبيل ربٌه بالحكمة، و الموعظة الحسنة، و الحجٌة البالغة، الإمام كالشمس الطالعة المجلٌلة بنورها للعالم و هي في الأفق بحيث لا تنالها الأيدي و الأبصار.
الإمام البدر المنير، و السراج الزاهر، و النور الساطع، و النجم الهادي في غياهب الدجي، و اجواز البلدان و القفار، و لجج البحار، الإمام الماء العذب علي الظماء،
و الدلٌ علي الهدي، والمنجي من الرٌدي، الامام النار علي اليفاع، الحار لمن اصطلي به، والدليل في المهالك، من فارقه فهالك، الإمام السحاب الماطر، و الغيث الهاطل،

و الشمس المضيئة، و السماء الظليلة، و الأرض البسيطة، و العين الغرٌيزة، والغدير و الروضة.
الإمام الأنيس الرفيق، و الوالد الشفيق، والأخ الشقيق، و الأمٌ البرٌة بالولد الصغير،
و مفزع العباد في الداهية النآد، الإمام أمين الله في خلقه، و حجته علي عباده، و خليفته في بلاده، و الداعي إلي الله، والذابٌ عن حرم الله.
الإمام المطهٌر من الذنوب و المبرٌا من العيوب، المخصوص بالعلم، الموسوم بالحلم، نظام الدٌين، و عزٌ المسلمين و غيظ المنافقين، و بوار الكافرين.
الإمام واحد دهره، لايدانيه أحد، و لايعادله عالم، و لايوجد منه بدل و لا له مثل و نظير، مخصوص بالفضل كلٌه من غير طلب منه له و لا اكتساب، بل اختصاص من المفضٌل الوهٌاب.

فمن ذا الٌذي يبلغ معرفة الإمام، أو يمكنه اختياره، هيهات هيهات، ضلٌت العقول، و تاهت الحلوم، و حارت الألباب، و خسئت العيون، و تصاغرت العظماء، وتحيٌرت الحكماء، و تقاصرت الحلماء، و حصرت الخطباء، وجهلت الألبٌاء، و كلٌت الشعراء، و عجزت الأدباء، و عيبت البلغاء، عن وصف شأن من شأنه، أو فضيلة من فضائله، و أقرٌت بالعجز و التقصير، و كيف يوصف بكلٌه، أو ينعت بكنهه، أو يفهم شئ من أمره، أو يوجد من يقوم مقامه و يغني غناه، لا كيف و أنٌي؟ و هو بحيث النجم من يد المتناولين، و وصف الواصفين، فأين الاختيار من هذا؟ و أين العقول عن هذا؟
و أين يوجد مثل هذا ؟!

أ تظنٌون أنٌ ذلك يوجد في غير آل الرسول محمٌد،صلي الله عليه و آله، كذبتهم والله أنفسهم، و منٌتهم الأباطيل، فارتقوا مرتقا صعبا دحضا، تزلٌ عنه إلي الحضيض أقدامهم، راموا إقامة الإمام بعقول حائزة بائرة ناقصة، و آراء مضلٌة، فلم يزدادوا منه إلاٌ بعدا، قاتلهم الله أني يؤفكون، و لقد رامو صعبا، و قالوا إفكا، و ضلٌوا ضلالا بعيدا، و وقعوا في الحيرة، إذ تركوا الإمام عن بصيرة، و زيٌن لهم الشيطان أعمالهم فصدٌهم عن السبيل وكانوا مستبصرين.

رغبوا عن اختيار الله و اختيار رسول الله، صلي الله عليه و آله، و أهل بيته إلي اختيارهم و القرآن يناديهم: «و ربٌك يخلق ما يشاء و يختار ما كان لهم الخيرة سبحان الله و نعالي عما يشركون». وقال عزٌ و جلٌ:«وما كان لمؤمن و لا مؤمنة إذا قضي الله و رسوله أمرا أن يكون لهم الخيرة من أمرهم»، وقال:«ما لكم كيف تحكمون. أم لكم كتاب فيه تدرسون.إنٌ لكم فيه لما تخيٌرون. أم لكم أيمان علينا بالغة إلي يوم القيامة إنٌ لكم لما تحكمون. سلهم أيٌهم بذلك زعيم. أم لهم شركاء فليأتوا بشركائهم إن كانوا صادقين». و قال عزٌ و جلٌ:«أفلا يتدبٌرون القرآن أم علي قلوب أقفالها»، «أم طبع الله علي قلوبهم فهم لا يفقهون»، «أم قالو سمعنا و هم لا يسمعون . إنٌ شرٌ الدواب عند الله الصمٌ البكم الٌذين لا يعقلون. و لو علم الله فيهم خيرا لأسمعهم و لو أسمعهم لتولٌوا و هم معرضون»،أم« قالوا سمعنا و عصينا»، «بل هو فضل الله يؤتيه من يشاء و الله ذوالفضل العظيم».

فكيف لهم باختيار الإمام ؟! الإمام عالم لا يجهل، و راع لا ينكل، معدن القدس و الطهارة، و النسك و الزهادة، و العلم و العبادة، مخصوص بدعوة الرسول، صلي الله عليه و آله، و نسل المطهرٌة البتول، لا مغمز فيه في نسب، و لا يدانيه ذوحسب، في البيت من قريش و الذروة من هاشم، و العترة من الرٌسول،صلي الله عليه و آله، و الرٌضا من الله عزٌ و جلٌ، شرف الأشراف، و الفرع من عبد مناف، نامي العلم، كامل الحلم، مضطلع بالإمامة، عالم بالسياسة، مفروض الطاعة، قائم بأمر الله عزٌ و جلٌ، ناصح لعباد الله، حافظ لدين الله.

إنٌ الأنبياء و الأئمة، صلوات الله عليهم، يوفٌقهم الله و يؤتيهم من مخزون علمه و حكمه ما لا يؤتيه غيرهم، فيكون علمهم فوق علم أهل الزمان في قوله تعالي: «أفمن يهدي إلي الحقٌ أحقٌ أن يتٌبع أمٌن لا يهدٌي إلاٌ أن يهدي، فما لكم كيف تحكمون»، و قوله تعالي:
« و من يؤت الحكمة فد أوتي خيرا كثيرا»، و قوله في طالوت:«إنٌ الله اصطفاه عليكم و زاده بسطة في العلم و الجسم و الله يؤتي ملكه من يشاء، و الله واسع عليم»، و قال لنبيه،صلي الله عليه و آله:«أنزل عليك الكتاب و الحكمة و علٌمك ما لم تكن تعلم، و كان فضل الله عليك عظيما» و قال في الأئمة من اهل بيت نبيٌه و عترته و ذريٌته، صلوات الله عليهم: «أم يحسدون الناس علي ما آتاهم الله من فضله فقد آتينا آل إبراهيم الكتاب و الحكمة و آتيناهم ملكا عظيما. فمنهم من آمن و منهم من صدٌ عنه وكفي بجهنٌم سعيرا»
و إنٌ العبد إذا اختاره الله عزٌ و جلٌ لأمور عباده، شرح صدره لذلك، و أودع قلبه ينابيع الحكمة، و ألهمه العلم إلهاما، فلم يعي بعده بجواب، و لا يحيرفيه عن الصواب، فهو معصوم مؤيٌد موفٌق مسدٌد، قد أمن من الخطايا و الزلل و العثار، يخصٌه الله بذلك ليكون حجته علي عباده، و شاهده علي خلقه، و ذلك فضل الله يؤتيه من يشاء و الله ذوالفضل العظيم.

فهل يقدرون علي مثل هذا فيختارونه أو يكون مختارهم بهذه الصفة فيقدٌمونه، تعدٌوا – وبيت الله – الحقٌ و نبذوا كتاب الله وراء ظهورهم كأنٌهم لا يعلمون، و في كتاب الله الهدي و الشفاء، فنبذوه و اتٌبعوا أهوائهم، فذمٌهم الله و مقٌتهم و أتعسهم فقال جلٌ و تعالي:«و من أضلٌ ممٌن اتٌبع هواه بغير هدي من الله إنٌ الله لا يهدي القوم الظالمين»، وقال:«فتعسا لهم و أضلٌ أعمالهم»و قال:«وكبر مقتا عند الله و عند الٌذين آمنوا كذلك يطبع الله علي كل قلب متكبٌر جبٌار»،و صلٌي الله علي النبيٌ محمٌد و آله و سلٌم تسليما كثيرا»

(خداوند متعال نبي خود،صلي الله عليه وآله،را به سوي خود فرا نخواندمگر پس از اكمال دين و نزول قرآن كه در آن بيان همه چيز است ؛و در آن تبيين فرمود: حلال وحرام،حدود و احكام، و تمام آنچه كه مورد نياز تمام انسانها است؛ وفرمود: ‹ از بيان چيزي در اين كتاب فروگزار ننموده ايم ›.
و امر امامت از ويژگي تام وتمام بودن دين است، وحضرتش (ص) از دنيا رحلت ننمود مگر پس از تبيين علوم دين خود، وارائه راه آن به امت.
وپس از اگاهي از فرا رسيدن زمان سفر خود به سوي پروردگار، امت را ترك ننمود مگر پس از نصب علي،عليه السلام، به عنوان علم ونشاني در ميان امت، وامام و پيشوا براي آنان ؛ وچيزي نبود كه امت محتاج آن باشد مگر آنكه حضرتش (ص )آن را بيان فرمود. وهركه بپندارد كه خداوند دين خود را كامل ننموده، كتاب خد را قبول نكرده است، و هركه كتاب خدا را قبول نكند كافر به آنست.
آيا قدر و منزلت امام و جايگاه او نسبت به امت، امري است شناخته شده تا بتوانند نسبت به آن، وتعيين آن، مختار و مجاز باشند؟!
امامت، امري است از نظر ارزش والاترين، واز نظرشأن برترين، واز نظر مكان بالاترين، واز نظر جايگاه محكم واستوارترين، واز نظر نيل و رسيدن به آن دورترين مقام نسبت به عقل مردم، تا بتوانند با آراء خود به آن دست يابند، وبه اختيار خود آن را (امامت) برپا دارند!
امامت منزلت و مقامي است كه خداوند متعال آن را به ابراهيم، به عنوان سومين رتبه پس از مقام نبوٌت و خلٌت، اختصاص داده است؛ و يك فضيلت و برتري كه ابراهيم را به آن مجد و كرامت بخشيد، كرامتي با اعلان رسمي آن در فرموده اش: «من تورا براي مردم امام قراردادم»؛ ابراهيم(ع) با سرور و نشاط از اين اعلام، گفت: و همچنين از ذريه و فرزندانم ؟ خداوند متعال فرمود: «عهد من شامل ستمكاران نمي شود»؛ با اين فرموده به امامت هر ظالم و ستمگري تا روز قيامت، حكم بطلان داده شد، و امامت موضوعي شد انتخابي، سپس با قراردادن امامت در فرزندان ابراهيم، آناني كه خالص و پاك بودند، به ابراهيم كرامت بخشيد، و فرمود:«و به او اسحاق و يعقوب را عطيٌه‌اي اضافي داديم و همه آنان را از صالحين قرار داديم. و آنان را اماماني قرار داديم تا مردم را طبق دستور ما هدايت كنند؛ و به آنان نيكوكاري، اقامه نماز، و اداء زكات را وحي نموديم، و آنان پرستندگان ما بودند».
و همچنان، امامت در فرزندان ابراهيم، يكي پس از ديگري، و زماني پس از زماني ديگر، ارث گونه جريان داشت؛ تا اينكه خداوند متعال نبي اكرم،صلي الله عليه و آله، را وارث امامت قرار داد، و فرمود:« سزاوار ترين مردم به ابراهيم، آناني هستند كه از او پيروي كردند و اين پيامبر و كساني كه به اوگرويده اند؛ و خدا است ولي مؤمنان».
پس امامت امري شد اختصاصي براي رسول الله (ص)؛ و او نيز آن را، به امر خداوند متعال و به روشي كه از جانب خداوند ماموربه آن شده بود، آن را به علي(ع) واگذار نمود؛ و امامت امري شد قرارگرفته در فرزندان پاك و منتخب او، آناني كه خداوند متعال به آنهاعلم و ايمان عطا فرموده بود، به فرموده اش:‹ به آناني كه علم و ايمان داده شده بود، گفتند: شما طبق كتاب خدا، تا روز قيامت درنگ كرده ايد›. پس امامت امري است ثابت در اولاد علي(ع) تا روز قيامت؛ از آنجا كه پس از محمد، صلي الله عليه و آله، ديگر پيامبري نخواهد بود، پس انتخاب امام توسط اين نادانان چگونه خواهد بود....)

ادامه ترجمه اين خطبه مباركه را چندان لازم نمي يابم؛ چون عبارات بسيار گويا است، وكساني كه در اينگونه فرموده‌ها تدبر مي‌كنند، صاحبان فضلي هستند كه به ترجمه عبارات نياز ندارند.ا
و در باره امامت مولي امير المؤمنين، صلوات الله عليه،نيز آن حضرت، عليه السلام، مي‌فرمايد:
«إن الإمامة لا تكون بفعل منه في نفسه، ولا بفعل من الناس فيه اختيار او تفضيل او غير ذلك، إنما يكون بفعل من الله عز وجل فيه، كما قال لإبراهيم ‹إني جاعلك للناس إماما›، وكما قال عز وجل لداود(ع): ‹يا داود، إنٌا جعلناك خليفة في الأرض›...فالإمام إنٌما يكون إماما من قبل الله تعالي باختياره إيٌاه...»
(امامت امري نيست كه امام آن را براي خود تعيين نموده باشد؛ و نه كاري كه مردم به اختيار خود و با نگرش در بعضي برتري‌ها و مانند آن، براي او انجام داده باشند؛ بلكه كاري است ازجانب خداوند عزٌ وجل نسبت به او، چنانچه خطاب به ابراهيم مي‌فرمايد : ‹من تورا امام براي مردم قرار دادم›، و به داود(ع) فرمود:‹اي داود، ما تورا خليفه و جانشين در زمين قرار داديم›)

و از اينگونه فرمايشات از همه امامان معصوم، صلوات الله عليهم، كه به گفته شما:«در جلالت شأنشان سخن و نزاعي نيست»، بسيار است.
و هرگاه از يكي از اين امامان معصوم،عليهم السلام، از القربي آمده در آيه شريفه:
«قل لاأسألكم عليه أجرا إلا المودة في القربي» سئوال مي‌شد،
مي فرمودند: مراد از القربي، امامان معصوم مي‌باشند.
بامراجعه به كتاب شريف «بحارالانوار»،باب «كتاب الامامة»،وباب«الآل والعترة»، اينگونه روايات متواترات رامي توان مشاهده نمود.
تنها به عنوان نمونه:
«عن أبي جعفر،عليه السلام،في قوله تعالي:‹قل لا أسألكم عليه أجرا إلا المودة في القربي ›،قال:هم الأئمة(ع)»
(امام باقر،عليه السلام، فرمود: القربي، امامان، عليهم السلام، مي‌باشند)

و روايتي از مصادر اهل سنت:
«عن ابن عباس قال لمٌا نزلت هذه الآية، قيل:يارسول الله! من قرابتك هؤلاء الٌذين وجبت علينا مودٌتهم ؟ فقال: علي و فاطمة و إبناهما»2
با تدبر در اين گفته، مي‌يابيم : آنچه از خصايص و ويژگي هايي كه در حق اهل البيت(ع) به ما رسيده است، حق است.
با فرموده‌اي كه از مولي اميرالمؤمنين،عليه السلام، بازگو شد:
«ما من شئ تطلبونه إلاٌ و هو في القرآن، فمن اراد ذلك فليسئلني»
و در پي امر خداوند متعال: وأتوا البيوت من أبوابها»

و فرموده مولي اميرالمؤمنين،عليه السلام:
«نحن الشٌعار و الأصحاب وا لخزنة و الأبواب، و لا تؤتي البيوت إلاٌ من أبوابها، فمن أتاها من غير ابوابها سمٌي سارقا؛ فيهم كرائم القرآن، و هم كنوز الرحمن، إن نطقوا صدقوا، و إن صمتوا لم يسبقوا»
و فرموده إمام صادق، عليه السلام: « و عندنا و الله علم الكتاب كله»
كه از اين فرموده‌ها در شأن اهل البيت(ع) چه بسيار!
تكرار مي‌كنم :حد اقل خصيصه جلالت شأني را كه نسبت به اين خاندان مدعي بوديد، بايد غيرخلاف و اقع و حقيقت سخن گفتن آنان باشد.

پس خانداني كه واجد علم كتاباند، كتابي كه «ما فرٌطنا في الكتاب من شئ»، قابليت پياده كردن نظام تشريع، بر اساس اين دانش و به مقتضاي رشد بشر در ادوار مختلفه، در آنان قرار داده شده است؛ كه اين همان معناي امامت قرار داده شده در امام است .
«إنٌه ليس علي الإمام إلاٌ ما حمٌل من أمر ربٌه»
پس، شيعه هيچگاه براي خود: امام، حافظ دين، و امام غائب انتخاب نكرده است؛ چون اينگونه امور خاص ناظم نظام تشريع است، كه دخالت در آن شرك محض است.
اگر در اوامر خدوند متعال، و انطباق آن بر اهل البيت(ع)، و در صدق فرموده‌هاي اهل البيت(ع)، كساني كه به گفته شما:
«در جلالت شأن آنان نزاع و سخني نيست»، ترديدي است؛ پس ابتدا بايد در جلالت شأن اهل البيت(ع)، و سپس در وجوب يا عدم وجوب اطاعت امر پروردگار در:
«ما آتاكم الرسول فخذوه»، تجديد نظر شود!
«قل لا أسئلكم عليه أجرا إلاٌ المودة في القربي»
«يا أيٌها لٌذين آمنوا اطيعوا الله و اطيعوا الرسول و أولي الامر منكم، فإن تنازعتم في شئ فردٌوه إلي الله و الرٌسول و أولي الأمر منكم»
«وأتوا البيوت من أبوابها».

و اما اين گفته:
اما نگاه جستجوگر تاريخ- تجربي- پسيني صادقانه مي‌خواهد ببيند.كه جدٌ و جهد اين "حافظان" چه چيز را براي شيعيان محفوظ نگهداشته است كه غير شيعيان از آن محروم مانده اند؟»
عرض مي‌شود:
با طرح اين سئوال، مطلبي ديگر به ذهن‌ها خطور مي‌كند:
نگاه جستجوگر تاريخ- تجربي_پسيني صادقانه مي‌خواهد ببيند كه جدٌ و جهد پيامبر اسلام، چه چيز را براي مسلمانان آورده كه سائرملل از آن محروم مانده اند؟
امت اسلامي از نظر دانش روز، بسيار عقب مانده تر از ملت‌هاي غير مسلمان معاصر است!

اسـلام، يعني نظام تشريعي وحياني: همراه با علوم و معارفي جهت خداشناسي، با يك سلسله قوانين و مقررات براي تربيت خود، اداره جامعه، اداره مملكت، و اداره بشريت؛ كه پياده شدن آن، پس از فراگيري قوانين و مقررات آمده در آن، به عهده خود بشر است.
در نظام تكوين، خلاف نظام حاكم عملكردن، غير ممكن است؛ چون پي آمد آن فساد و نابودي است.
در نظام تشريع، بشر مختار به عمل كردن يا نكردن طبق قوانين و مقررات آن نظام است؛ و اجباري،همچون اجبار حاكم بر نظام تكوين، در بين نيست، «لا اكراه في الدين»؛ با اينكه عدم پاي بندي به مقررات نظام، فساد و هلاكت تدريجي انسان را درپي دارد.
در ملل متمدن روز، پاي بندي هر ملتي به عمل طبق مقررات و قوانين مملكتي خود بيشتر، پيشرفت جامعه از هر نظر در آن مملكت بيشتر، و تمدن در آن مملكت شكوفاتر؛ كه حقيقتي است كاملا مشهود.

رشد جوامع متمدن، به دنبال بالارفتن دانش عمومي در آن جوامع، آگاهي آنان را نسبت به لزوم رعايت قوانين و مقررات نظام،و عمل طبق آن را، در پي داشته است؛ بدون اينكه عاملي به نام دين مشوق آنان در اينگونه امور باشد.
امت‌هاي اسلامي را نه از آورده‌هاي اسلام خبري است، و نه از علوم تجربي حاصله براي بشر !
در موضوع خداشناسي، آورده‌هاي اسلام را به كنار نهاده؛ و سراغ فرهنگ‌هاي پيش از اسلام رفته اند، و خود را با آن مشغول داشته،و درپي اين برمي آمدند كه به فرهنگ‌هاي بيگانه، رنگ دين زنند؛ و آن را به عنوان علوم اسلامي در امر توحيد، به امت اسلامي معرفي نمايند.
و اكنون نيز فرهنگ قديم ايراني، «هرچه هست همه ايزد است» يا:«هوكل الاشياء» به نام عرفان اسلامي برحوزه و دانشگاه حاكم گرديده، و بيش از پيش، امت اسلامي را از اسلام و علوم اسلامي، دور نموده است.

شرط بهره‌وري از اسلام، تزكيه و ايمان حاصله در پي تعلم و آموزش است؛ كه از هيچيك از آندو در جوامع اسلامي اثري نيست.
حصول ايمان، در پي شناخت آورده‌هاي اسلامي است؛ و نتيجه بخش بودن ايمان پس از عمل صالح است.
آيا، در جوامع اسلامي گروهي كه اين شرط لازم و ملزوم يكديگر در آنان پياده شده باشد، اثري مي‌توان يافت ؟!
«فأمٌا الذين آمنوا و عملوا الصالحات فيوفيهم أجورهم و يزيدهم من فضله؛ و أمٌا الٌذين استنكفوا و استكبروا فيعذٌبهم عذابا أليما و لايجدون لهم من دون الله وليـٌا و لا نصيرا
(و اما آنان كه ايمان آورده و عمل صالح انجام دهند، پاداششان را به طور كامل خواهد داد، و از بخشش خود نيز بر آنها خواهد افزود؛ و اما آنان كه استنكاف كرده و تكبر ورزند، به عذابي دردناك آنان را تعذيب مي‌نمايد؛ و براي خود،غير از خدا،يار و ياوري نيابند)
جوامع اسلامي را كدميك از دو گروه تشكيل مي‌دهند:
1- «فأما الٌذين آمنوا و عملوا الصالحات ...
2-«و أمٌا الٌذين استنكفوا و استكبروا ...
آيا، از گروه اول در جوامع اسلامي؛ اثري مي‌توان يافت؟!

در نور بودن آيات قرآن كريم، قاعدتا نبايد در شما مانندي شكي باشد«جائكم من الله نور و كتاب مبين»؛ ولي، آيا اين نور در همگان با همان ويژگي ذاتي خود، يعني : منوٌريت(روشني بخشي) قابل تنفيذ و تاثير است ؟!
«و إذا ما أنزلت سورة فمنهم من يقول أيٌكم زادته هذه إيمانا؛ فأمٌا الٌذين آمنوا فزادتهم إيمانا و هم يستبشرون. و أمٌا الٌذين في قلوبهم مرض فزادتهم رجسا إلي رجسهم و ماتوا و هم كافرون»
(با نازل شدن سوره اي، افرادي مي‌گويند: اين سوره بر ايمان كداميك از شما افزوده است ؟! كساني كه ايمان آورده‌اند نزول سوره‌اي بر ايمان آنان افزوده و آنان را مسرور مي‌نمايد. اما در مريض دل ها، نزول هر سوره‌اي بر پليدي آنان مي‌افزايد وكافر مي‌ميرند)

ذاتي نور، روشني بخش بودن آن است؛ ولي كور دلي، مانع تنفيذ نور و روشني بخشي آن در دل‌ها مي‌شود.
پس شرط بهره وري از اسلام، ايماني بر اساس فراگيري علوم و معارف آن، و عمل طبق قوانين نظام تشريع است.
علت عقب ماندگي در علوم تجربي روز، چيست ؟
كوتاهي در آموزش و فراگيري دانش‌هاي مربوطه.
عدم بهره وري ملت‌هاي مسلمان از اسلام، چيست ؟
عدم آموزش و فراگيري آورده‌هاي وحياني اسلام از منابعي موثق.
اگر امت‌هاي اسلامي به آورده‌هاي وحياني اسلام آشنا مي‌شدند، و به آن عمل مي كردند؛ آنگاه دقت در نتيجه اين دانش و عمل، ما را به ارزش بازدهي اسلامي مي رساند؛ ولي با عدم فراگيري آورده‌هاي اسلامي از منابعي موثق، و عدم عمل مطابق آن آورده ها؛ نگرش در بازدهي اسلام در امت‌هاي اسلاي، امري خطا و بي مورد است.

اين قضيه، در شيعه بيشتر صادق است؛ زيرا در شيعه با ختم نبوت، همه امور ختم نشد؛ بلكه با تمسك به «قرآن كريم + اهل البيت(ع)»، فراگيري علوم قرآني همچنان بايد ادامه مي‌يافت؛ هرچند كه سياست روز حكومت قرآن را از صدر اسلام، به سلطنت تبديل كرده باشد؛چنانچه مولي اميرالمؤمنين، عليه السلام، مي‌فرمايد:
«...فلمٌا مضي عليه السلام تنازع المسلمون الأمر من بعده. فوالله ما كان يلقي في روعي و لا يخطر ببالي أنٌ العرب تزعج هذا الأمر من بعده- صلي الله عليه و آله و سلٌم- عن أهل بيته، و لا أنٌهم منحوه عنٌي من بعده! ...»
(به خدا سوگند، هرگز فكر نمي كردم، و به خاطرم خطور نمي كرد كه عرب بعد از پيامبر، امر امامت را از اهل بيت او بگردانند؛ و آن را، پس از او، از من دور سازند!)

ولي، اهل البيت(ع) از وظيفه خود در ادامه تبليغ رسالات، و تزكيه و تعليم امت، تا آنجا كه قابل پياده شدن بود، كوتاهي ننمودند؛ وزندگي پر مشقت و شهادت همه آنان، در پي انجام همين وظائف محوله بوده است «ليس علي الإمام إلاٌ ما حمٌل من أمر ربٌه»
همگان موفق به استفاده از اين فرصت‌ها براي آموزش آورده‌هاي اسلامي نشده اند«قليل من عبادي الشكور».
پس بايد سراغ اندك افرادي رفت كه توفيق استفاده از اين فرصت‌هاي خدادادي را يافته، و به آموزش آورده‌هاي اسلام نزد معلمين انحصاري موفق گرديده اند؛ و ديد آنان چه كسب كرده و چه امتيازي را واجد شده‌اند.
«و رحمة ربٌك خير مـمٌا يجمعون» براي اكثريت نبايد بيش از يك تئوري باشد، مگر اندك افرادي كه اين رحمت ربٌ را وجدان نموده و به آن رسيده باشند.

اين رحمت ربٌ همه جا هست، و ما همچون ماهي در آب، در آن غوطه وريم؛ با اينوصف رسيدن به آن و وجدان آن، توفيق همگان نيست.
همچنين است حكم در برداشت از قرآن كريم.
«لا يجهلنٌكم الٌذين لايعلمون . إنٌ علم القرآن ليس يعلم ما هو إلاٌ من ذاق طعمه، فعلم بالعلم جهله، و بصٌر به عماه، وسمع به صممه، و أدرك به ما فات، وحيٌي به بعد إذ مات، و أثبت عند الله عزٌ ذكره الحسنات، و محي به السيئات، و أدرك به رضوانا من الله تبارك و تعالي. فاطلبوا ذلك من عند أهله خاصة، فإنٌهم خاصٌة نور يستضاء به، و أئمة يقتدي بهم؛ هم عيش العلم و موت الجهل...»
(نادانان شما را به جهالت و ناداني نكشانند. علم قرآن را كسي نمي داتد، مگر آنكه طعم آن را چشيده، وبا علم به آن، ناداني و جهل خود را بر طرف نموده باشد؛ وكوري خود را با قرآن به بصيرت و بينائي، و ناشنوائي خود را به شنوائي، تبديل نموده باشد؛ و آنچه را كه از دست داده، با قرآن به آن رسيده باشد؛ و به آن زيستن همچون مرگ را به حيات و زندگي نبديل نموده باشد؛و خوبي‌هاي خود را نزد خداوند سبحان به ثبت رسانده باشد، و بدي‌ها را به كمك قرآن از بين برده باشد؛ و رضا و خوشنودي خداوند متعال را به آن، به دست آورده باشد. پس، علم قرآن را تنها از اهلش بخواهيد، كساني كه به آن تخصيص يافته اند؛ چون آنانند آن نور خاصي كه روشنائي از آن طلب مي‌شود؛و اماماني كه به آنان اقتداء مي‌شود؛كه آنانند حيات و زندگي علم، و مرگ و نابودي جهل) اگر تمسك شيعه و علماء شيعه به اهل البيت(ع) مي‌بود، و از آنان آورده‌هاي وحياني اسلام را فرا گرفته بودند؛ جا داشت دقت شود و سئوال شود : نتيجه اين فراگيري، و امتياز حاصله براي آنان، چه بوده است.

ولي با عدم تمسٌك به اهل البيت(ع)، و سراغ فرهنگ بيگانگان رفتن، آيا، بازهم بايد پرسيد كه شيعه بودن چه امتيازي براي آنان داشته است ؟!
اگر حوزه يا دانشگاهي فعال، داراي كلاسهاي درس، وحضور طلبه و دانشجو در آن ملاحظه شود؛ جستجو از بازدهي كار آن حوزه و دانشگاه صحيح است.
و لي در صورت عدم مشاهده ي: تشكيل كلاس درسي، حضوراستاد و دانشجويي، و فعاليت علمي؛ در پي بازدهي كار آن حوزه و دانشگاه برآمدن، خطا است.
اينست عينا حكم اسلام و تشيٌع .

اگر شخص رسول الله،صلي الله عليه و آله، اصرار مي‌فرمايد(رواياتي از منابع اهل سنت):
«عليٌ منٌي بمنزلتي من ربٌي»،«علي وعاء علمي و وصيي و بابي الذي أوتي منه»، و مانند آن . و يا فرموده‌هاي اهل البيت(ع) :
«...فجائهم بتصديق الٌذي بين يديه، و النٌور المقتدي به. ذلك القرآن فاستنطقوه، و لن ينطق و لكن أخبركم عنه: ألا، إنٌ فيه علم ما يأتي، و الحديث عن الماضي، و دواء دائكم، و نظم مابينكم»
(...و فرستاد براي آنان چيزي را كه تصديق كتابهاي آسماني پيشين بود، و نوري كه بايد به آن اقتدا كنند؛ اين نور همان قرآن است، آن را به سخن آريد. هرچند كه هرگز سخن نمي گويد؛ اما من از جانب او به شما خبر مي‌دهم :آگاه باشيد، كه در قرآن است دانش آينده، خبر گذشته، داروي بيماري‌هاي شما، و نظم حيات اجتماعي شما)
«يا كميل لاتأخذ إلاٌ عنٌا تكن منا» (پذيراي سخن از غير ما مباش، تا از ما باشي)
و يا: «نحن الراسخون في العلم، و نحن نعلم تأويله»
(مائيم راسخان در علم، و مائيم دانا به تفسير قرآن)
«بنا عبد الله، و بنا عرف الله، و بنا وحٌد الله»،
(عبادت خدا، شناخت خدا، و توحيد خدا به ما است)، و مانند آن.
و يا فرموده امام صادق،عليه السلام:
«إنٌ الله عزٌ و جلٌ أوضح بأئمة الهدي من أهل بيت نبينا عن دينه، و أبلج بهم عن سبيل منهاجه، و فتح بهم عن باطن ينابيع علمه، فمن عرف من أمة محمد،صلي الله عليه و آله، واجب حق امامه، وجد طعم حلاوة ايمانه، و علم فضل طلاوة اسلامه، لأنٌ الله تبارك و تعالي نصب الإمام علما لخلقه، و جعله حجة علي موادٌه و عالمه...و ما لاينال ما عند الله إلاٌ بجهة اسبابه، و لا يقبل الله عمل العباد إلاٌ بمعرفته...»
(خداوند متعال از طريق امامان هدايت گر از اهل بيت نبي ما، به تبيين دين خود پرداخت، و راه خود را به وسيله آنان روشن ساخت، و باطن علم خود رابه وسيله آنان گشود. پس آنكه از امت محمد،صلي الله عليه و آله، حق واجب امام خود را بشناسد، شيريني و حلاوت ايمان خود را چشيده، و به فضل و برتري اسلام موردقبول خود، آگاه گشته است. چون خداوند متعال امام را به عنوان علم و نشان براي خلقش نصب نموده، و او را براي كساني كه همواره در راه رشد و تعالي هستندو براي همه اهل عالم، حجت و دليل قرار داده است...به آنچه نزد خداوند است نمي توان رسيد مگر از طريق سبب ها؛ و خداوند متعال اعمال بندگان را نمي پذيرد مگر به شناخت آنان امام را)
به منظور نماياندن راه انحصاري فرا گيري معالم دين، به امت اسلامي است؛ تا پس از رحلت رسول الله،صلي الله عليه و آله، به فرهنگ‌هاي قبل از اسلام بر نگردند؛ و براي خدا شناسي، سراغ كتاب اثولوجيا مانندي كه فلوطين يوناني مؤسس مكتب«نوافلاطونيان» آن را تدوين نموده، نروند.

ولي مي‌بينيم افرادي با عنوان آيت اللهي، رسما اعلام مي‌دارند:
«دانشمندان اسلامي كه فلسفه را از يونان آوردند و تعديل كرده، خود صاحب نظر شدند؛ انگيزه آنان اين بود كه بعد(دوري) معارفي و عقلي قرآن را بهتر بفهمند و بتوانند آن را ضابطه مند كنند...علوم ادبي و عربي و علوم استدلالي(منطق) براي اين جنبه‌هاي قرآن پديد آمد و فلسفه نيز براي معارفي كه قرآن دارد، مورد استفاده قرار مي‌گيرد»
حال، اگر امت اسلامي به وظيفه خود در آموزش و فراگيري علوم اسلامي از منابع موثق، عمل ننموده باشد؛ وعدم دانش او، مانع از تعلق امتياز اسلام و تشيع به او شده باشد؛ ملامت سزاوار امت اسلامي است، يا سزاوار اسلام و تشيع؟!
من به مرضي مبتلا شده ام، پزشك معالج نيز براي تشخيص و درمان مرض من، وجود دارد.
آيا، عدم مراجعه من به پزشك؛ و يا، به دلائلي سياسي، عدم اجازه حكومت وقت به پزشك براي نظارت بر بيماران؛ ملامت عدم صحت من، بر پزشك و علوم پزشكي است؟!
يا بر سهل انگاري خود من، و عوامل بازدارنده پياده شدن علم پزشكي در جامعه؟!

و اما اين سخن:
«اكر بزرگترين مفسٌران و عارفان و متكلمان و مدافعان ديانت اند، از ميان غير شيعيان برخواسته اند، وحتي شيعيان در اين حوزه‌ها وامدار آنان بوده‌اند... به حق عظيمي كه تفسير مفاتيح الغيب فخرالدين رازي بر الميزان طباطبائي دارد و صدها نمونه ديگر) و اگر هم اختلافي دارند(كه دارند) به هيچ وجه چنان نيست كه آراء شيعيان برتري بي چون و چرا بر ديگران يافته باشد. واگر فقيهان اند، نه فقهي كه غير شيعيان بنا كرده‌اند فروتر از فقه شيعيان است و نه تفاوت آراء فقهي شيعيان و غير شيعيان، از تفاوت آراء فقيهان شيعي(اصوليان و اخباريان)، بيشتر و عميق تر است.و نه چنين تفاوت‌هاي خرد يا درشت فقهي و قشري(كه في المثل"در وضو" پا را بجاي مسح كردن، بشويند، يا در رضاع، چند جلسه شير بدهند...) مدخليتي در گوهر ايمان كه پارسايي است، دارد. عمده عزم بر طاعت و عبوديت است كه با هر نظام فقهي قابل جمع است» عرض مي‌شود:
براي سنجش حق و باطل، يا سنجش ارزش آئين و مكتبي، سراغ افراد يا پيروان آن مكتب رفتن، نشانگر هدف در تخطئه و كوبيدن آن آئين و مكتب است.

چون شرط لازم براي شروع به سنجش، حصول يقين به تطابق عملكرد آن افراد با اصول آئين و مكتب مورد مطالعه است.
مي گويند:«إنٌ الحقٌ و الباطل لا يعرفان باقدار الرجال؛اعرف الحقٌ تعرف اهله، اعرف الباطل تعرف اهله»
ابتدا بايد تشيع، يعني: مكتب اهل البيت(ع)، وشرائط لازم براي شيعه بودن؛ وغير تشيع، و عوامل ورود به تشيع يا خروج از آنرا شناخت، و سپس در پي مقايسه آن دو برآمد.

امامان معصوم و پيشوايان مكتب تشيع، عليهم السلام، در توصيف شيعه فرموده اند:
«شيعتنا المسلٌمون لأمرنا، الآخذون بقولنا، المخالفون لأعدائنا، فمن لم يكن كذلك فليس منٌـا»
پس، تسليم اوامر اهل البيت(ع) بودن، فرموده‌هاي آنان را گرفتن، مخالف دشمنان آنان بودن، از شرايط لازم شيعه بودن است؛ كه در صورت عدم وجود يكي از شرايط ياد شده در فردي، از دائره تشيع خارج بودن او، قطعي است.
پس علوم و معارف اسلامي تبيين شده در مكتب اهل البيت(ع) در كساني قابل پياده شدن است كه واجد شرايط ياد شده باشند.

در تاييد اين مطلب، كافي است بازگويي فرموده امام صادق، عليه السلام:
«كذب من زعم أنه من شيعتنا و هو متمسك بعروة غيرنا»
همين عبارت:
«اكر بزرگترين مفسٌران و عارفان و متكلمان و مدافعان ديانت اند، از ميان غير شيعيان برخواسته اند، وحتي شيعيان در اين حوزه‌ها وامدار آنان بوده اند(به ... و خضوع او در مقابل محي الدين عربي بينديشيد
حاكي از عدم بينش صحيح نسبت به دين اسلام است.
عرض شد: گوساله پرستي نيز دينداري است، و ارسال رسل و انزال كتب در تمام ادوار، براي رهائي بشر از اينگونه دينداري‌ها بوده است.

از كجا مي‌توان پي برد تفسير آيات قرآن كريم، مطابق با حقيقت است.
مگر خداوند متعال تبيين و تفسير كتاب علمي قرآن را در تبيين خود، منحصر ننموده است «ثمٌ إنٌ علينا بيانه» ؟!
و اعلام فرمود: «ثمٌ أورثنا الكتاب الٌذين اصطفينا من عبادنا»؛ كتاب و علم كتاب را نزد كساني منتخب ار جانب خود، قرار داده ايم .
قرار اين كتاب در كجا مي‌تواند باشد ؟ در محلي كه طهارت ذاتي آن باشد، چون «لايمسٌه إلاٌ المطهرون».
آيا، پاك ترين و طاهرترين محل، نبايد جايي باشد كه خداوند متعال، طهارت آن را اعلام فرموده است ؟
«إنٌما يريد الله ليذهب عنكم الرجس اهل البيت فيطهٌركم تطهيرا»
پس محل قرار قرار قرآن و علوم قرآن، تنها و تنها اهل البيت(ع) مي‌باشند.

و اين خانداني كه در حقشان سخن شما اين بود: «در جلالت شأن آن بزرگواران سخني و نزاعي نيست»، با عباراتي مختلف فرموده اند:
«فنحن الذين اصطفانا الله عزٌ و جل و أورثنا هذا الٌذي فيه تبيان كل شئ»2
«مائيم آنكه خداوند متعال آنان را انتخاب و قرآني را كه در آن تبيين همه چيز است نزد ما به ارث گذارده است»
ويا فرموده مولي اميرالمؤمنين، عليه السلام:
«إنٌ الله طهٌرنا و عصمنا و جعلنا شهداء علي خلقه، و حجته في أرضه، و جعلنا مع القرآن و القرآن معنا، لا نفاره و لايفارقنا»
ويا فرموده امام صادق، عليه السلام: علم الكتاب و الله عندنا».

در نتيجه، تنها تفسير و تبييني از آيات قرآن را مي‌توان تفسير ناميد، كه براساس فرموده‌ها و تعاليم اهل البيت(ع)، باشد؛ چون ديديم اين خاندان اعلام فرموده بودند: «ليس شئ أبعد من عقول الرٌجال من تفسير القرآن»
وچون تفاسير غير مقتبس از اهل البيت(ع)، چه تفاسير سني و چه شيعي، نمي تواند از تفسير به رأي دور باشد، صاحبان آن از نظرمكتب اهل البيت(ع)، و طي اين حكم:
«من فسربرأيه آية من كتاب الله فقد كفر»،كافرند.

عارفان و متكلمان را طي اين عبارت:
«اكر بزرگترين مفسٌران و عارفان و متكلمان و مدافعان ديانت اند»، به مدافعان دين توصيف نمودن، حاكي از همان عدم برداشت صحيح شما از دين اسلام است، اسلامي كه به وسيله اهل البيت(ع) تبيين شده است.
چون روش عارفان مخصوصا، در تناقض كامل با دين اسلام است؛ زيرا:
«يعبدون من دون الله ما لم ينـزٌل به سلطانا» معبود عارفان هستي است، بدون اينكه در كتاب و سنت پشتوانه‌اي بر تاييد صحت اين معبود،يعني: خدابودن هستي، وجود داشته باشد.
و به همين دليل است فرمايش اهل البيت(ع) در حق آنان:
«فمن ذهب إلي زيارة أحد منهم حيا او ميتا فكأنٌما ذهب إلي زيارة الشيطان و عبدة الاوثان...» پس حكم عارفاني كه شما از آنان سخن مي‌گوئيد نسبت به اسلام، همچو حكم گوساله پرستان، خورشيد و ماه پرستان، و مانند آن، مي‌باشد.
و عرفان همان فرهنگ قديم ايراني است و آن را با اسلام هيچ رابطه‌اي نيست؛ اگر لازم شد به توضيح اين مطلب نيز خواهم پرداخت.

و اهل كلام نيز گروهي هستند كه همواره اهل البيت(ع) شيعيان را از نشست با آنان، هشدار مي‌داده اند:
«إيٌاك و اصحاب الكلام و الخصومات و مجالسهم. فإنٌهم تركوا ما أمروا بعلمه و تكلٌفوا ما لم يؤمروا بعلمه حتيٌ تكلفوا علم السماء»
(بپرهيز از اصحاب كلام و از گفتگو باآنها؛ آنان آنچه را موضف به فراگيري آن بودند ترك نموده، و خود به مشقت انداختند در
زمينه هايي كه موظف نبودند، تا اينكه به هيئت نيز پرداختند)
«فإنٌ الكلام و الخصومات تفسد النية و تمحق الٌدين»
(كلام و بحث در آن، فساد درون و نابودي دين را در پي خواهد داشت)
پس، عارفان و متكلمان مدافعان دين خود هستند؛ وآنان را با اسلام كاري نيست، هرچند ادعاي اسلام كنند.
«عمده، عزم بر طاعت و عبوديت است»
طاعت و عبوديت كي ؟ گوساله، گاو، خورشيد، ماه، هستي،....

در اسلام، اساس دين، شناخت و معرفت معبود، عنوان شده است:
«أول الدين معرفته»؛ و ارسال رسل و انزال كتب نيز به منظور هدايت بشر به سوي معبود حقيقي او بوده است.
آيا، از چيستي معبودي كه در اسلام از او صحبت مي‌شود، سخني گفته شده است ؟!
آيا، به مسلمان اجازه انديشه و سخن در ذات، داده شده است ؟!
پس عارفان به آنچه به نام معبود رسيده اند،يعني: هستي، انتخاب خودسرانه نياكان آنان است، بدون رعايت شرط لازم الاتباع ما لم ينـزل به سلطانا؛ و در نتيجه معبود آنان، غير معبود معرفي شده در فرهنگ اسلامي است!
عدم تمسك به اهل البيت(ع)، انصراف عرفاي اسما شيعه را از تشيع و اسلام موجب گشته؛ و خضوع در برابر محي الدين، به سبب و گرايش به سوي فرهنگ‌هاي قبل از اسلام است!

با انتخاب معبودي خودسرانه، خروج آنان از تشيع و اسلام، قطعي است؛ پس نبايد رفتار خطا يا صواب اينگونه افراد به عنوان ميزاني در سنجش مكتب تشيع به حساب آيد.

واما اين گفته:
«مقام "شرح و تبيين و حفاظت و صيانت" اگر به ظاهر شريعت راجع شود، در ميزان تاريخ و تجربه، وزن گراني نمي يابد و اگر به ولايت باطني راجع شود، آن حديث ديگري است كه جز بسط تجربه نبوي مفاد و معنايي ندارد. و سالكان طريق قرب را، به تفاريق و تفاوت، از آن رزقي و نصيبي هست»
عرض مي‌شود:
اگر ملاك و ميزان، تاريخ و تجربه باشد؛ غير خداپرستي همواره سنگين تر از خدا پرستي، و امري بوده است حاكم بر انسان‌ها .
«و ما آمن معه إلا قليل»، «قليلا ماتؤمنون»،«إلا الٌذين آمنوا و عملوا الصالحات و قليل ماهم »
و اگر معدودي هم خداپرست يافت مي‌شده اند، ايمان بيشتر آنان با شرك آلوده بوده است «و ما يؤمن أكثرهم بالله إلاٌ و هم مشركون» .

و اندك افرادي كه به رستگاري رسيده اند، تنها كساني هستند كه تسليم محض خداوند متعال بوده، و با فراگيري علوم و معارف وحياني از منابع موثق، به شناخت نسبي خود و خالق و مالك خود،يعني: خداوند متعال، نائل گرديده‌اند.
حال كه اين گروه انكند، آيا تقصير از تزكيه و تعليم اديان است؛ يا فرار بشر از آموزش و فراگيري، و فرار او از تزكيه و عمل طبق مقرارت نظام؟!
نصيب سالكان طريق، قرب به چي است ؟!
قرب به عجل سامري، اصنام، و يا به خود خدا يابي؟!
عارفي كه نسبت به چگونگي عملكرد اندام خود، جاهل است؛ و دربرابر استيلاء خواب، و يا حمله پشه و مگسي براو، توان دفع آن را از خود ندارد؛ و مدت زندگي او را به لحظه نسبت به اين جهان هستي، نمي توان تعبير كرد؛عدم تسليم، او را به بيراهه كشانده و خود و همگان را خدا مي‌يابد؛ و رسما ادعاي خدائي مي‌كند، و اين ادعارا براي همگان نيز، جائز مي‌داند: «صحٌ لـه التـألٌه».
وجهان وجهانيان را خيال و پوچ مي‌پندارد، كه ارثي است از فرهنگ ايران باستان؛ بدون هيچگونه رابطه‌اي با آورده‌هاي وحياني نبوي!
تمام اديان و مذاهب را با پاروي ناباوري روبيدن؛ حاكي از تخليه دروني از احساس عبوديت و مملوكيت است؛ و خود را شايد خدا يافتن!
تاريخ را ميزان و ملاك صحت و سقم باور‌ها قرار دادن، حاكي از ايجاد حالت فرار از عبوديت و مملوكيت است.

و اين گفته شما:
«اگر تمدني، تمدني اسلامي است، آنگاه همه اين تمدن، نمايشگاه آن اسلامي است كه به آن جان و نام داده است. نمي توان پاره‌هاي خوب را از آن اسلام و پاره‌هاي بد را محصول توطئه دشمنان اسلام دانست»
عرض مي‌شود:
آيا، ملتي را متمدن به تمدن اسلامي بر اساس باورهاي استوار بر علوم وحياني،
يافته‌ايد؟!

دعاوي بسيار است؛ آيا در شما معرفت و شناختي نسبت به موارد مورد ادعاء، و شناختي نسبت به تطابق يا عدم تطابق اين دعاوي با موارد مورد ادعاء، حاصل شده است؛ تا بر صحت و يا سقم آن دعاوي، بتوانيد حكم كنيد ؟!
تاريخ نزد شما داور است!
آيا، حكومت‌هاي اسلامي بني اميه و بني العباس، براساس نظام و علوم وحياني اسلام، استوار بودند ؟!
البته، لازمه توان پاسخ به اين پرسش، ابتداء شناخت علوم وحياني اسلام، و سپس شناخت عملكرد بني اميه و بني العباس، است.

بسيار بجا بود كه عباراتي رساناي مراد شما از «بسط تجربه نبوي» نيز، بيان مي‌فرموديد!
قضاوت تاريخ را به سوي مردمي كشانده ايد، كه نه آنان را از آورده‌هاي وحياني اسلام، خبري است؛ و نه از عمل طبق برنامه نظام تشريع، در آنان اثري!
نظام بهداشتي، بر جهان و بر يكايك ما انسان ها، حاكم است.
براي ارزيابي اين نظام حاكم، سراغ تاريخ مي‌رويم؛ يا سراغ ميزان آگاهي مردم ازنظام يهداشتي حاكم، و ميزان رعايت آنان از اصول آمده در اين نظام ؟!
اگر، قضاوت چگونگي عملكرد نظام بهداشتي را به تاريخ بسپاريم، جز مردود شدن نظام، و غير مثمر ثمر يافتن آن، نتيجه‌اي ديگر حاصل نخواهد شد!

ليكن، اگر قضاوت را به دانشي بسپاريم كه به ما از ميزان شناخت مردم از نظام بهداشت، و از ميزان رعايت آنان از مقررات نظام، خبر دهد؛ خواهيم ديد، نظام بهداشت حاكم، نظام كاملي است؛ ولي همواره قصور و كوتاهي از جانب مردم نسبت به آگاهي از مقررات نظام، و عمل طبق مقررات آن بوده است.
هر فرد يا ملتي، با آگاهي و دانش بيشتر نسبت به نظام جهاني بهداشت، و عمل بهترطبق مقرات آن نظام، و عدم تجاوز به حدود و ثغور آن؛ سلامت در آن فرد يا ملت، بيشتر؛ و رنج و تعب از عدم سلامتي وبهداشت در آن فرد يا جامعه كمتر.
اولين آسيب پذير در ناديده گرفتن حدود و مرزهاي بهداشت، خود فرد است با از دست دادن سلامتي خود، و در رنج به سر بردن از اثرات سوء امراض!

حال، با عدم رعايت حدود و مرزهاي بهداشت؛ آيا علت حاكم بودن ناسلامتي و امراض بر فرد يا جامعه‌اي، به نظام بهداشت نسبت داده مي‌شود، يا به خود فرد و جامعه ؟!
اين حكم، در همه ً نظام‌هاي حاكم برجهان، و از آنها نظام تشريع، يعني: دين، عينا جاري و ساري است.
در تبيين مواردي از نظام تشريع، مي‌بينيم خداوند متعال ما را از تعدي و تجاوز نسبت به نظام تشريع، هشدار مي‌دهد:
«تلك حدود الله، فلا تقربوها»، «تلك حدود الله فلا تعتدوها، و من يتعدٌ حدود الله فأولئك هم الظالمون»، «ومن يتعدٌ حدود الله فقد ظلم نفسه»،...

حال، با عدم رعايت حدود و مرزهاي نظام تشريع كه لازمه آن ظلم بر خود است، ظلمي كه اثرات سوء آن فورا بر فرد يا ملتي حاكم مي‌شود؛ آيا، اين اثرات سوء حاكم بر افراد و ملت ها، به نظام تشريع وعدم كارسازي آن نسبت داده مي‌شود؛ يا به خود انسان‌ها و ملت هايي كه:
1- در پي شناخت حدود و مرزهاي نظام تشريع برنيامده، و در نتيجه نتوانسته‌اند آن حدود و مرزها را رعايت كنند ؟!
2- ويا اگر هم در اندكي آگاهي نسبت به بعضي ازحدود و مرزهاي نظام تشريع، حاصل شده است؛ عدم تجاوز به آن حدود و مرزها را رعايت ننموده اند!

در اسلام، اساسي ترين رمز دستيابي به حقايق، شناخت ذكر شده است:
«يا كميل، ما من حركة إلاٌ و أنت تحتاج فيها إلي المعرفة»
آيا، تاخير در دست يابي به قوانين نظام تكوين، و در نتيجه تاخير در دست يابي به كرات آسماني، به علت عدم كمال نظام تكوين است، يا تاخير بشر در آشنايي و شناخت حقايق نظام تكوين ؟!
علوم وحياني اسلام، امت اسلامي را از قبل، به حقيقت امكان دست يابي به كرات آسماني، موضوعي كه غير قابل باور همگان بود، خبر داده است.
«ألم تروا أنٌ الله سخٌر لكم مافي السماوات والارض»

آيا، اگر ملت اسلامي درپي شناخت اين حقيقت بر مي‌آمد، لازمه اش دستيابي او قبل از ديگران، به كرات آسماني و به سائر حقايق حاكم بر نظام تكوين نبود ؟!
آيا، آورده‌هاي وحياني اسلام موجب عقب ماندن امت اسلامي از ساير ملت‌ها در دستيابي به حقايق تكوين، و عقب ماندن او از استفاده از رموز حاكم بر نظام آفرينش، شده است؛ يا عدم اعتناء امت‌هاي اسلامي به اين آورده ها، و عدم سعي آنان در شناخت اين حقايق، و سرگرم ساختن خود را به فرهنگ‌هاي بيگانه پيش از اسلام؟!
آيا، قضاوت را براي رديابي دراينگونه امور، بايد به تاريخ سپرد؟!
يا ابتداء به دانشي نسبت به آورده‌هاي وحياني اسلام، و سپس به آگاهي از عملكرد يا عدم عملكرد امت‌هاي اسلامي نسبت به اين آورده‌هاي وحياني ؟

براي شناخت تمدن اسلام، بايد در پي شناخت آورده‌هاي اسلام از منابعي موثق برآمده و به تجزيه و تحليل آن به پردازيم؛ و سپس به سراغ عملكرد ملت‌هاي مسلمان رفته، و تطابق يا عدم تطابق عمل آنان را با آورده‌هاي وحياني اسلامي، به سنجيم .
و تنها تاريخ را داور در اينگونه امور قراردادن، حاكي از سعي در فرار از حقايق؛ و ناشناخته‌ها را براي توده مردم، نكاتي منفي جلوه دادن است!
از عنوان ولايتي كه شما را بسيار در تعب و رنج انداخته است، اگر شرط معرفت و شناخت را براي دست يابي به حقايق، رعايت كنيد؛ خواهيد ديد امري است عرفاني، و ربطي به اسلام ندارد؛ چون در اسلام اينگونه ولايت ها، بدون ويژگي عصمت، غيرقابل تحقق است.

و آنچه را كه تاريخ و دانش ازعلت عدم گرايش انسان‌ها به اديان الهي، و عدم پياده شدن نظام‌هاي تشريع درملت ها، به ما ارائه مي‌دهد، حقيقت :
«و ما منع الناس أن يؤمنوا إذ جائهم الهدي و يستغفروا ربٌهم إلاٌ أن تأتيهم سنٌة الأولين أو
يأ تيهم العذاب قبلا»
در پي سنت نياكان خود بودن ملت‌ها بوده است؛ وعملكرد اين عامل به قدري قوي است كه حتي پس از گرايش به صورت ظاهر به آئيني الهي، سنت نياكاني به عنوان آورده‌هاي آن آئين، به توده مردم نمايانده مي‌شده است؛ همچون موضوع عرفان(تصوف) در امت اسلامي.

در تبيين آنچه را به خاتميت مربوط مي‌شود، همين بس؛ و تحليل مانده سخنان شما، در فرصتي ديگر .
والحمد لله ربٌ العالمين.
محمد صــدرزاده
سي ام آذرماه 1384

collection: Book -1

Books
collection: Book-1

---

1. 'Abdu'l-Bahá in New York: The City of the Covenant. Eliane Lacroix-Hopson and 'Abdu'l-Bahá. (New York: NewVistaDesign, 1999) (61 total pages). [more]
   
   
2. 1986: Six-Year Plan. Universal House of Justice. [more]
   
   
3. Abdu'l-Bahá in London. Abdul-Bahá. [more]
   
   
4. Abdu'l-Baha on Divine Philosophy. Abdu'l-Baha. Elizabeth Fraser Chamberlain, comp. (Boston, MA: Tudor Press, 1918)A collection of teachings of Abdu'l-Baha which helped educate early American Baha'is. [more]
   
   
5. Addresses Delivered before the New York and Chicago Assemblies. Abdel Karim Effendi Teherani. Anton Haddad, trans. [more]
   
   
6. Advenimiento de la Justicia Divina, El. Shoghi Effendi. Spanish translation of Advent of Divine Justice [more]
   
   
7. Advent of Divine Justice. Shoghi Effendi. [more]
   
   
8. Ambassador at the Court: The Life and Photography of Effie Baker. Graham Hassall. [more]
   
   
9. Apocalypse Unsealed. Robert Riggs. [more]
   
   
10. Apocalypse, The: An Exegesis. Robert Riggs. [more]
    
    
11. Appreciations of the Baha'i Faith. [more]
    
    
12. Arohanui: Letters to New Zealand. Shoghi Effendi. [more]
    
    
13. At 48 West Tenth (memories of Juliet Thompson). Marzieh Gail. [more]
    
    
14. Babi and Baha'i Religions, The: An Annotated Bibliography. Denis MacEoin. [more]
    
    
15. Bahá'í Administration. Shoghi Effendi. [more]
    
    
16. Baha'i Answers: From the Words of The Báb, Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, and Shoghi Effendi. Báb, The, Bahá'u'lláh, and Abdu'l-Bahá. Olivia Kelsey, comp. (Independence, Missouri: Lambert Moon Printers and Publishers, 1947)Answers to 95 questions on the Bahá'í Faith, collected from the writings of the Báb, Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, and Shoghi Effendi. [more]
    
    
17. Baha'i Faith and Marxism: Proceedings of a Conference held January 1986. [more]
    
    
18. Baha'i Martyrdoms in Persia in the Year 1903 AD. Haji Mirza Haydar-Ali Isfahani. Younes Afrukhteh, trans. (Chicago: Bahá'í Publishing Trust, 1917) (Chicago: Bahá'í Publishing Trust, 1904) . [more]
    
    
19. Bahá'í Prayers: A Selection of Prayers Revealed by Bahá'u'lláh, The Báb, and `Abdu'l-Bahá. Báb, The, Bahá'u'lláh, and Abdu'l-Bahá. [more]
    
    
20. Baha'i Revelation, The. Thornton Chase. [more]
    
    
21. Bahá'í Scriptures: Selections from the Utterances of Bahá’u’lláh and ‘Abdu’l-Bahá. Bahá'u'lláh and Abdu'l-Bahá. Horace Holley, ed. First collection of "approved" translations, largely superseded by newer translations. [more]
    
    
22. Baha'i World Faith: Selected Writings of Báha'u'lláh and Abdu'l-Bahá. Bahá'u'lláh and Abdu'l-Bahá. [more]
    
    
23. Bahá'í World, The: An International Record, volume 18: 136-140 of the Bahá'í Era, 1979-1983. Universal House of Justice, comp. , Vol. XVIII (Haifa: Baha'i World Center, 1986). [more]
    
    
24. Baha'u'llah: The Great Announcement of the Qur'an. Muhammad Mustafa. [more]
    
    
25. Baha'u'llah and the New Era. John E. Esslemont. [more]
    
    
26. Bahá'u'lláh, A Brief Life: The Word Made Flesh. Hasan M. Balyuzi. (London: George Ronald, 1963)Two long essays on the life of Baha'u'llah, published in conjunction with the Baha'i Centennial (1963). [more]
    
    
27. Bahiyyih Khanum: The Greatest Holy Leaf. Baha'i World Center. (Haifa: Bahá'í World Centre, 1982) . [more]
    
    
28. Beginnings of the Baha'i Faith in Latin America, The: Some Remembrances. Artemus Lamb. [more]
    
    
29. Beyond the Clash of Religions: The Emergence of a New Paradigm. Udo Schaefer. [more]
    
    
30. Brilliant Proof. Mirza Abu'l-Fadl Gulpaygani. [more]
    
    
31. By-laws of a Local Spiritual Assembly, in The Bahá'í World 1979-1983. National Spiritual Assembly of the Baha'is of the United States. , Vol. XVIII, pages pp. 564-567. [more]
    
    
32. Chosen Highway, The. Lady Sarah Louisa Blomfield. [more]
    
    
33. Citadel of Faith. Shoghi Effendi. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1980) . [more]
    
    
34. Compilation of Baha'i Songs: Baha'i Song Book. Child Education Committee of Greater Houston, comp. [more]
    
    
35. Compilation of Compilations vol. 1. Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, Shoghi Effendi, and Universal House of Justice. (Baha'i Publications Australia, 1991) [more]
    
    
36. Compilation of Compilations vol. 2. Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, Shoghi Effendi, and Universal House of Justice. (Baha'i Publications Australia, 1991) [more]
    
    
37. Compilation of Compilations vol. 3. Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, and Shoghi Effendi. Research Department of the Universal House of Justice, comp. [more]
    
    
38. Compilation of Letters and Extracts of Writings from the Guardian Published in the Baha'i News of the United States 1924 - 1934. Shoghi Effendi. [more]
    
    
39. Conqueror of Hearts: Excerpts from Letters, Talks, and Writings of Hand of the Cause of God Abu'l-Qásim Faizí. Abu'l-Qasim Faizi. Shirley Macias, ed. [more]
    
    
40. Contestación A Unas Preguntas. 'Abdu'l-Bahá. Laura Clifford Barney, comp. Laura Clifford Barney, trans. Spanish translation of "Some Answered Questions". [more]
    
    
41. Daily Lessons Received at Akka: January 1908. Helen S. Goodall and Ella Goodall Cooper. (Wilmette, IL: Baha'i Publishing Trust, 1979)Includes translations of three Tablets of Abdu'l-Baha. [more]
    
    
42. Dawn of a New Day. Shoghi Effendi. (India: Bahá'í Publishing Trust, 1970) . [more]
    
    
43. Dawn of Knowledge and Most Great Peace, The. Paul Kingston Dealy. [more]
    
    
44. Dawn-Breakers: Nabil's Narrative of the Early Days of the Baha'i Revelation. Nabil-i-A'zam. Shoghi Effendi, trans. [more]
    
    
45. Diary of Juliet Thompson. Juliet Thompson and Marzieh Gail. [more]
    
    
46. Directives from the Guardian. Shoghi Effendi. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1973) . [more]
    
    
47. Dispensación de Bahá'u'lláh. Shoghi Effendi. Spanish translation of Dispensation of Bahá'u'lláh [more]
    
    
48. Divine Illumination. W. W. Harmon. [more]
    
    
49. Early Pilgrimage, An. May Maxwell. [more]
    
    
50. El Dia Prometido Ha Llegado. Shoghi Effendi. Spanish translation of The Promised Day is Come [more]

collection: Book

Books

---

1. 'Abdu'l-Bahá in New York: The City of the Covenant. Eliane Lacroix-Hopson and 'Abdu'l-Bahá. (New York: NewVistaDesign, 1999) (61 total pages). [more]
   
   
2. 1986: Six-Year Plan. Universal House of Justice. [more]
   
   
3. Abdu'l-Bahá in London. Abdul-Bahá. [more]
   
   
4. Abdu'l-Baha on Divine Philosophy. Abdu'l-Baha. Elizabeth Fraser Chamberlain, comp. (Boston, MA: Tudor Press, 1918)A collection of teachings of Abdu'l-Baha which helped educate early American Baha'is. [more]
   
   
5. Addresses Delivered before the New York and Chicago Assemblies. Abdel Karim Effendi Teherani. Anton Haddad, trans. [more]
   
   
6. Advenimiento de la Justicia Divina, El. Shoghi Effendi. Spanish translation of Advent of Divine Justice [more]
   
   
7. Advent of Divine Justice. Shoghi Effendi. [more]
   
   
8. Ambassador at the Court: The Life and Photography of Effie Baker. Graham Hassall. [more]
   
   
9. Apocalypse Unsealed. Robert Riggs. [more]
   
   
10. Apocalypse, The: An Exegesis. Robert Riggs. [more]
    
    
11. Appreciations of the Baha'i Faith. [more]
    
    
12. Arohanui: Letters to New Zealand. Shoghi Effendi. [more]
    
    
13. At 48 West Tenth (memories of Juliet Thompson). Marzieh Gail. [more]
    
    
14. Babi and Baha'i Religions, The: An Annotated Bibliography. Denis MacEoin. [more]
    
    
15. Bahá'í Administration. Shoghi Effendi. [more]
    
    
16. Baha'i Answers: From the Words of The Báb, Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, and Shoghi Effendi. Báb, The, Bahá'u'lláh, and Abdu'l-Bahá. Olivia Kelsey, comp. (Independence, Missouri: Lambert Moon Printers and Publishers, 1947)Answers to 95 questions on the Bahá'í Faith, collected from the writings of the Báb, Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, and Shoghi Effendi. [more]
    
    
17. Baha'i Faith and Marxism: Proceedings of a Conference held January 1986. [more]
    
    
18. Baha'i Martyrdoms in Persia in the Year 1903 AD. Haji Mirza Haydar-Ali Isfahani. Younes Afrukhteh, trans. (Chicago: Bahá'í Publishing Trust, 1917) (Chicago: Bahá'í Publishing Trust, 1904) . [more]
    
    
19. Bahá'í Prayers: A Selection of Prayers Revealed by Bahá'u'lláh, The Báb, and `Abdu'l-Bahá. Báb, The, Bahá'u'lláh, and Abdu'l-Bahá. [more]
    
    
20. Baha'i Revelation, The. Thornton Chase. [more]
    
    
21. Bahá'í Scriptures: Selections from the Utterances of Bahá’u’lláh and ‘Abdu’l-Bahá. Bahá'u'lláh and Abdu'l-Bahá. Horace Holley, ed. First collection of "approved" translations, largely superseded by newer translations. [more]
    
    
22. Baha'i World Faith: Selected Writings of Báha'u'lláh and Abdu'l-Bahá. Bahá'u'lláh and Abdu'l-Bahá. [more]
    
    
23. Bahá'í World, The: An International Record, volume 18: 136-140 of the Bahá'í Era, 1979-1983. Universal House of Justice, comp. , Vol. XVIII (Haifa: Baha'i World Center, 1986). [more]
    
    
24. Baha'u'llah: The Great Announcement of the Qur'an. Muhammad Mustafa. [more]
    
    
25. Baha'u'llah and the New Era. John E. Esslemont. [more]
    
    
26. Bahá'u'lláh, A Brief Life: The Word Made Flesh. Hasan M. Balyuzi. (London: George Ronald, 1963)Two long essays on the life of Baha'u'llah, published in conjunction with the Baha'i Centennial (1963). [more]
    
    
27. Bahiyyih Khanum: The Greatest Holy Leaf. Baha'i World Center. (Haifa: Bahá'í World Centre, 1982) . [more]
    
    
28. Beginnings of the Baha'i Faith in Latin America, The: Some Remembrances. Artemus Lamb. [more]
    
    
29. Beyond the Clash of Religions: The Emergence of a New Paradigm. Udo Schaefer. [more]
    
    
30. Brilliant Proof. Mirza Abu'l-Fadl Gulpaygani. [more]
    
    
31. By-laws of a Local Spiritual Assembly, in The Bahá'í World 1979-1983. National Spiritual Assembly of the Baha'is of the United States. , Vol. XVIII, pages pp. 564-567. [more]
    
    
32. Chosen Highway, The. Lady Sarah Louisa Blomfield. [more]
    
    
33. Citadel of Faith. Shoghi Effendi. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1980) . [more]
    
    
34. Compilation of Baha'i Songs: Baha'i Song Book. Child Education Committee of Greater Houston, comp. [more]
    
    
35. Compilation of Compilations vol. 1. Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, Shoghi Effendi, and Universal House of Justice. (Baha'i Publications Australia, 1991) [more]
    
    
36. Compilation of Compilations vol. 2. Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, Shoghi Effendi, and Universal House of Justice. (Baha'i Publications Australia, 1991) [more]
    
    
37. Compilation of Compilations vol. 3. Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, and Shoghi Effendi. Research Department of the Universal House of Justice, comp. [more]
    
    
38. Compilation of Letters and Extracts of Writings from the Guardian Published in the Baha'i News of the United States 1924 - 1934. Shoghi Effendi. [more]
    
    
39. Conqueror of Hearts: Excerpts from Letters, Talks, and Writings of Hand of the Cause of God Abu'l-Qásim Faizí. Abu'l-Qasim Faizi. Shirley Macias, ed. [more]
    
    
40. Contestación A Unas Preguntas. 'Abdu'l-Bahá. Laura Clifford Barney, comp. Laura Clifford Barney, trans. Spanish translation of "Some Answered Questions". [more]
    
    
41. Daily Lessons Received at Akka: January 1908. Helen S. Goodall and Ella Goodall Cooper. (Wilmette, IL: Baha'i Publishing Trust, 1979)Includes translations of three Tablets of Abdu'l-Baha. [more]
    
    
42. Dawn of a New Day. Shoghi Effendi. (India: Bahá'í Publishing Trust, 1970) . [more]
    
    
43. Dawn of Knowledge and Most Great Peace, The. Paul Kingston Dealy. [more]
    
    
44. Dawn-Breakers: Nabil's Narrative of the Early Days of the Baha'i Revelation. Nabil-i-A'zam. Shoghi Effendi, trans. [more]
    
    
45. Diary of Juliet Thompson. Juliet Thompson and Marzieh Gail. [more]
    
    
46. Directives from the Guardian. Shoghi Effendi. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1973) . [more]
    
    
47. Dispensación de Bahá'u'lláh. Shoghi Effendi. Spanish translation of Dispensation of Bahá'u'lláh [more]
    
    
48. Divine Illumination. W. W. Harmon. [more]
    
    
49. Early Pilgrimage, An. May Maxwell. [more]
    
    
50. El Dia Prometido Ha Llegado. Shoghi Effendi. Spanish translation of The Promised Day is Come [more]
    
    
51. Emergence Of A Baha'i Consciousness In World Literature: The Poetry of Roger White. Ron Price. Begun in the last years of Roger White's life, this book had an initial approval by White who read the first draft before he passed away in 1993. The book is essentially a study of White's verse with a short biography and an analysis of the Baha'i Faith. [more]
    
    
52. Epistle to the Son of the Wolf. Bahá'u'lláh. [more]
    
    
53. Epistola al Hijo del Lobo. Baha'u'llah. "Lawh-i-Ibn-i-Dhib". Spanish translation of Epistle to the Son of the Wolf [more]
    
    
54. Eternal Quest for God: An Introduction to the Divine Philosophy of Abdu'l-Baha. Julio Savi. [more]
    
    
55. Evolution and Bahá'í Belief: 'Abdu'l-Bahá's Response to Nineteenth-Century Darwinism, in Studies in Bábí and Bahá'í History. Keven Brown, ed. , Volume 12 (Los Angeles: Kalimat Press, 2001). [more]
    
    
56. Explanation of the Symbol of the Greatest Name. Abu'l-Qasim Faizi. [more]
    
    
57. Foundations of World Unity. Abdul-Bahá. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1979) . [more]
    
    
58. From Adrianople to Akka: A talk to the Oceanic Conference, Palermo, Sicily, in Conqueror of Hearts. Abu'l-Qasim Faizi. . (London: Bahá'í Publishing Trust, 1969) . [more]
    
    
59. Gems of Divine Mysteries. Bahá'u'lláh. (Baha'i World Centre, 2002) "Javáhiru'l-Asrár". A lengthy tablet in Arabic on how the Mahdi was Ali Muhammad, The Báb, the Primal Point. Written during the Baghdad period for Siyyid Yúsuf-i-Sihdihí Isfahání. His questions were brought from Karbila, and answered the same day. [more]
    
    
60. Gleanings from the Writings of Bahá'u'lláh. Bahá'u'lláh. Shoghi Effendi, trans. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1988) . [more]
    
    
61. Glimpses of Life and Manners in Persia. Lady Mary Shiel. (London: John Murray, 1856) . [more]
    
    
62. God Passes By. Shoghi Effendi. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1971) . [more]
    
    
63. Haifa Notes of Shoghi Effendi's Word: Volumes 1 and 2. May Maxwell and Mary (Ruhiyyih Khanum) Maxwell. [more]
    
    
64. Hidden Words. Bahá'u'lláh. Shoghi Effendi, trans. (Wilmette, IL: Bahá'i Publishing Trust, 1985) [more]
    
    
65. High Endeavors: Letters to Alaska. Shoghi Effendi. (Bahá'í Publishing Trust Alaska, 1976) [more]
    
    
66. Hinduism and the Baha'i Faith. Moojan Momen. [more]
    
    
67. History of the Bahá'í Faith in Japan 1914-1938. Agnes Baldwin Alexander. Barbara Sims, ed. [more]
    
    
68. I Daniel: index. Bruce Limber. [more]
    
    
69. I, Daniel. Robert Riggs. [more]
    
    
70. I, Mary Magdalene. Juliet Thompson. (New York: Delphic Studios, 1940) (99 total pages). [more]
    
    
71. In A Blue Haze: Smoking and Baha'i Ethics. Udo Schaefer. [more]
    
    
72. In Galilee and In Wonderland. Arthur S. Agnew and Thornton Chase. . [more]
    
    
73. In Iran: Studies in Babi and Baha'i History volume three. Peter Smith, ed. [more]
    
    
74. Islamic Contributions to Civilization. Stanwood Cobb. (Washington, DC: Avalon Press, 1963) [more]
    
    
75. Jack Boyd memoirs. Jack Boyd. Index page to Jack Boyd's memoirs [more]
    
    
76. Japan Will Turn Ablaze!. Abdu'l-Bahá, Shoghi Effendi, and Universal House of Justice. Barbara R. Sims, comp. (Bahá'í Publishing Trust of Japan, 1992) [more]
    
    
77. John Henry Wilcott: A Pioneer Twice Over. D. Llewellyn Drong. [more]
    
    
78. Kitáb-i-Aqdas. Bahá'u'lláh. (Haifa: Bahá'í World Centre, 1992) [more]
    
    
79. Kitáb-i-Íqán. Bahá'u'lláh. Shoghi Effendi, trans. [more]
    
    
80. Lango: Language Organization. Antony Alexander and Robert Craig. (Isle of Man: n.p., 1996) [more]
    
    
81. Letters to Australia and New Zealand. Shoghi Effendi. (Australia: Australian Bahá'í Publishing, 1971) [more]
    
    
82. Libro de Certeza. Bahá'u'lláh. Shoghi Effendi, trans. "Kitáb-i-Íqán". Spanish translation of Kitab-i-Iqán, The Book of Certitude [more]
    
    
83. Light after Death: The Baha'i Faith and the Near-Death Experience. Alan Bryson. [more]
    
    
84. Light of Divine Guidance: Volume 1. Shoghi Effendi. (Germany: Bahá'í Publishing Trust, 1982) . [more]
    
    
85. Light of Divine Guidance: Volume 2. Shoghi Effendi. (Germany: Bahá'í Publishing Trust, 1985) . [more]
    
    
86. Light of the World, The. George Orr Latimer. [more]
    
    
87. Lights of ‘Irfán: Papers Presented at the 'Irfán Colloquia and Seminars. Iraj Ayman, ed. , Book IThe first published collection of papers delivered at Irfan Colloquia. [more]
    
    
88. Llamado a las Naciones. Shoghi Effendi. Casa Universal de Justicia, comp. [more]
    
    
89. Love's Odyssey: The Life of Thornton Chase. Robert Stockman. [more]
    
    
90. Macau Bahá'í Community in the Early Years. Barbara R. Sims. [more]
    
    
91. Mahatma Gandhi and the Baha'is: Striving towards a Nonviolent Civilization. M.V. Gandhimohan. [more]
    
    
92. Mahoma, Profeta de Dios. Boris Handal. [more]
    
    
93. Materials for the Study of the Babi Religion. E.G. Browne, comp. E.G. Browne, trans. [more]
    
    
94. Memorials of the Faithful. Abdul-Bahá. [more]
    
    
95. Messages from the Universal House of Justice 1963-86. Universal House of Justice. Geoffry W. Marks, comp. (Wilmette, IL: Baha'i Publishing Trust, 1996) [more]
    
    
96. Messages from the Universal House of Justice 1968-73. Universal House of Justice. (Wilmette, IL: Baha'i Publishing Trust, 1976) [more]
    
    
97. Messages to America. Shoghi Effendi. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1947) . [more]
    
    
98. Messages to Canada. Shoghi Effendi. (Canada Bahá'í Publishing Trust, 1965) [more]
    
    
99. Messages to the Bahá'í World. Shoghi Effendi. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1971) . [more]
    
    
100. Miracles in Religion: A Study of the miraculous in religion in context of the Baha'i Faith. Anil Sarwal. [more]
     
     
101. Mother's Stories: Recollections of Abdu'l-Baha. Muriel Ives Barrow Newhall. . [more]
     
     
102. Mulla Husayn. Lowell Johnson. [more]
     
     
103. My Memories of Baha'u'llah. Ustad Muhammad-'Ali Salmani. [more]
     
     
104. New Garden, The: An Introduction to the Baha'i Faith. Hushmand Fatheazam. (Juxta Publishing Limited, 2002) (India: Baha'i Publishing Trust, 1963) (197 total pages). A widely-shared introductory text summarizing Baha'i history and teachings. [more]
     
     
105. New History of Mirza Ali-Muhammed Bab, The. E. G. Browne. "Tarikh-i-Jadid". [more]
     
     
106. One Common Faith. Baha'i World Center. (Haifa: Baha'i World Center, 2005) [more]
     
     
107. Oriental Rose, The: The Teachings of Abdul Baha Which Trace the Chart of "The Shining Pathway". Mary Hanford Ford. (Chicago: Baha'i Publishing Society, 1910) [more]
     
     
108. Origin of Complex Order in Biology: Abdu'l-Baha's concept of the originality of species compared to concepts in modern biology, in Evolution and Baha'i Belief. Eberhard von Kitzing. , Studies in the Babi and Baha'i Religions vol. (Los Angeles: Kalimat Press, 2001). [more]
     
     
109. Palabras Ocultas, Las. Baha'u'llah. Spanish translation of "Hidden Words". [more]
     
     
110. Paris Talks. Abdul-Bahá. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1972) . [more]
     
     
111. Pasajes do los Escritos de Bahá'u'lláh. Bahaullah. Spanish translation of Gleanings from the Writings of Bahá'u'lláh. [more]
     
     
112. Passing of Abdu'l-Baha, The. Shoghi Effendi and Lady Blomfield. [more]
     
     
113. Portals to Freedom. Howard Colby Ives. (Oxford: George Ronald, 1983). [more]
     
     
114. Prayers and Meditations. Bahá'u'lláh. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1988) [more]
     
     
115. Principles of Bahá'í Administration. Bahá'u'lláh, 'Abdu'l-Bahá, and Shoghi Effendi. National Spiritual Assembly of the Bahá'ís of the United Kingdom, comp. [more]
     
     
116. Prisoner and the Kings, The. William Sears. [more]
     
     
117. Private Dowding: The personal story of a soldier killed in battle. Wellesley Tudor Pole. (Neville Spearman, 1966). [more]
     
     
118. Proclamación de Bahá'u'lláh a los Reyes y Dirigentes del Mundo, La. Baha'u'llah. Casa Universal de Justicia, comp. Spanish translation of "Proclamation of Baha'u'llah". [more]
     
     
119. Proclamation of Bahá'u'lláh. Bahá'u'lláh. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1978) . [more]
     
     
120. Promised Day is Come, The. Shoghi Effendi. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1980) . [more]
     
     
121. Promulgation of Universal Peace. Abdul-Bahá. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1982) . [more]
     
     
122. Pupil of the Eye, The: African Americans in the World Order of Bahá'u'lláh. Báb, The, Bahá'u'lláh, and Abdu'l-Bahá. , 2nd editionBonnie J. Taylor, comp. (Rivera Beach, Florida: Palabra Publications, 1998). [more]
     
     
123. Raising the Banner in Korea: An Early Bahá'í History. Barbara R Sims. [more]
     
     
124. Resource Guide for the Scholarly Study of the Baha'i Faith. Robert Stockman and Jonah Winters. [more]
     
     
125. Sabiduria de 'Abdu'l-Bahá, La. Abdu'l-Bahá. Spanish translation of "Paris Talks." [more]
     
     
126. Scripture and Revelation: Papers presented at the First Irfan Colloquium. Moojan Momen, ed. [more]
     
     
127. Secret of Divine Civilization. Abdul-Bahá. [more]
     
     
128. Selección de los Escritos de 'Abdu'l-Bahá. 'Abdu'l-Bahá. Departamento de Estudios de la Casa Universal de Justicia, comp. Spanish translation of "Selections from the Writings of 'Abdu'l-Bahá". [more]
     
     
129. Seleccion de los Escritos del Bab. Bab, The. Malihe Forghani, trans. Habib Taherzadeh, trans. Spanish translation of Selections from the Writings of the Báb [more]
     
     
130. Selección de los Escritos del Báb: Compilado por el Departamento de Investigación de la Casa Universal de Justicia. Báb, El. Habib Taherzadeh, trans. Malihe Forghani, trans. (Editorial Bahá'í dé España, 1982-02)Spanish translation of Selections from the Writings of The Báb. [more]
     
     
131. Selected Communications from the Universal House of Justice Concerning the North East Asia Area including Japan. Universal House of Justice. Barbara R. Sims, comp. (Japan: Bahá'í Publishing Trust, 1994) [more]
     
     
132. Selections from the Writings of Abdu'l-Bahá. Abdul-Bahá. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1982) . [more]
     
     
133. Selections from the Writings of His Holiness ‘Abdu’l-Bahá’. Abdu'l-Bahá. , 3Khazah Fananapazir, trans. "Muntakhabát Makátib-i-Hadrat-i-‘Abdu’l-Bahá’ al Mujallad ath-Thání volume 3". [more]
     
     
134. Selections from the Writings of His Holiness ‘Abdu’l-Bahá’. Abdu'l-Bahá. , 2Khazah Fananapazir, trans. "Muntakhabát Makátib-i-Hadrat-i-‘Abdu’l-Bahá’ al Mujallad ath-Thání volume 2". [more]
     
     
135. Selections from the Writings of the Báb. Báb, The. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1982) . [more]
     
     
136. Seven Valleys and the Four Valleys. Bahá'u'lláh. Marzieh Gail, trans. (Wilmette, IL: Bahá'í Publishing Trust, 1991) [more]
     
     
137. Short Introduction to the Baha'i Faith, A. Moojan Momen. (Oxford: Oneworld, 1997-04-24) [more]
     
     
138. Siete Valles y Los Cuatro Valles, Los. Bahá'u'lláh. Marzieh Gail, trans. Spanish translation of "Seven Valleys and Four Valleys". [more]
     
     
139. Siglo de la Luz. Casa Universal de Justicia. Spanish translation of Century of Light. [more]
     
     
140. Silent Road: In the light of personal experience. Wellesley Tudor Pole. [more]
     
     
141. Six Lessons on Baha'i Law: A Deepening Course for Baha'is. John Cornell, comp. Beatrice Rinde, comp. . [more]
     
     
142. Six Lessons on Islam. Marzieh Gail. [more]
     
     
143. Some Answered Questions. Abdul-Bahá. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1990) . [more]
     
     
144. Summons of the Lord of Hosts. Bahá'u'lláh. [more]
     
     
145. Symbol and Secret: Qur'an Commentary in Baha'u'llah's Kitab-i-Iqan. Christopher Buck. [more]
     
     
146. Synopsis and Codification of the Laws and Ordinances of the Kitáb-i-Aqdas. Bahá'u'lláh and Shoghi Effendi. Shoghi Effendi, trans. Shoghi Effendi, ed. (Haifa: Baha'i World Center, 1973) [more]
     
     
147. Tablas de Baha'u'llah Reveladas despues del Kitab-i-Aqdas. Bahá'u'lláh. Spanish translation of "Tablets of Bahá'u'lláh Revealed after the Kitáb-i-Aqdas". [more]
     
     
148. Tablas del Plan Divino, Las. 'Abdu'l-Baha. Spanish translation of "Tablets of the Divine Plan". [more]
     
     
149. Súratu'l-Haykal. Tablet of the Temple: Two translations collated. Bahá'u'lláh. Anton F. Haddad, trans. Shoghi Effendi, trans. (Chicago: Behais Supply and Publishing Board, 1900)Translation by Anton Haddad combined with the few passages translated by Shoghi Effendi, collated by Sen McGlinn. [more]
     
     
150. Tablet to Auguste Forel, in Bahá'í World. Abdul-Bahá. , Vol. XV, pages pp. 37-43. . [more]
     
     
151. Tablets of Abdu'l-Baha: Volumes 1-3. Abdul-Bahá. [more]
     
     
152. Tablets of Bahá'u'lláh Revealed after the Kitab-i-Aqdas. Bahá'u'lláh. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1988) [more]
     
     
153. Tablets of the Divine Plan. Abdul-Bahá. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1993) . [more]
     
     
154. Tablets, Instructions, and Words of Explanation revealed by Abdul Baha Abbas. Abdul-Bahá. [more]
     
     
155. Taiwan Bahá'í Chronicle: An Historical Record of the Early Days of the Bahá'í Faith in Taiwan. Barbara R. Sims. [more]
     
     
156. Ten Days in the Light of Akka. Julia M. Grundy. [more]
     
     
157. These Perspicuous Verses: A passage from the Writings of Baha'u'llah. Robert W. McLaughlin. [more]
     
     
158. This Decisive Hour: Messages from Shoghi Effendi to the North American Bahá'ís 1932-1946. Shoghi Effendi. (Wilmette, IL: Baha'i Publishing Trust, 1992)Expanded version of Messages to America. Includes glossary of Baha'i terms. [more]
     
     
159. Three Meditations on the Eve of November Fourth. Abu'l-Qasim Faizi. (London: Baha'i Publishing Trust of the United Kingdom, 1970)Essays and poems written by Hand of the Cause A.Q. Faizi on the evening of Shoghi Effendi's death, November 4 1957. [more]
     
     
160. To Build Anew: Creating Bahá’í-inspired Enterprises. Don Brown. (Sooke, BC, Canada: Paragon-Quest Publications, 2002)A study in social and economic development, applying Baha'i principles in a business how-to manual. [more]
     
     
161. Traces That Remain: A Pictorial History of the Early Days of the Bahá'í Faith among the Japanese. Barbara R. Sims. (Bahá'í Publishing Trust, Japan, 1989) [more]
     
     
162. Traveller's Narrative Written to Illustrate the Episode of the Báb, A. E. G. Browne and Abdu'l-Baha. E.G. Browne, trans. [more]
     
     
163. Traveller's Narrative, A: Written to Illustrate the Episode of the Báb. Abdul-Bahá. E.G. Browne, trans. [more]
     
     
164. Tree of Life, The: A Program for the Spiritualization of the Baha'i Community. National Spiritual Assembly of Hawaii. [more]
     
     
165. Trono del Espiritu, El: Enseñanzas Baha'is Sobre el Cuerpo Humano. Bahá'u'lláh, Abdu'l-Bahá, and Shoghi Effendi. Elias Zohoori, comp. "The Throne of the Spirit" (97 total pages). Selecciones de Escrituras Bahá'ís sobre el cuerpo humano, su salud y nutrición, ciencia y medicina, enfermedad y curación espiritual. Spanish translation of "The Throne of the Inner Temple". [more]
     
     
166. Twenty-Five Years of the Guardianship. Mary (Ruhiyyih Khanum) Maxwell. [more]
     
     
167. Unfolding Destiny. Shoghi Effendi. (London: Bahá'í Publishing Trust United Kingdom, 1981) [more]
     
     
168. Unfurling the Divine Flag in Tokyo: An Early Bahá'í History. Barbara R. Sims. (Bahá'í Publishing Trust of Japan, 1998) [more]
     
     
169. Unity Triumphant: The Call of the Kingdom. Elizabeth Herrick. [more]
     
     
170. Voluntad y Testamento de Abdu'l-Baha. 'Abdu'l-Baha. Spanish translation of Will and Testament of 'Abdu'l-Baha [more]
     
     
171. Wellspring of Guidance: Messages of the Universal House of Justice 1963-68. Universal House of Justice. , First Revised Edition (Wilmette, IL: Baha'i Publishing Trust, 1969). [more]
     
     
172. Wider Horizon: Selected Messages of the Universal House of Justice 1983-1992. Universal House of Justice. Paul Lample, comp. . [more]
     
     
173. Will and Testament of Abdu'l-Bahá. Abdul-Bahá. [more]
     
     
174. World Order of Bahá'u'lláh. Shoghi Effendi. (Wilmette: Bahá'í Publishing Trust, 1991) . [more]
     
     
175. Writing on the Ground. Wellesley Tudor Pole. [more]
     
     
176. Year Amongst the Persians, A. E.G. Browne. [more]

Persian/Arabic Bahá'í Books in the Library of Ahang Rabbani

Compiled by Ahang Rabbani.

               Contents:

       I.     Bahá'u'lláh
       II.    Babis:
                 A.  The Bab 
                 B.  Quddus
       III.   'Abdu'l-Bahá
       IV.    Shoghi Effendi
       V.     The Universal House of Justice
       VI.    Selection from the Writings
       VII.   Bahá'í Writers
       VIII.  Persian Books Related to the Faith
       IX.    Persian Books of Interest
       X.     English Books of Interest
       XI.    Theses on the Faith
       XII.   Periodicals
       XIII.  Pilgrim's Notes
       XIV.   Desiderata:
                 A.  Manuscripts
                 B.  Printed Books 

I. Bahá'u'lláh

Abvabu'l-Malakut, Beirut, 1975, 68 pages

Ad'iyyih-i-Hadrat-i-Mahbub, Germany, 1980, 480 pages

Alwah-i-Hadrat-i-Bahá'u'lláh Ila'l-Muluk-va'l-Ru'asa, Brazil, 140 BE, 148 pages

Aqdas-i-Buzurg (and other Tablets), 1307 H, handwriting of Zayn

Athar-i-Qalam-i-A'la, v. 1, (Kitab-i-Mubin), Iran, 120 BE

Athar-i-Qalam-i-A'la, v. 2, India, 1314 H, 214 pages and table of contents

Athar-i-Qalam-i-A'la, v. 3, Iran, 121 BE, 272 pages

Athar-i-Qalam-i-A'la, v. 4, Iran, 125 BE, 432 pages

Athar-i-Qalam-i-A'la, v. 4, Iran, 133 BE, 363 pages, (added 8 and removed 4 major Tablets from 125 BE edition)

Athar-i-Qalam-i-A'la, v. 5, Iran, 131 BE, 311 pages

Athar-i-Qalam-i-A'la, v. 6, Iran, 132 BE, 375 pages

Athar-i-Qalam-i-A'la, v. 7, Iran, 134 BE, 394 pages

Ayat-i Ilahi; Germany, 150 BE, 389 pages

Baháru'l-Hikmat, n.d., 68 pages

Daryai-i-Danish, 133 BE, Iran, 178 pages

Daryai-i-Danish, 133 BE, India, 181 pages

Haft Vadi, 131 BE, Iran, 48 pages

Iqtidarat va Chand Lawh-i-Digar, 1310 H, hand of Mashkin-Qalam, 329 pages

Ishraqat va Chand Lawh-i-Digar, n.d., 295 pages

Kalamat-i-Maknunih, Germany, n.d., deluxe limited edition

Kalamat-i-Maknunih, Germany, 140 BE, includes English translations, deluxe edition

Kitab-i Aqdas, official printing, 1995, Haifa, 450 pages

Kitab-i-Aqdas, hand of Muhabatu'llah Ha'i, 133 pages

Kitab-i-Aqdas, Tihran printing, n.d., 178 pages

Kitab-i Aqdas (with Persian translation), hand of Mihdi Salihy, 1319 Sh, 165 pages

Kitab-i-Badi', Prague, 1992, handwriting of Zayn, 1870, 412 pages, (also, photocopy from BWC MS)

Kitab-i-Iqan, Germany, 1980, 199 pages, reprint of 1934 Egyptian print

Kitab-i-Iqan, 97 BE, handwriting of Ali-Akbar-i-Milani, 138 pages, Egypt?

La'alyiu'l-Hikmat, Vol 1, 1986, Brazil, 198 pages

La'alyiu'l-Hikmat, Vol 2, 1990, Brazil, 344 pages

La'alyiu'l-Hikmat, Vol 3, 1991, Brazil, 407 pages

Lawh-i-Ahmad-i-'Arabi (with English text), delux edition, n.d., Germany

Lawh-i-Ahmad-i-Farsi (with Riaz Ghadimi's glossory), Canada, 1984, 17 pages

Lawh-i-Ahmad-i-Farsi (with notes Riaz Ghadimi), USA, 1994

Lawh-i-Anta'l-Kafi (and English text), Germany, 137 BE, 33 pages

Lawh-i Maqsud, Egypt, 1920, 33 pages

Lawh-i-Mubarak Khatab-Bi-Shaykh Muhammad-Taqi, Iran, 119 BE, 135 pages

Lawh-i-Mubarak Khatab-Bi-Shaykh Muhammad-Taqi, Germany, 138 BE, 117 pages, delux edition

Lawh-i-Mubarak Khatab-Bi-Shaykh Muhammad-Taqi, 1332 H, 127 pages, hand of Ali-Akbar Milani

Lawh-i-Mubarak-i-Sultan-i-Iran (with a notes by Azizullah Sulaymani), 132 BE, reprinted in India, 158 pages

Lawh-i-Sultan-i-Iran, Egypt, 1330 H, 43 pages, typed

Majmu'ih-az Alwah-i-Jamal-i-Aqdas-i-Abha (revealed after the Kitab-i-Aqdas), Germany, 137 BE, 175 pages

Majmu'ih-i-Alwah, 50 BE, handwriting of Zayn, 296 pages,

Majmu'ih-i-Alwah, n.d., various sources

Majmu'ih-i-Alwah, India, 1310 H, hand of Mishkin-Qalim, 329 pages

Majmu'ih-i-Alwah-i-Mubarakih Hadrat-i-Bahá'u'lláh, Egypt, 1920, 412 pages

Majmu'ih-i-Alwah-i-Mubarakih Hadrat-i-Bahá'u'lláh, USA, 1978, 412 pages

Majmu'ih-i-Alwah-i-Mubarakih Hadrat-i-Bahá'u'lláh, Iran, 132 BE, handwriting of 'Andalib in 1304 H, 285 pages

Majmu'ih-i-Athar Hadrat-i-Bahá'u'lláh, unpublished, 40 pages, (discovered in 1992, scribed in 1857)

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 7, 314 pages, hand of Zayn

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 8, 314 pages, hand of Zayn

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 26, 459 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 27, 544 pages, hand of Mirza 'Abdu'r-Rahman Rahiq-i Shirazi

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 28, 523 pages, hand of 'Abdu'r-Rahman Rahiq-i Shirazi

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 34, 341 pages, hand of Aqa Mir Sayfu'l-Din Maraghih'yi

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 35, 310 pages, hand of Aqa Mir Sayfu'l-Din Maraghih'yi

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 37, 143 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 38, 342 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 41, 457 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 42, 264 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 45, 219 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 46, 40 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 48, 216 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 49, 364 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 51, 633 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 56, 109 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 57, 100 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 61, 72 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 63, 40 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 66, 242 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 71, 338 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, INBA 73, 369 pages

Majmu'ih-i Athar-i Qalim-A'la, a section of an INBA, pp 728-922

Majmu'ih Munajathay-i Mubarak, vol 2, Iran, 132 BE, 80 pages

Majmu'ih Munajathay-i Mubarak, n.d., 71 pages, printed, Arabic

Mathnavi Mubarak, Germany, 1993, delux edition

Min Rasa'il al-Shaykhu'l-Babi Bahá'u'lláh, vol 1, ed. Baron Victor Rosen, St. Petersburg University Press, 1908, 185 pages

Munajat (text of "Prayers and Meditations"), Brazil, 138 BE, 244 pages

Muntakhabati-az Asar-i-Hadrat-i-Bahá'u'lláh (text of "The Gleanings"), Germany, 141 BE, 222 pages,

Qasaid va Qasaliat va Abyat Nazilih az Kalki Athar Jamal-i Qidam, Iran, 105 BE, 58 pages

Risalih-i-S'ual-va-Javab, n.d., handwriting of Nabil-i-Isfahani (also, Isfahani's translation into Arabic)

Risalih-i-S'ual-va-Javab, n.d., 40 pages, unknown scribe, INBA

Risalih-i-S'ual-va-Javab, 133 BE, 40 pages, (limited edition in 50 copies)

Risalih-i-S'ual-va-Javab, n.d., 29 pages, unknown scribe, INBA

Surat'ul-Muluk, 124 BE, Iran, 265 pages

Tasbyh-u-Tahlyl, India, 1982, 322 pages, (reprint from Iran's 129 BE edition)

Usul-i-Aqayid-i-Bahá'íyan (selections from Bahá'u'lláh's Writings), Germany, 140 BE, 40 pages


Back to top of page

II.A. The Bab

Arabic Bayan (including a copy in the handwriting of the Bab), n.d., unknown scribe

Dala'ilu'l-Sab'ih, n.d., 73 pages, printed version

Dala'ilu'l-Sab'ih, unpublished, 120 pages, (Paris collection)

Four Early letters of the Bab (to Sharif of Macca, etc.), 20 pages, unpublished, Browne Cambridge University collection, F28(9) item 5

Lawh-i Haykalu'd-Din (and a commentary by the Bab on two verses of it); 68 pages

Majmu'ih Athar-i Hadrat-i A'la, INBA 40, 133 BE, 221 pages

Majmu'ih Athar-i Hadrat-i A'la, INBA 43, 133 BE, 133 pages

Majmu'ih Athar-i Hadrat-i A'la, INBA 53, 431 pages

Majmu'ih Athar-i Hadrat-i A'la, INBA 58. 133 BE, 184 pages

Majmu'ih Athar-i Hadrat-i A'la, INBA 60, 133 BE, 166 pages

Majmu'ih Athar-i Hadrat-i A'la, INBA 64, 133 BE, 161 pages

Majmu'ih Athar-i Hadrat-i A'la, INBA 67, 133 BE, 279 pages

Majmu'ih Athar-i Hadrat-i A'la, INBA 69, 437 pages

Majmu'ih Athar-i Hadrat-i A'la, a large collection

Muntakhabat Ayat az Athar Hadrat-i-Nuqtih-i-'Ula, Iran, 134 BE, 160 pages

Panj-Sha'n (the Persian portion), 88 pages, n.d., caligraphied

Panj-Sha'n, n.d. (Azali publicaiton), 470 pages

Persian Bayan, 133 BE, Iran, INBA 24, 432 pages, scribed in 30 BE

Persian Bayan, n.d., Iran, 368 pages, Azali publication

Qismati az Alwah Khaty-i Nuqtih-i Ula va Aqa Siyyid Husayn-i Katib, 52 pages, Azali publications

Risalih-i Dahabiyyid II, 14 pages, hand of Mirza Abdu'r-Rahim Isfahani

Sahifih-i-'Adliyyih, 43 pages, n.d., (Azali publications)

Sahifih-i Baynu'l-Haramayn, 125 pages, Browne Cambridge University collection, F7(9)

Sahifih-i Baynu'l-Haramayn, 64 pages

Sahifa-i-Rizawiyya, 6 pages, unpublished, Browne collection

Tafsir-i Ha'; 38 pages

Tafsir-i-Suratu'l-Kawthar, 232 pages, scribed in 1264 H probably by Haji Siyyid Javad-i-Karbalai

Tafsir-i Surih Tawhid, 14 pages, hand of Mirza Abdu'r-Rahim Isfahani

Tafsir-i Surah Val-'Asr and Tasbih-i Fatimih, Browne Collection (BBF 7)


Back to top of page

II.B. Quddus

Al-Athar al-Quddusiyyih, 10 writings of Quddus, 68 pages


Back to top of page

III. 'Abdu'l-Bahá

Alwah-i-Khatab bi Khandan-i-Afnan, 60 pages, INBA

Alwah-i-Vasayi-i-Mubarakih-i-Hadrat-i-'Abdu'l-Bahá, Pakistan, 1960, 29 pages

Alwah-i-Mubarakih-i-Vasaya, 102 BE, 15 pages, (collection contains Lawh-i Qarn by Shoghi Effendi, too)

Faramin-i-Tabliqiy-i-Hadrat-i-'Abdu'l-Bahá, USA, 1985, 92 pages

Huvallah, v. 1, Iran, 132 BE, (collection of prayers for children)

Huvallah, v. 2, Iran, 133 BE, (children's prayers)

Javab-i Professor-i Almani, Dr. Forel, Egypt, 1922, 144 pages, (contains a number of other Tablets)

Makatib, v. 1, Iran, 286 pages

Makatib, v. 1, 1910, Egypt, 580 pages, typed

Makatib, v. 2, 1330 H, Egypt, 343 pages

Makatib, v. 3, 1921 H, Egypt, 576 pages

Makatib, v. 4, 121 BE, Iran, 252 pages

Makatib, v. 5, 132 BE, Iran, 271 pages

Makatib, v. 6, 133 BE, Iran, 226 pages

Makatib, v. 7, 134 BE, Iran, 279 pages

Makatib, v. 8, 134 BE, Iran, 266 pages (2 copies: book and loose pages)

Majmu'ih-i-Alwah-i-Mubarakih bi Iftikhar Bahá'íyan-i-Parsi, Iran, 133 BE, 100 pages

Majmu'ih-i Alwah-i Hadrat-i 'Abdu'l-Bahá va Hadrat-i Valy-i Amru'llah, n.d., private collection

Majmu'ih-i-Khatabat-i-Hadrat-i-'Abdu'l-Bahá, (all 3 volumes in one, reprint of the Egyptian and Iranian prints), Germany, 1984, 790 pages

Majmu'ih-i Makatib, INBA 13, 435 pages

Majmu'ih-i Makatib, INBA 52, 684 pages

Majmu'ih-i Makatib, INBA 55, 465 pages

Majmu'ih-i Makatib, INBA 59, 343 pages

Majmu'ih-i Makatib, INBA 72, 171 pages

Majmu'ih-i Makatib, INBA 75, 159 pages

Majmu'ih-i-Munajat, v. 2, Iran, 133 BE, 126 pages

Majmu'ih-i-Munajat, v. 3, Iran, 135 BE, 119 pages

Maqalih-i-Shakhsi-Sayyah, 119 BE, Iran, 188 pages

Maqalih-i-Shakhsi Sayyah, Bombay, 1307 H, 211 pages, Handwriting of Jinab-i-Zayn

Min-Makatib-i-'Abdu'l-Bahá, Brazil, 139 BE, 318 pages

Mufafizat-i-'Abdu'l-Bahá, Egypt, 1920, 219 pages (reprinted 1983 India)

Muntakhabati-az Makatib-i-Hadrat-i-'Abdu'l-Bahá, v. 1, USA, 1979, 309 pages

Muntakhabati-az Makatib-i-Hadrat-i-'Abdu'l-Bahá, v. 2, World Centre, 1984, 285 pages

Muntakhabati-az Makatib-i-Hadrat-i-'Abdu'l-Bahá, v. 3, Germany, 149 BE, 240 pages

Risaliy-i-Madaniyyih, 141 BE, Germany, 167 pages

Risaliy-i-Madaniyyih, 1329 H, Egypt, 141 pages

Risaliy-i-Siyasih, 1311 H, handwriting of Mishkin-Qalam

Risaliy-i-Siyasih, Iran, n.d., publisher Muhammad Labib, 54 pages, (typed)

Tadkaratu'l-Vafa, 1343 H, Egypt, 316 pages


Back to top of page

IV. Shoghi Effendi

Dur-i-Bahá'í, 144 BE, Germany, 117 pages (translation of "The Dispensation of Bahá'u'lláh")

Hal-va-Ayandiyy-Jahan, n.d., 102 pages, (trans. from English)

Hayat-i-Bahá'í, 1983, USA, 51 pages

Jilvih-i-Madaniyyat-i-Jahani, India, 143 BE, 111 pages, (trans. of "Unfoldment of World Civilization" by Jamshid Fana'yan)

Kitab-i-Qarn-i-Badi', v. 1, Iran, 375 pages, (translation of "God Passes By", by Nasru'llah Mavvidat)

Kitab-i-Qarn-i-Badi', v. 2, Iran, 450 pages

Kitab-i-Qarn-i-Badi', v. 3, Iran, 122 BE, 356 pages

Kitab-i-Qarn-i-Badi', v. 4, Iran, 123 BE, 292 pages

Lawh-i-Qarn, n.d., Iran, 44 pages, (in the same volume at Abdu'l-Bahá's Alwah-i Vasaya)

Lawh-i-Qarn, 134 BE, Iran, 145 pages, (in the Guardian's handwriting)

Lawh-i-Qarn, n.d., Iran, 142 pages, typed pages

Majmu'ih Munajat Hadrat-i-Valiyyi Amru'llah, Germany, 140 BE, 66 pages

Muntakhabat-i-Tawqiy'at, Iran, 105 BE, 488 pages

Nazmih Jahani-i-Bahá'í, Canada, 146 BE, 211 pages, (translation of "The World Order of Bahá'u'lláh" by Hushmand Fatheazam)

Nida bi Ahli 'Alam, Canada, 1993, 95 pages, (translation of Call to the Nations, by Hushmand Fathea'zam)

Nimuih Hayat-i-Bahá'í, 131 BE, Iran, 53 pages

Qad Zahar Yumu'l-My'ad, n.d., 78 pages, (translation of "The Promised Day is Come")

Statistics of the Bahá'í Faith 1844-1944, n.d., 14 pages, (translation from English)

Tawqi'i Maniy'-i-Mubarak 21 March 1932, 135 BE, Iran, 29 pages, (translation from English by Abu-Turab Suhrab)

Tawqi'-i-Sannih ? BE, 18 pages

Tawqi'-i-Sannih 89 BE, 18 pages

Tawqi'-i-Sannih 96 BE, 18 pages, (in handwriting of the Guardian)

Tawqi'-i-Sannih 101 BE, n.d., India, 67 pages

Tawqi'-i-Sannih 105 BE, 105 BE, India, 48 pages

Tawqi'-i-Sannih 105 BE, 105 BE, Iran, 63 pages

Tawqi'-i-Sannih 110 BE, 110 BE, India, 67 pages

Tawqi'-i-Sannih 113 BE, n.d., 54 pages, (handwriting of Fananapazir)

Tawqiy'at-i-Mubarakih Hadrat-i-Valiyyi Amru'llah 1922-1926, 129 BE, Iran, 445 pages

Tawqiy'at-i-Mubarakih Hadrat-i-Valiyyi Amru'llah 1922-1948, v. 3, 130 BE, Iran, 356 pages

Tawqiy'at-i-Mubarakih Hadrat-i-Valiyyi Amru'llah 1927-1939, 129 BE, Iran, 391 pages

Tawqiy'at-i-Mubarakih Hadrat-i-Valiyyi Amru'llah April 1945 - August 1952, 129 BE, Iran, 411 pages

Tawqiy'at-i-Mubarakih Hadrat-i-Valiyyi Amru'llah October 1952 - October 1957, 119 BE, Iran, 298 pages

Tawqiy'at-i-Mubarakih Hadrat-i-Valiyyi Amru'llah, 149 BE, Germany, 649 pages

Zuhur-i 'Adl-i-Ilahi, 1985, USA, 190 pages, (translation of "The Advent of Divine Justice", by Nasru'llah Mavvidat)


Back to top of page

V. The Universal House of Justice

Muntakhabati Az Nusus Darbarih Hay'athai Mushavarin Qari'iyh, Iran, CBC Asia, 133 BE, 50 pages

Muntakhabati Az Payamhayi 'Umumyi Baytu'l-'Adl A'zam-i-Ilahi Khatb bi Yaran-i-Irani, Germany, 142 BE, 134 pages

Payam-i-Mani' Baytu'l-'Adl A'zam-i-Ilahi 25 May 1975, Iran, 132 BE, 18 pages

Payam Baytu'l-'Adl A'zam-i-Ilahi 29 December 1990, USA, 1990, 13 pages

Payam Baytu'l-'Adl A'zam-i-Ilahi 150 BE, USA, August 1993, 9 pages

Payamhayi Baytu'l-'Adl A'zam-i-Ilahi Naw-Ruz 131 BE, Iran, 24 pages

Talkhis va Tadvin Hudud va Ahkam-i Kitab-i-Aqdas, USA, 1985, 65 pages

Va'dih Sulh Jahani, World Centre, 1985, 41 pages, (translation of "The Promise of World Peace")


Back to top of page

VI. Selection from the Writings

Amr-va-Khalq, v. 1-2, Germany, 141 BE, 335 and 369 pages

Amr-va-Khalq, v. 3-4, Germany, 142 BE, 526 and 498 pages

Amr-va-Khalq, v. 4, Iran, 131 BE, 498 pages

Bahiyyih-Khanum, Germany, 142 BE, 221 pages

Bisharu'l-Nur, Germany, 140 BE, 558 pages

Ganjinih Hudud-va-Ahkam, India, 1980, 466 pages, (reprint of Iranian 128 BE version)

Gulzar Ta'alim-i-Bahá'í, Germany, 142 BE, 158 pages

Itihad-va-Itifaq Dar Jami'-i-Bahá'í, USA, 1992, 15 pages, (English version is included)

Ma'iydih-i-Asmani, v. 1, Iran, 128 BE, 82 pages

Ma'iydih-i-Asmani, v. 2, India, 1984, (reprint from 129 BE version), 110 pages

Ma'iydih-i-Asmani, v. 3, India, 1985, (reprint from 129 BE version), 80 pages

Ma'iydih-i-Asmani, v. 4, Iran, 129 BE, 372 pages

Ma'iydih-i-Asmani, v. 5, India, 1984, (reprint from 129 BE version), 294 pages

Ma'iydih-i-Asmani, v. 6, India, 1985, (reprint from 129 BE version), 86 pages and 309 page index for all 9 volumes

Ma'iydih-i-Asmani, v. 7, Iran, 129 BE, 255 pages

Ma'iydih-i-Asmani, v. 8, Iran, 129 BE, 207 pages

Ma'iydih-i-Asmani, v. 9, India, 1984, (reprint from 129 BE version), 167 pages

Majmu'ih az Nusus Darbarih Huququ'llah, World Centre, 1984, 44 pages

Muntakhabat Alwah Darbarih Faza'il-i-Akhlaq, Iran, 131 BE, 153 pages

Muntakhabat Athar-i-Mubarakah, v. 2, Iran, 134 BE, 228 pages

Muntakhabat Athar-i-Mubarakah Raji' bi Amr-i-Muhim-i-Tabligh, Iran, 131 BE, 44 pages

Muntakhabati-Az Athar Muqdasih Raji' Bi 'Ahd-va-Mithaq, Iran, 131 BE, 70 pages

Muntakhabati-Az Athar Mubarakih Darbarih Ta'lim-va-Tarbiyat, Iran, 132 BE, 145 pages

Muntakhabati-Az Athar Mubarakih Darbarih Ziafat-i-Nuzdah-Ruzih, Iran, 133 BE, 35 pages

Nar-va-Nur, Germany, 139 BE, delux edition

Payam-Malakut, India, 1986, 495 pages

Rahnamaiy Ahibayi Ilahi dar Tarvij va Intishar-i-Amru'llah, Iran, 132 BE, 51 pages

Risalih Ayam Tis'ih, USA, 1981, 576 pages

Tushih-i-Rahmani, USA, 1980, (mixed Persian, Arabic and English)



Back to top of page

VII. Bahá'í Writers

'Abdi, Bahád-Din Muhammad, Sad Shakhih-i-Gul, Landegg, 149 BE, 16 pages

Abu'l-Fadl, Mirza and Siyyid Mihdi Gulpaygani, Kashfu'l-Ghata 'an hiyal al-a'da, Tashkent, n.d. [1919?], 469 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Tafsil-i-Shahadat Haj Muhammad-Rida dar 'Ishq-Abad, 22 pages, unpublished, n.d.

Abu'l-Fadl, Mirza, Tarikh-i-Zuhur Dianat Hadrat-i-Bab va Hadrat Bahá'u'lláh, mauscript in the hand of Abu'l-Fadl, INBA 9

Abu'l-Fadl, Mirza, Majmu'ih Rasa'il-i Abi'l Fada'il, Egypt, 1920, 155 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Mukhtarat min Mu'alifat Abu'l-Fadl, Belgium, 137 BE, 367 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Kitab-i-Fara'id, Egypt, 1315 H, 731 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Sharh-i Shajarah-Namih-i Mubarakih, 1321 H, 14 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Sharh-i-Shajarinamih-i-Mubarakih, India, 41 BE, 14 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Tafsir Hadith-i 27 Harf, 1331 H, 16 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, ad-Durar al-Bahiyyih, Egypt, 1900, 280 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Rasa'il va Raqa'im, Iran, 134 BE, 596 pages, ed. R. Mihrabkhani

Abu'l-Fadl, Mirza, Risalih-i Ayubiyyih, n.d., 39 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Risala-yi-Iskandariyya, n.d., 43 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Sharh-i-Ayat-i-Muvarikhih, India, 61 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Sharh-i-Ayat-i-Muvarikhih, n.d., 72 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Sharh-i-Ayat-i-Muvarikhih, n.d., 63 pages, typed

Abu'l-Fadl, Mirza, Al-Hujaju'l-Bahiyyih, Egypt, 1925, 184 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Risalih Istidlaliyyih dar Bayan Haqiqat Markaz 'Ahd va Payman-i Ilahi, Egypt, 1329 H, 34 pages, (2 letters)

Abu'l-Fadl, Mirza, Faslu'l-Khatib, Canada, 1995, 352 pages

Abu'l-Fadl, Mirza, Dibachih, Canada, 1996, 40 pages, No. 10 in Bahá'í Studies Series

Abu'l-Fadl, Mirza, Istidlaliyyih, 1309 H, 42 pages, Browne Or. Ms F27(9), 1. proofs written for Jews

Afnan, A.Q., La'aliy-i-Siah, Canada, 1992, 65 pages, (translation of "The Black Pearls")

Afnan, A.Q., Baytu'llah al-Akram, unpublished, (contains sections from Nabil's unpublished history)

Afnan, A.Q., Chahar Risalih-i-Tarikhi Darbarih-i-Tahirih, Landegg, 1991, 112 pages

Afnan, A.Q., Namih darbarih Hayat-i Mishkin-Qalam, 11 pages, unpublished

Afnan, Mirza Habibu'llah, Tarikh-i-Amri Fars-va-Shiraz, (unpublished), 607 pages

Afnan, Mirza Habibu'llah, Khatirat-i-Hayat (early years and visit to Bahá'u'lláh), 200 pages, (unpublished)

Afrukhtih, Yunis, Khtirat-i-Nuh Salih, USA, 1983, 572 pages

Afshar, Haj Mirza Muhammad, Baháru'l-'Irfan (Istidlaliyyih-i Afshar), n.d., 277 pages

'Allaqih-Band-i Yazdi, Haj Aqa Muhammad, Tarikh Mashrutiyyat, INBA pp no. 2, 376 pages, unpublished

'Ala'i, 'Abdu'l-Ali, Mu'assassih-i Ayadi-yi Amru'llah, Iran, 130 BE, 853 pages

'Alavi, Siyyid 'Abbas, Bayan-i-Haqayqat, Iran, n.d., 390 pages

Al-Muhammad, A.H., Tibyan-va-Burhan, v. 2, Iran, 109 BE, 452 pages, (translated from Arabic by A.H. Ishraq-Khavari)

Al-Muhammad, A.H., Dalil-va-Irshad, Iran, 126 BE, 247 pages, (translated from Arabic by A.H. Ishraq-Khavari)

'Amidu'l-Atibba'-i Hamadani, Mirza Yahya, Tarikh-i Amry Rasht, 1345 H, 78 pages, unpublished

'Andalib, Aqa Mirza Ali-Ashraf, Divan-i-'Andalib, Iran, 126 BE, 760 pages

'Andalib magazine, Mahbub-i-'Alam, Canada, 1993, 580 pages

anon., Amakin Tarikhi Bahá'í Dar Ard-i-Aqdas va Vaqai' Marbut Bi Anha, n.d.

anon., Burhan-i-Vazih, Iran, 130 BE, 194 pages

anon., Fihristi Kutub-i Amri, INBA 70, 390 pages, 133 BE, (prepared by the students of the advanced Bahá'í studies institute)

anon.; Haqayiqi Chand darbarih-i Amr-i Bahá'í; Iran, 128 BE, 142 pages

anon., Majalih-i-Tuzih-i-Vazihat, India, 1339 H, 41 pages (probably authored by Mirza Munir Nabil-Zadeh)

anon., Nivishtijat va Athar-i Ashab-i Avvaliyih-i Amr-i A'la, INBA PP80(b), 332 pages, several manuscripts

anon., Surat-i-Vaqayyi' Ard-i-Ya, 20 pages, unpublished

anon.; Tarikh-i Amr-i Bahá'í; Iran, 128 BE, published by Lajnih Milli Nashr-i Ma'arif Amry, No. 4, 62 pages

anon., Tarikh Amry-i Isfahan, unpublished, 77 pages

anon.; Ziyarat-i Amakin-i Muqadasih-i Bahá'í; Haifa, 1992, 59 pages

Anvari, Nishat, Tarikh Hayat va Tashruf bi Huzur-i Hadrat-i Valy-i Amru'llah, 137 pages, (unpublished)

Anvari, Nur'd-Din; Dastani az Zindigani-i Jamshid-Bahram-i Husayn-Abadi (Anvari); 59 pages, unpublished

Arbab, Furugh, Akhtaran-i Taban, vol 2, India, 1990, 525 pages

Arbab, Furugh; Mathal-i A'la: Mukhtasari az Sharh Hayat-i Hadrat-i 'Abdu'l-Bahá; Iran, 131 BE, 103 pages

Arbab, Ruhi, Hikayat-i-Amri Baray Atfal, v. 2, Iran, 120 BE, 87 pages

Arjuman, Haj Mihdi, Gulshan Haqayiq, USA, 1982, 308 pages, (reprint from 75 BE version, also 132 BE)

Ashchi, Aqa Husayn, Taqrirat-i Ashchi, 149 pages, 1925, hand of Malik-Khusravi

Ashraf, Faramarz, Majmu'iyyih az Matalib-i-Dianat-i-Bahá'í bi Akhtisar, Iran, 131 BE, 103 pages

Avarih, Abdu'l-Husayn, Kavikibu'l-Durrih, v. 1, Egypt, 1923, 537 pages

Avarih, Abdu'l-Husayn, Kavikibu'l-Durrih, v. 2, Egypt, 1341 H, 347 pages

Avarih, Abdu'l-Husayn, Ihtifal Sar-i-Sal Su'ud-i-Hadrat-i-'Abdu'l-Bahá, 1922, 51 pages, (w/ section by Muniriyh-Khanum)

'Azizi, Zabihu'llah, Taj-i-Vahhaj, Iran, 132 BE, 521 pages

Badi'u'llah, Mirza (Bahá'u'lláh's son), I'tiraf-Namih, 57 pages, n.d.

Baghdadi, Muhammad-Mustafa, Risalih-i Amryih, Egypt, n.d., 28 pages

Bahá'í, 'Ali-Asghar, Tarikh-i-Dawada'yi-Tihran (1300 H), unpublished, 123 pages

Bahá'í, Ali-Muhammad Khan, Tarikh Shuhaday-i Yazd, 9 pages, unpublished

Bakhtavar, Kamili'ld-Din, Maqamat-i-Tawhid dar Athar-i-Bahá'í, Iran, 133 BE, 348 pages

Bakhtavar, Kamili'ld-Din, Raf'-i Shubahat va Daf'-i Tuhamat, n.d., 68 pages, typed

Bakhtavar, Kamili'ld-Din, Risalih-i-Istimrar Zuhurat-i-Ilahiah, Iran, 131 BE, 135 pages

Bakhtavar, Kamili'ld-Din, Tahliyat-i Vahy ya Ilham-i Ishraq, India, 1964, 201 pages

Bakhtavar, Kamili'ld-Din; Naqsh-i Adyan dar Takamul Insan; Iran (Mash'al-i Azadi printing), 1348 Sh, 267 pages

Balyuzi, Hasan, E.G. Browne va Diyanat-i-Bahá'í, 198 pages, unpublished, (BWC did not permit publication)

Balyuzi, Hasan, Sarkuzasht-i-Muvaqarud-Dullih, 166 pages, unpublished

Banna-Yazdi, Ustad Ali-Akbar, Tarikh-i 'Ishqabad, INBA 94, 407 pages, unpublished

Baqir-Khan, Mirza Muhammad, letter to Mirza Muhammad-Ali Naqiz-i-Akbar, 1922, Iran, 14 pages

Barney, Laura Clifford, Dalyran-i Rabbani, INBA 54, 124 pages, translation by 'Azizu'llah Shirazi

Bayda, Abu'l-Qasim; Tarikh-i-Shuhaday-i-Yazd (Tarikh-i-Bayda), 400 pages

Bayzai, Namatu'llah, Tadhkarat Shu'ray Qarn-i-Aval Bahá'í, v. 1, Iran, 121 BE, 363 pages

Bayzai, Namatu'llah, Tadhkarat Shu'ray Qarn-i-Aval Bahá'í, v. 2, Iran, 123 BE, 414 pages

Bayzai, Namatu'llah, Tadhkarat Shu'ray Qarn-i-Aval Bahá'í, v. 3, Iran, 126 BE, 602 pages

Bayzai, Namatu'llah, Tadhkarat Shu'ray Qarn-i-Aval Bahá'í, v. 4, Iran, 129 BE, 407 pages

Bayzai, Namatu'llah, Tali'ih Adab, Iran, 132 BE, 115 pages

Bayda'i, Qasim; Shajarih-Namih Khandan-i Bayda'i; Los Angeles, 1371 Sh, (unpublished)

Bidar-Dil, Quadrat, Davazdah Bahs dar Injil, Germany, 38 pages, (unpublished)

Bihizadih, Jalalid-Din, Gulbarg-i-Bihi, India, 1978, 212 pages

Bushru'i, Hasan Fua'di, Manazir Tarikhy Nihzat-i Amr Bahá'í dar Khurasan (first part of Tarikh-i Amry Khurasan), 1351 H, Iran, 461 pages, unpublished, typed

Bushrui, Hasan Fua'di, Tarikh-i-Amri-i-Khurasan, n.d., unpublished, section on "Hisar", 34 pages

Bushru'i, Mirza Badi', Nuzdah Sal Shadmani, 400 pages, unpublished

Cobb, Stanwood, Sahm-i Islam dar Tamaddun, Canada, 1996, 96 pages, translation by Parivash Samadani and Roohullah Khoshbin

Dahaji, Siyyid Mihdi, Risalih Siyyid Mihdi Dahaji, 1331 H, 297 pages, unpublished, Browne Cambridge university collection, F57(9)

Davudi, Ali-Murad, Insan dar A'iyn-i-Bahá'í, v. 1, USA, 1987, 365 pages

Davudi, Ali-Murad, Uluhiyyat va Madhariyyat, v. 2, Canada, 148 BE, 348 pages

Doustdar, F., Ruzanihai Umid, Germany, 1983, 312 pages

Dreyfus, Hippolyte, Tarikh Amri Bahá'í, Egypt, 1922, 94 pages (translated by Mirza Munir Zayn and Mirza Azizu'llah Khan Bahádur)

Esslemont, J.E, Bahá'u'lláh va 'Asr-i-Jadid, Haifa, 89 BE, 303 pages

Fadilu'llah Khan, Tarikh-i Nur, 18 pages, n.d., unpublished

Faizi, A.Q., Asfar Bahr Muhit, Iran, 135 BE, 108 pages

Faizi, A.Q., Buzurg, 1972, 21 pages, (story of Dr. Buzurg Himati)

Faizi, A.Q., Dastan-i-Dustan, Iran, 123 BE, 113 pages

Faizi, A.Q., Qafilih Salar-i-Bandigi, Iran, 132 BE, 160 pages

Faizi, A.Q., Zamanih, Iran, 1342, 166 pages

Faizi, A.Q., Payam-i-Dust va Bahár-i-120, Iran, 120 BE, 102 pages

Faizi, Muhammad-Ali, Hayat-i-Hadrat 'Abdu'l-Bahá, Iran, 128 BE, 379 pages, (reprint 1986 Germany)

Faizi, Muhammad-Ali, Hadrat-i-Bahá'u'lláh, Germany, 147 BE, 310 pages, (revision of 125 BE edition)

Faizi, Muhammad-Ali, Hadrat-i-Nuqtih-i-'Ula, Iran, 132 BE, 396 pages

Faizi, Muhammad-Ali, Nayriz-i-Mushkbiz, Iran, 129 BE, 215 pages

Faizi, Muhammad-Ali, Katabat Qalim-i-'Ala Dar Shu'an Nuzul Alwah-i-Muluk-va-Salatin, Iran, 114 BE, 114 pages

Faizi, Muhammad-Ali, Risalih-i-Rahnamay Tabligh, Iran, 117 BE, 159 pages

Faizi, Muhammad-Ali, Tarikh-i-Dianat Israel, Iran, 1340, 108 pages

Faizi, Muhammad-Ali, Tarikh-i-Dianat Massih, Iran, 1340, 75 pages

Faizi, Muhammad-Ali, Tarikh Dianat-i-Islam, Iran, 1341, 130 pages

Faizi, Muhammad-Ali, La'ali-i-Dirakhshan, Iran, 123 BE, 507 pages

Faizi, Muhammad-Ali, Sharh Mukhtasari Darbarih Lawh-i-Shaykh, USA, 1360, 16 pages

Faizi, Muhammad-Ali, Kitab-i-Khandan-i-Afnan, Iran, 127 BE, 293 pages

Faizi, Muhammad-Ali; Akhlaq-i Bahá'í; Iran, 128 BE, 2nd printing, 274 pages

Faizi, Muhammad-Ali; Maqam-i A'la ya Malikih-i Karmil; Iran, 132 BE, 196 pages

Faizi, Muhammad-Ali; Huruf -i Hayy; 51 pages, unpublished

Faizi, Muhammad-Ali; Adab; Iran, 129 BE, 20 pages

Fana'iyan, Jamshid, Iran: Zadgah-i-Ai'yn-i-Bahá'í, Iran, 132 BE, 65 pages

Fana'iyan, Jamshid; Juzvih Lughat va Istihallat Amry-i Ingilisi; Iran, 127 BE, 43 pages

Fana'iyan, Mirza Faraju'llah, Mathnavi Mujma'u'l-Asrar-i-Junun, n.d., 176 pages

Farid, Badi'u'llah, Maqalihyi dar Mu'arafyi Kitab-i-Mustitab-i-Aqdas, USA, 150 BE, (2nd printing), 46 pages

Fatheazam, Hushmand, Dar Intizar Nam-Nam Baran, India, 1985, 136 pages

Furughi, Tahirih, Balayi'-i-'Inayati, USA, 141 BE, 92 pages

Furutan, Ali-Akbar, Dastanhai az Hayat-i-'Unsuri-i-Jamal-i-Aqdas-i-Abha, Iran, 134 BE, 59 pages

Furutan, Ali-Akbar, Rasa'il-i-'Ilmi, India, 1986, 268 pages

Furutan, Ali-Akbar, Majmu'ih Maqalat-i-Tarbiati, Iran, 1339, 256 pages

Furutan, Ali-Akbar, Hakayat-i-Dil, 1981, George Ronald, 301 pages

Furutan, Ali-Akbar, Chand Bahth-i-Amri, Germany, 142 BE, 61 pages

Furutan, Ali-Akbar, Rahnamai Murabian, Iran, 135 BE, 9 pages

Furutan, Ali-Akbar, Kitab-i-Dars-i-Akhlaq, v. 3-12, Iran, 122 BE

Furutan, Ali-Akbar; Juzvih Rahnamay-i Tabligh; Iran, 129 BE, 28 pages

Gobineau, Comte de, Sih Sal dar Iran, translated by Dhabihu'llah Mansuri, Iran, 210 pages

Guharriz, Hushang, Huruf-i-Hai, India, 149 BE, 156 pages

Guharriz, Hushang, Havvariun-i Hadrat-i Bahá'u'lláh, India, 1994, 214 pages

Gulistanih, Mah-Mih, Parvazha-va-Yadgarha, USA, 1993

Ha'i, Muhabatu'llah, Sharh-i-Ahval va Shahadat-i-Yadu'llah Astani, (unpublished)

Ha'i, Muhabatu'llah, Bahsi Darbarih Ayih-i-Tawhid, v. 1, Iran, 132 BE, 136 pages

Hamadani, Siyyid Husayn; Tarikh (Jadid); author's hand, n.d, n.p, 261 pages

Hamadani, Siyyid Husayn; Tarikh (Jadid); in hand of Haji Muhammad-Sadiq ibn 'Ali, n.d, n.p, 327 pages

Haqiqat-Pazhuh, A'ian Bahá'í Yik Nihzat-i-Siasi Nist, Germany, 1361, 143 pages, (authored by Dr. Shapoor Rasekh)

Hisami, Humayun, Khatirat-i-Hayat, 1985, USA, 66 pages

Hulaku'i, Farhang, Rahnamay-i-Nutq, 134 BE, Iran, 105 pages

Isfahani, Mirza Asadu'llah, Yad-Dashtha (on history of Tihran LSA from 1879), unpublished

Isfahani, Mirza Haydar-Ali, Bihjatu'l-Sudur, India, 1331 H, 530 pages. (reprinted in 1982, Germany)

Isfahani, Mirza Haydar-Ali, Dala'ilu'l-i 'Irfan, India, 1312 H, 317 pages

Isfahani, Mirza Haydar-Ali, Sharh Ahval-i-Mirza 'Abu'l-Fadl, 1915, 576 pages, (handwriting of Nurd-Din Zayn)

Isfahani, Muhammad-Taqi, letter to Mirza Muhammad-Ali, Egypt, 1922, 55 pages

Ishraqi, Ahmad; Tarikh-i Mukhtasar-i Mazahir Muqadassih; Iran, 124 BE, 159 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Da'ratu'l-Ma'rif, 2510 pages (unpublished)

Ishraq-Khavari, A.H., Sharh va Tuzih-i Kitab-i-Aqdas, 126 BE, 269 pages, typed, unpublished

Ishraq-Khavari, A.H., Sharh va Tuzih-i Kitab-i-Aqdas, n.d., 111 pages, handwritten, unpublished

Ishraq-Khavari, A.H., Qamus-i-Iqan, v. 1, Iran, 127 BE, 707 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Qamus-i-Iqan, v. 2, Iran, 128 BE, 595 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Qamus-i-Iqan, v. 3, Iran, 128 BE, 360 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Qamus-i-Iqan, v. 4, Iran, 128 BE, 627 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Rahiq-i-Makhtum, v. 1, Iran, 130 BE, 762 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Rahiq-i-Makhtum, v. 2, Iran, 131 BE, 774 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Asrar-i-Rabbani, v. 1, Iran, 118 BE, 503 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Asrar-i-Rabbani, v. 2, Iran, 118 BE, 405 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Muhadirat, v. 1-2, Germany, 142 BE, 1225 pages, (reprint from 120 and 121 BE edition)

Ishraq-Khavari, A.H., Sharh-i-Hayat-Hadrat Valiyyi Amru'llah, (text of a talk), Iran, 130 BE, 88 pages,

Ishraq-Khavari, A.H., Nurayn-va-Nayyrayn, Iran, 123 BE, 307 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Matali'u'l-Anvar, (translation of "The Dawn-Breakers"), Iran, 134 BE, 657 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Ganj-i-Shayigan, Iran, 124 BE, 230 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Aqdahu'l-Falah, v. 1, Iran, 130 BE, 484 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Aqdahu'l-Falah, v. 2, Iran, 132 BE, 246 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Yadigar, Canada, 151 BE, 218 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Durj-i-La'ali-i-Hidayat, v. 1, Iran, 100 BE, 223 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Durj-i-La'ali-i-Hidayat, v. 2, Iran, 100 BE, 384 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Durj-i-La'ali-i-Hidayat, v. 3, Iran, 100 BE, 605 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Dustan Sharh Parishani Man Kush Kunid, Iran, 129 BE, 46 pages, (excerpt from Ahang-i-Badi')

Ishraq-Khavari, A.H., Junnat-i-Na'im, v. 1, Iran, 130 BE, 494 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Junnat-i-Na'im, v. 2, Iran, 131 BE, 233 pages

Ishraq-Khavari, A.H.; Risalih Nusus-i Alwah Darbarih Baqay Arvah; Iran, 131 BE, 2nd printing, 138 pages

Ishraq-Khavari, A.H., Taqvim-i Tarikh, 126 BE, Iran, 109 pages

Jaddab, 'Azizu'llah, Khatirat, 138 pages, n.d., unpublished

Kashani, Haji Mirza Jani, Kitab-i Nuqtatu'l-Kaf, England, 1910, 400 pages

Katira'i, Yaqub, Zuhur-i Rabu'l-Junud, Canada, 1992, 232 pages

Khadim, Zikru'llah, Bayad-i-Mahbub, Iran, 131 BE, 402 pages

Khavari, Guiv, Lawh-i Hikmat va Hukama, 60 pages, hand of author, unpublished

Khazan, Ahmad; Nazary-i bi Nuqtatu'l-Kaf; 15 pages, n.d., n.p, (response to Muhit-i Tabataba'i's paper on Babi histories)

Kirmani, Ibrahim, Kitabu'l-Quddusiyyih, 1339 H, unpublished, 176 pages

Khudadust, Lami'ih, Yik 'Umr Yik Khatirih, 1987, 64 pages

Ma'ani, Dariush, Kanz-i Asrar da Sharh Kalimat-i Maknunih, Germany, 1993, 300 pages

Mahmudi, Hushang, Yad-dashtihayi Darbarih Hadrat-i 'Abdu'l-Bahá, vol 1, Iran, n.d., 538 pages

Mahmudi, Hushang, Yad-dashtihayi Darbarih Hadrat-i 'Abdu'l-Bahá, vol 2, Iran, 130 BE, 500 pages

Mahmudi, Jalil, Sukhan-i-Ashna, USA, 1364, 140 pages

Mahmudi, Jalil, Navai-i-Hamnavaiy, USA, 1362, 74 pages

Malik-Khusravi, M.A., Tarikh Shuhaday-i-Amr, v. 1, (on the Shaykh Tabarsi's events), Iran, 130 BE, 455 pages

Malik-Khusravi, M.A., Tarikh Shuhaday-i-Amr, v. 2, (on the defenders of Shaykh Tabarsi), Iran, 130 BE, 326 pages

Malik-Khusravi, M.A., Tarikh Shuhaday-i-Amr, v. 3, (on the events of Tihran), Iran, 130 BE, 607 pages

Malik-Khusravi, M.A., Iqlim-i-Nur, Iran, 118 BE, 290 pages

Malamiri, Haj Muhammad-Tahir, Khatirat-i-Malamiri, Germany, 1992, 337 pages

Malamiri, Haj Muhammad-Tahir, Tarikh-i-Shuhaday-i-Yazd, Egypt, 1342 H, 623 pages

Mazandarani, Fadil, Asraru'l-Athar Khususi, v. 1, Iran, 124 BE, 285 pages, (letter A)

Mazandarani, Fadil, Asraru'l-Athar Khususi, v. 2, Iran, 124 BE, 197 pages, (letters B-Th)

Mazandarani, Fadil, Asraru'l-Athar Khususi, v. 3, Iran, 127 BE, 283 pages, (letters J-Dh)

Mazandarani, Fadil, Asraru'l-Athar Khususi, v. 4, Iran, 129 BE, 532 pages, (letters R-Q)

Mazandarani, Fadil, Asraru'l-Athar Khususi, v. 5, Iran, 129 BE, 372 pages, (letters K-Y)

Mazandarani, Fadil; Zuhuru'l-Haqq, v. 1, 85 pages, (unpublished)

Mazandarani, Fadil; Zuhuru'l-Haqq, v. 2, 540 pages, (unpublished)

Mazandarani, Fadil; Zuhuru'l-Haqq, v. 3, 554 pages, n.d., n.p.

Mazandarani, Fadil; Namih Mahfil-i Milli dar Murid Zuhuru'l-Haq v. 3, Iran, 1932, 16 pages

Mazandarani, Fadil; Zuhuru'l-Haqq, v. 4, 394 pages, (unpublished)

Mazandarani, Fadil; Zuhuru'l-Haqq, v. 5, 600 pages, (unpublished)

Mazandarani, Fadil; Zuhuru'l-Haqq, v. 6, 1051 pages, (unpublished)

Mazandarani, Fadil; Zuhuru'l-Haqq, v. 8.1, Iran, 131 BE, 674 pages

Mazandarani, Fadil; Zuhuru'l-Haqq, v. 8.2, Iran, 132 BE, 560 pages

Mazandarani, Fadil, Rahbaran-va-Rahruvan Dar Tarikh-i-Adyan, v. 1, Iran, 131 BE, 389 pages

Mazandarani, Fadil, Rahbaran-va-Rahruvan Dar Tarikh-i-Adyan, v. 2, Iran, 132 BE, 570 pages

Mihrabkhani, Ruhu'llah, Qisih 'Ishq Mirza Muhammad-Ali-i- Zunuzi, 1976, unpublished, 81 pages

Mihrabkhani, Ruhu'llah, Zindigani-i-Mirza 'Abu'l-Fadl-i-Gulpaygani, Germany, 145 BE, 484 pages

Mihrabkhani, Ruhu'llah, Sharh-i-Ahval Jinab-i-Mirza 'Abu'l-Fadl-i-Gulpaygani, Iran, 131 BE, 488 pages

Mihrabkhani, Ruhu'llah, A'in-i Sabium, Canada, 1994, 212 pages

Mihrabkhani, Ruhu'llah, Khandan-i Sadat-i Khams, Germany ('Asr-i Jadid publishing), 1994, 130 pp
Milani, Ali-Akbar, Dar Khusus Raddiyyih Shaykhu'l-Islam, n.d., 7 pages, unpublished

Milani, Ali-Akbar, Tarikh Amri Milan va Usku, 19 pages, (missing pages 15-16), unpublished

Misbah, Azizu'llah, Dala'ilu'l-Sulh, Iran, 1928 BE, 660 pages

Misbah, Azizu'llah, Divan-i-Ash'ar Misbah, Iran, 122 BE, 459 pages

Misbah, Aminu'llah, Mubashsharin-i-Gharbi, Iran, 131 BE, 73 pages

Momen, Moojan, Mutali'at Tahqiqi va Jamih-i Bahá'í, Canada, 1989, 32 pages, translated by Nabil-Akbar

Mu'ayyad, Habib, Khatirat-i-Habib, v. 1, Iran, 118 BE, 537 pages, (loose sheets)

Mu'ayyad, Habib, Khatirat-i-Habib, v. 2, Iran, 129 BE, 408 pages

Mu'ayyat, Habib, Sharh Shahadat-i Jinab-i Mirza Ya'qub-i Mutahidih, Iran, 105 BE, 78 pages

Muddaras, Fath'u'llah; Tarikh-i Amry-i Iran, vol 1, (1844-1921), unpublished, over 500 pages.

Muhammad-Husayni, Nusratu'llah; Forel: Nabighiy-i Bahá'í; Canada, 146 BE, 147 pages

Muhammad-Husayni, Nusratu'llah, Yusif-i-Bahá dar Qayyumu'l-Asma, Canada (Persian Bahá'í Studies Institute), 1991, 118 pages

Muhammad-Husayni, Nusratu'llah, Hadrat-i Bab, Canada (Persian Bahá'í Studies Institute), 1995, 1060 pages

Mu'in's-Saltanih Tabrizi, Hajji; Tarikh Mu'in's-Saltanih; unpublished, over 500 pages

Muniriyh-Khanum, Su'ud-Hadrat-'Abdu'l-Bahá, (part of Avarih's write-up on the first Anniversary of His passing)

Muniriyh-Khanum, Mukhtasari az Tarikh Hayat va Tashruf bi Ard-i-Aqdas, Haifa, 1934, 41 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 1, Uluhiyyat va Tawhid, Iran, 130 BE, 84 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 2, Mabani-i-'Aqai'd: Uluhiyyat va Tawhid, Iran, 131 BE, 105 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 6, Mabahith-i-Mutanavvibih, by S. Navab-Zadih, Iran, 131 BE, 78 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 7, Tashiyh Yiky az Maqalat, Iran, 133 BE, 12 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 8, Maktubi az Na'im, Iran, 131 BE, 19 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 9, Mabahith-i-Mutanavvibih, by Badi'u'llah Farid, Iran, 132 BE, 27 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 10, Marahil Da'vat Hadrat-i-Nuqtih-'Ula, by Muhammad Afnan, Iran, 132 BE, 57 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 11, Ravish Ahl-i-Bahá dar Nigarish Tarikh dar Hal va Istiqbal, by Ali-Murad Davudi, Iran, 132 BE, 20 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 12, Naqdi bar Maqalih Kitab-shinasi, by S. Navab-Zadih, Iran, 132 BE, 57 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 13, Diyant-i Bahá'í Mansha'i Ilahi Darad, Mashallah Mushrifzadeh, Iran, 18 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 14, Dianat-i-Bahá'í Mansha' Ilahi Darad, by M. Mushrif-Zadih, Iran, 133 BE, 19 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 15, Dianat-i-Bahá'í Mansha' Ilahi Darad (part 2), by M. Mushrif-Zadih, Iran, 133 BE, 36 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 16, Dianat-i-Bahá'í Mansha' Ilahi Darad, by M. Mushrif-Zadih, Iran, 133 BE, 17 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 17, Bayan-i-Ma'niy-i-Bab va Nazary bi Shaykhih dar Rabitih ba Amru'llah, by Muhammad Afnan and Behruz Bahrami, Iran, 134 BE, 27 pages

Mutali'ih Ma'arif-i-Bahá'í, no. 18, Matalib-i-darbarih Tarikh Nabil-i-Zarandi, by Sadri Navab-Zadih Ardikani, Iran, 134 BE, 86 pages

Mutlaq, Hushidar, Diyanat Bahá'í, 174 pages, n.d., unpublished, typed.

Mushrif-Zadeh, M., Ta'sub Dar Iran, USA, 1984, 71 pages

Muvaqaru'd-Dawlih, 109 pages, unpublished diary (from Hasan Balyuzi's library)

Muvaqaru'd-Dawlih, 40 pages, unpublished diary - part 2, (from Hasan Balyuzi's library)

Nabil-'Azam, Mulla Muhammad, Mathnavi dar Tarikh-i-Amr Bahá'í va Tarikh Su'ud Hadrat-i-Bahá'u'lláh, Egypt, 1924, 112 pages

Nabil-Zadih, Mirza Munir, Rasti Shinasan Mara Bikhanand, India, 85 BE, 64 pages

Nabil-Zadih, Mirza Munir, Tab'ian-i-Haqiqat, Iran, 129 BE, 346 pages

Na'im, Mirza, Gulzar-i-Na'im, India, 115 BE, 374 pages

Na'im, Mirza, Majmu'ih Ash'ar, n.d., 148 pages

Na'im, Mirza, Majmu'ih Ash'ar, n.d., 150 pages, typed

Na'im, Mirza, Istidlaliyyih-i Mirza Na'im, Iran, 85 BE, 137 pages

National Spiritual Assembly of Iran, Namih-i-Sar Gushadih dar Murid-i-Ta'til-i-Tashkilat, Germany, 1983, 10 pages

Natiq, Mirza Muhammad, Mina'l-Munaziratu'l-Diniyh, Egypt, 1342, 232 pages

Natiq, Mirza Muhammad, Divan-i-Natiq, Iran, 124 BE, 380 pages

Nayrizi, Mulla Muhammad Shafi'; Tarikh-i Nayriz (eyewitness account of 1850-53 events); 57 pp, unpublished.

Nicolas, A.L.M., Mazahib-i-Millal Mutimadimih, Iran, 1322, 540 pages, (translation from French)

Nizamu'l-Mamalik Takuri, Mirza Fadu'llah, Tarikh Amri Nur, 40 pages, hand of Malik-Khusravi

NSA of Iran; Niday-i Haqiqat (14 articles by the NSA of Iran); England, 1980, 2nd printing, 69 pages

Nush, Divan-i Nush, India, 1340 H, 208 pages

Nuqabai, Hisam, Dianat-i-Zartusht, Iran, 1344, 200 pages, 2nd revision

Nuqabai, Hisam, Manabi' Tarikh-i-Amr-i-Bahá'í, Iran, 133 BE, 97 pages

Nuqabai, Hisam, Sharh-i Hayat va Shahadat Badi' Khurasani, Austria, n.d., 48 pages

Nuqabai, Hisam, Tahirih, Iran, 128 BE, 198 pages

Nuqabai, Hisam, Mua'rifi Kutub-i-Asimani, Iran, 1349, 401 pages

Nuqabai, Hisam, Mu'arifiyh Athar-i-Mubarakih-i-Bahá'í, Austria, 1984, 97 pages

Nuqabai, Hisam, Huquq Zan dar Tairkh va Shari'at, Austria, 1985, 162 pages

Nuqabai, Hisam; Shamiyyi az Bisharat-i Kutub Asimani va Akhbar-i va Ahadith darbarih Zuhur Amr-i Ilahi; Iran, 124 BE, 301 pages

Nur, 'Azatu'llah, Khatirat-i-Muhajari Az Isfahan dar Zaman-i-Sultanu'l-Shuhada va Mahbubu'l-Shuhada, Iran, 128 BE, 91 pages

Nur, Husayn-Ali, Tarikh Vaqa'ih Isfahan, 33 pages, unpublished

Nuri, Mirza Aslam, Qasidih-'i Alfiyyih, 17 pages, Browne Or. Ms. F27(9), 2. explains Babi terminology

Payam-i-Badi', Az Siyah Chal Tihran ta Vahdat-i-'Alam-i-Insani, USA, 149 BE, 457 pages

Pazhuhishnameh, vol 1, no. 1, Summer 1996, 164 pages

Persian Istitute for Bahá'í Studies, Nafahat-i Fazl, vol 1, Canada, 1987, 77 pages

Persian/American Affairs Office, Nazm-i-Idari, USA, 1988, 24 pages

Persian/American Affairs Office, Muqadimih-yi bar A'iyn Bahá'í, USA, 1993, 36 pages

Persian/American Affairs Office, Raf' Ta'sub-i Nizhadi az Didgah-i Bahá'í, USA, 1995, 36 pages

Persian Society of Letters and Arts, Khush-i-Ha'i az Kharman-i-adab va Hunar, v. 1, Landegg, 1990, 182 pages

Persian Society of Letters and Arts, Khush-i-Ha'i az Kharman-i-adab va Hunar, v. 2, Landegg, 1991, 195 pages

Persian Society of Letters and Arts, Khush-i-Ha'i az Kharman-i-adab va Hunar, v. 3, Landegg, 1992, 184 pages

Persian Society of Letters and Arts, Khush-i-Ha'i az Kharman-i-adab va Hunar, v. 4, Landegg, 1993, 222 pages

Qabil-i-Abadihiy, Aqa Mirza, Tarikh-i-Aqa Mirza Qabil-i-Abadihiy, 164 pages, unpublished

Qabil-i-Abadihiy, Aqa Mirza, Tarikh-i-Abadih va Tavabi', 1344 H, 178 pages, unpublished

Qabil-i-Abadihiy, Aqa Mirza, Tarikh-i-Abadih va Tavabi', 147 pages, unpublished, (Balyuzi's collection)

Qabil-i-Abadihiy, Aqa Mirza, Tarikh-i-Vaqaiy'-Hurmuzak, 10 pages, unpublished

Qabil-i-Abadihiy, Aqa Mirza, Tarikh-i-Amri 'Az-Abad, 35 pages, unpublished

Qabil-i-Abadihiy, Aqa Mirza, Tarikh-i-Amri Husayn-Abad-i-Yazd, 83 BE, 71 pages, unpublished

Qabil-i-Abadihiy, Aqa Mirza, Tarikh-i-Ali-Abad-i-Yazd, 83 BE, 21 pages, unpublished

Qabil-i-Abadihiy, Aqa Mirza, Sharh-i-Tarikhy Jinab-i-Mirza Qabil-i-Abadihiy dar bab Yazd, 19 pages, unpublished

Qadimi, Riaz; Himmat, Ihsanu'llah, Shish-Hizar Lughat, Iran, 131 BE, 449 pages

Qadimi, Riaz, Jamal-i-Abha Hadrat-i-Bahá'u'lláh, 1986, India, 64 pages, (and 1984 version in 60 pages)

Qadimi, Riaz, Jamal-i-Abha Hadrat-i-Bahá'u'lláh, Canada, 1991, revised edition, 200 pages,

Qadimi, Riaz, Sultan-i-Rusul Hadrat-i-Rab-i-'Ala, Canada, 144 BE, 84 pages, (second printing 1993)

Qadimi, Riaz, Guftari Dar Bab Zuhur-i-'Ala, Canada, 1984, 44 pages, (and 144 BE version)

Qadimi, Riaz, Siyyid Rusul Hadrat-i-Muhammad, Canada, 145 BE, 250 pages

Qadimi, Riaz; Muqadimih dar Aqsam Shi'r-i Farsi; n.d., n.p., 13 pages

Qa'ini, Shaykh Muhammad-Ali, Darusu'l-Diyanat, Egypt, 1341 H, 135 pages

Qa'ini, Aqa Muhammad Nabil-Akbar, Qasidih-'i Ta'iyyih, Iran, 120 BE, 128 pages, in his own hand

Qazvini, Mulla Ja'far, Tarikh, 52 pages, typed (from 1st printing of "Tarikh-i Samandar", pages 447-498)

Qazvini, Haji Nasir (Shahid), Tarikh Qali'h-i-Shaykh Tabarsi, (1) 25 pages, hand of Malik-Khusravi, (2) typed from the 1st printing of Tarikh-i Samandar, pp 499-512).

Qubad, Isfandiar, Khatirat-i-Isfandiyar-i-Qubad, Iran, 131 BE, 433 pages

Quds-Jurabchi, A., Bahá'u'lláh Mu'uad Kitabhay-i-Asimani, Iran, 127 BE, 280 pages

Rahim-Pur, Kamal, Sharh Hal Aqa Siyyid Abdu'l-Karim Isfahani va Farzandansh, n.d. (1985?), US, 138 pages

Rahmani-Nushabadi, Mirza Hasan, Mara'itu'l-Haqiqat, Iran, 129 BE, 308 pages

Rahmani-Nushabadi, Mirza Hasan, Bayan-i Haqiqat, Iran, 1310, 177 pages

Rahmani-Nushabadi, Mirza Hasan; Tarikh-i Amr; unpublished, 459 pages.

Rasti, Kaykhosrow; Qazi'ih Abarquy-i Yazd (1950); unpublished, 9 pages

Rastigar, Nasru'llah, Tarikh-i Hadrat-i Sadru's-Sudur, Iran, 104 BE, 428 pages

Root, Martha, Tahirih: Buzurgtarin Zan-i-Irani, (translated by Ihsan Mu'taqid), 1981, USA, 104 pages

Root, Martha, Baqai-i-Ruh va Miss Martha Root, Pakistan, 119 BE, 102 pages

Ruhani-Nayrizi, Muhammad Shafi', La'matu'l-Anvar, v.1, Iran, 130 BE, 443 pages

Ruhani-Nayrizi, Muhammad Shafi', La'matu'l-Anvar, v.2, Iran, 132 BE, 464 pages

Ruhiyyih Khanum, Guhar-i-Yagta, Iran, n.d., 504 pages, 2 copies, (translation of "Priceless Pearl" by A.Q. Faizi)

Ruhiyyih Khanum, Tufiq dar Tabligh, England, 1987, 22 pages, (translated by S. Mehraban)

Rushan, Ruhi; Khatamiyyat; Iran, 107 BE, 89 pages

Sabit, Habib; Sarguzasht-i Habib-i Sabit; 1993, Los Angeles, Mazda publishing, 300 pages

Sabit-Maraghi'iy, Mirza Muhammad, Dar Khidmat-i-Dust, Iran, 133 BE, 488 pages

Sadru's-Sudur-i Hamadani; Istidlaliyyih-i Mukhtasar-i Sadru's-Sudur; Iran, 132 BE, 111 pages.

Safidvash, Siyavash, Faramin-i-Bahi, India, n.d., 48 pages

Sahba, Fariburz, Salhay-i-Sabz, Iran, 134 BE, 132 pages

Saiedi, Nader, 'Aql, Din va Jami'a dar Andishih-i-Bahá'í, Canada, 144 BE, 47 pages, Bahá'í Studies no. 2

Saiedi, Nader, Insan dar 'Irfan-i-Bahá'í, Canada, 148 BE, 57 pages, Bahá'í Studies no. 4

Saiedi, Nader, Risaliy-i-Madaniyyih va Mas'alih Tajaddud dar Khavar-i-Miyanih, Canada, 1993, 102 pages, Bahá'í Studies no. 6

Saiedi, Nader, Mazhariyyat, Canada, 1995, 134 pages, Bahá'í Studies no. 8

Salmani, Ustad Muhammad-Ali, Sharh-i-Hal Ustad Muhammd-'Ali Salmani va Majmu'ih Ash'arash, 1982, Kalimat Press collection, unpublished, 93 pages

Samandar, Shaykh Kazim, Tarikh-i-Samandar va Mulhaqat, Iran, 131 BE, 455 pages

Shahidi, Khalil, Tarikh Khalil-i Shahidi, 261 pages, unpublished

Shahmirzadi, Mirza Abu-Talib, Tarikh-i-Vaqayyi' Mazandaran, 63 pages, unpublished, (his own handwriting)

Shahmirzadi, Mirza Abu-Talib, Tarikh-i-Vaqayyi' Mazandaran, 114pages, unpublished, (handwriting of M.A. Malik-Khusravi)

Shahmirzadi, Aqa Siyyid Muhammad-Rida, Sharh Vaqa'i Qal'ih [Tabarsi], 131 pages, unpublished, his own handwriting

Shaykhu'r-Ra'is, Abu'l-Hasan Mirza, Muntakhab-i Nafis az Athar Hadrat-i Shayku'r-Ra'is, Iran, 1312H

Shaykhu'r-Ra'is, Abu'l-Hasan Mirza, Ittihad-i Islam, Iran, Nashr-i Kitab-i Iran, 1984, 63 pages, (based on Bombay 1894 ed)

Shaykhu'r-Ra'is, Abu'l-Hasan Mirza, Hirat-i Qajar, Iran, series of articles in Ahang-i Badi'

Shahidi, Khalil, Tarikh, unpublished, 260 pages

Shirazi, Lutf 'Ali Mirza, untitled Ms., Browne, Or. Ms. F28(3), (account of the uprising of Mazandaran)

Shirazi, Lutf 'Ali Mirza, untitled Ms., (account of the uprising of Mazandaran), 111 pages, handwriting of Muhammd-Baqir-i-Tihrani, 1319 H

Shirazi, Lutf 'Ali Mirza, untitled Ms., (account of the uprising of Mazandaran), 122 pages, handwriting of 'Attiyyih Ruhi

Sifidvash, Kaikhsru, Ma'riftu'l-Anbia', Italy, 1976, unpublished, 196 pages

Sifidvash, Siavush, Yar-i-Dirin, Iran, 132 BE, 175 pages

Suhrab, Ahmad, Nuzdah Nutq, 101 pages, 1338 H, Egypt, includes ar-Risalah at-Tis' al-'Ashariyyih of Muhammad Mustafa Baghdadi

Suhrab, 'Inayatu'llah, Hayat-i-Bahá'í, Iran, 122 BE, 205 pages

Suhrab, 'Inayatu'llah; Mabady-i Istidllal; Iran, 130BE, 462 pages

Sulaymani, Azizu'llah; Masabih-i-Hadayat, v. 1, Iran, 104 BE, 359 pages, (and a copy of second printing)

Sulaymani, Azizu'llah; Masabih-i-Hadayat, v. 2, Iran, 121 BE

Sulaymani, Azizu'llah; Masabih-i-Hadayat, v. 3, Iran, 123 BE, second printing, 619 pages

Sulaymani, Azizu'llah; Masabih-i-Hadayat, v. 4, Iran, 116 BE

Sulaymani, Azizu'llah; Masabih-i-Hadayat, v. 5, Iran, 118 BE

Sulaymani, Azizu'llah; Masabih-i-Hadayat, v. 6, Iran, 125 BE

Sulaymani, Azizu'llah; Masabih-i-Hadayat, v. 7, Iran, 129 BE

Sulaymani, Azizu'llah; Masabih-i-Hadayat, v. 8, Iran, 130 BE, 514 pages

Sulaymani, Azizu'llah; Masabih-i-Hadayat, v. 9, Iran, 132 BE, 627 pages

Sulaymani, Azizu'llah, Mantiq-i-Sulaymani, Iran, 1335, 219 pages

Sulaymani, Azizu'llah, Rashahat-i-Hikmat, v. 1-2, Iran, 126 BE, 380 pages

Sulaymani, Azizu'llah, Rashahat-i-Hikmat, v. 3, Iran, 133 BE, 216 pages

Sulaymani, Azizu'llah, Rashahat-i-Hikmat, v. 4-5, Iran, 135 BE, 395 pages

Tabib, Mirza Mihdi Khan, Tarikh-i-Hamadan va Rashat, 190 pages, unpublished, (author's handwriting)

Tabib-Manshadi, Muhammad, Sharh-i-Shahadat-i-Shuhaday-i-Manshad, Iran, 127 BE, 90 pages

Tahirih; Ishraq-i Rabbani; 80 pages, (unpublished)

Tahirih, Sih Majmu'ih Ash'ar, n.d., about 400 pages

Vuthuq, Husayn, Gulchin Ma'arif-i-Amr, USA, 1992, 375 pages

Usku'i, Mirza Haydar 'Ali, Tarikh-i-Amri-yi Adharbayjan, 142 pages, unpublished, (handwriting of M.A. Malik-Khusravi)

Usku'i, Mirza Haydar 'Ali, Majmu'ih-i Tavarikh-i Amri-yi Adharbayjan, unpublished

Yazdani, Ahmad, Nazar-i-Ijmali Dar Dianat-i-Bahá'í, Iran, 107 BE, 156 pages

Z, Sh; Faqarati-y az Yik Namih; n.p., 1358Sh, 31 pages

Zanjani, 'Abdu'l-Ahad; Tarikh-i Zanjan; 62 pages, n.d., n.p., (translated by E.G. Browne)

Zarandi, Nabil; pages from the Nabil's original manuscript, over 200 pages.

Zarqani, Mirza Mahmud, Kitab-i-Badayi'u'l-Athar, v. 1, Germany, 1982, 431 pages (reprinted from 1914 edition)

Zarqani, Mirza Mahmud, Kitab-i-Badayi'u'l-Athar, v. 2, Germany, 1982, 393 pages (reprinted from 1921 edition)

Zavarih-'i, Aqa Sayyid Hasan (Mahjur), Majlis-i Shadadat-i Qa'im-i-Khurasani, Browne, Or. Ms. F.28(2)

Zavarih-'i, Aqa Sayyid Hasan (Mahjur), Vaqa'i'-i-Mimiyyih, Browne, Or. Ms. F.28(1), 100 pages, unpublished, (his own handwriting)

Zavarih-'i, Aqa Sayyid Hasan (Mahjur), Vaqa'i'-i-Mimiyyih, 146 pages, unpublished, (handwriting of M.A. Malik-Khusravi)



Back to top of page

VIII. Persian Books Related to the Faith (often by non-Bahá'í authors)

anon. (Y.P.), Haqayiq-i Guftani, 1324 Sh, 64 pages, printed by Daftar-i Parcham, (eyewitness account of the martyrs of Shahrud)

'Aziyyih Khanum (sister of Bahá'u'lláh), Tanbih al-Na'imin, Azali publications, 159 pages, n.d., n.p.

Halmi, Abbas, Tarikh Bab va Bahá, n.d., Tihran, 319 pages, translated into Persian by Hasan Farid

Hidayat, Rida Quli Khan (Lalbashi), Rawdat al'Safa-yi Nasiri, New ed., 10 volumes, Tehran, 1339 Sh

Mamiqani, Mirza Muhammad-Taqi; Guft-u Shunud-i Siyyid 'Ali-Muhammad-i Bab ba Ruhaniyyun-i Tabriz; Iran, 1374 Sh, 185 pages

Mihrabi, Mu'in'd-Dawlih; Quratu'l-'Ayn, sha'irih azadih-khah va milliy-i Iran; Germany, 1989, 185 pages

Mudarasi, Murtida; Shaykhigari-Babigari az nazar Falsafih Tarikh va Ijtima'; Tihran, 1351Sh, 322 pages

Nava'i, 'Abdu'l-Husayn; Fitnih-i Bab; Tihran, 1362 Sh, 313 pages

Tabataba'i, Muhammad-Muhit; collection of papers on Babi/Bahá'í history.


Back to top of page

IX. Persian Books of Interest

Balyuzi, Hasan M.; Nabaradari; Iran (Taban printing), 1351 Sh, 259 pages

Tabari, Muhammad-ibn Jarir, Tarikh-i-Tabari, Iran, 17 volumes

[Lots of other Islamic and Persian Literature books that needs to be catalogued]



Back to top of page

X. English Books of Interest

Algar, Hamid, Religion and State in Iran 1785-1906, University of California Press, 1969, 286 pages

Amant, Abbas, Resurrection and Renewal, Cornell University Press, 1989, 461 pages

Anon., Universal Principles of the Bahá'í Movement, USA, 1912, 57 pages

Anon., Table Talks with Abdel-Bahá-Abbas regarding re-incarnation, mystery of self-sacrifice and other subjects, n.d.,

Browne, E.G., Materials for the Study of the Babi Religion, Cambridge, 1961, 420 pages

Browne, E.G.,